Tranh luận nóng

Chuyện đất vàng ngành văn hoá

Thứ Năm, 06/06/2019 16:13

(Tư vấn đầu tư) - Dù không nổi bật như các bộ, ngành khác, Bộ VHTTDL vẫn nắm trong tay nhiều thành viên sở hữu quỹ đất vàng đáng nể.

Với nhiều cách thức, những lô đất này lần lượt về tay tư nhân, trong đó không ít trường hợp bị đặt dấu hỏi về tính pháp lý và minh bạch.

Ngày 1/12/2011, Thủ tướng Chính phủ có Công văn số 2218/TTg-ĐMDN do Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh ký, gửi Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) về việc phê duyệt phương án sắp xếp, đổi mới doanh nghiệp 100% vốn nhà nước giai đoạn 2011-2015.

Theo đó, trong số 25 doanh nghiệp thuộc Bộ VHTTDL, Thủ tướng Chính phủ chấp thuận cho cơ quan này bán 1 doanh nghiệp, giữ 100% vốn tại 7 đơn vị (phần lớn trong lĩnh vực xuất bản) và cổ phần hoá 17 doanh nghiệp còn lại.

Chuyen dat vang nganh van hoa
Khu đất số 6 Thi Sách rộng hơn 5.000 m2 Quận 1, TP.HCM của In Trần Phú. Nhóm nhà đầu tư vào In Trần Phú cũng đã hoàn tất mua lại phần vốn chi phối trong Công ty Khách sạn Du lịch Thắng Lợi và Công ty Du lịch Dầu khí Việt Nam.

Chính sách cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước mở ra cơ hội cho dòng vốn tư nhân. Đối với nhà đầu tư ngoài quốc doanh, sự hấp dẫn của những thành viên Bộ VHTTDL, ngoài lợi thế về ngành nghề, thì không thể không kể đến là quỹ đất họ đang nắm giữ.

Sức hút càng tăng lên bội phần khi phần lớn đất đai, do nhiều hạn chế của quy định pháp luật hiện hành nên không được tính vào giá trị doanh nghiệp khi thực hiện cổ phần hoá.

Trong số 17 doanh nghiệp thuộc diện thoái vốn, không ít đơn vị có lợi thế lớn về đất đai, có thể kể đến Công ty Khách sạn Du lịch Thắng Lợi, Công ty Du lịch Dầu khí Việt Nam (OSC), Công ty In Trần Phú, Hãng Phim truyện Việt Nam, Hãng phim Giải Phóng, Công ty In và Văn hoá phẩm, Công ty Sách Việt Nam, Trung tâm Hội chợ Triển lãm Việt Nam.

Hãng phim truyện Việt Nam (VFS)

Đây là trường hợp ồn ào cũng như tai tiếng nhất. VFS thành lập năm 1953, là tên tuổi lớn gắn liền với dòng phim cách mạng và nghệ thuật. Đầu năm 2016, thành viên Bộ VHTTDL tiến hành cổ phần hoá, bán cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược và bán đấu giá cổ phần ra công chúng (IPO).

Tuy nhiên không lâu sau khi cổ phần hoá, nhiều mảng tối tại VFS dần hé lộ, khi hàng loạt nghệ sĩ tố nhà đầu tư mới là Tổng công ty Vận tải thuỷ (Vivaso) của ông Nguyễn Thuỷ Nguyên không có định hướng làm phim, chậm lương, trả lương thấp, để cơ sở vật chất xuống cấp trầm trọng.

Chuyen dat vang nganh van hoa
Khu đất 5.500 m2 của VFS tại số 4 Thuỵ Khê, Tây Hồ, Hà Nội

Thực trạng tài chính của VFS ở mức xấu, tuy nhiên sự hấp dẫn lại đến từ đất đai, với lô đất "vàng" 5.500 m2 tại số 4 Thuỵ Khê (Tây Hồ, Hà Nội), lô đất 1.200 m2 tại số 6 Thái Văn Lung, (Quận 1, TP.HCM), ngoài ra còn có 905 m2 đất trên phố Hoàng Hoa Thám (quận Ba Đình) được dùng làm khu chứa đạo cụ, đoàn xe và khu đất rộng 6.382 m2 tại Đông Anh (Hà Nội).

Cuối năm 2016, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã yêu cầu rà soát việc cổ phần hoá VFS. Tháng 9/2018, Thanh tra Chính phủ công bố kết luận thanh tra VFS, chỉ ra nhiều sai phạm, trong đó có việc lựa chọn và bán cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược. Cơ quan thanh tra kiến nghị Bộ VHTTDL xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện ngay các quy trình, thủ tục để nhà đầu tư chiến lược xin rút vốn trước thời hạn.

Đất vàng 15 Thi Sách và hình bóng Vũ "nhôm"

Trái ngược với hai trường hợp trên, Hãng phim Giải Phóng (PGP) đã thất bại trong việc tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược cũng như chào bán cổ phần ra công chúng trong đợt cổ phần hoá năm 2015, với tỷ lệ vốn nhà nước vẫn là 99,71%.

Việc PGP trở nên kém hấp dẫn ngoài tình hình tài chính bết bát, thì một nguyên nhân có thể kể đến là bởi tài sản có giá trị nhất đã bị "sang tay" ngay trước thềm cổ phần hoá.