Tranh luận nóng

Lớp 1 khóa 2018 học chương trình mới: Lại thêm chuột bạch?

Thứ Năm, 04/05/2017 07:12

(Giáo dục) - Chuyên gia cho rằng, nếu triển khai đại trà chương trình mới ở lớp 1 vào năm học 2018-2019 là quá vội vàng, không nên biến học sinh thành "chuột bạch".

Ban soạn thảo chương trình giáo dục phổ thông tổng thể vừa cho biết sẽ kiến nghị Chính phủ cho triển khai đại trà chương trình ở lớp 1 vào năm học 2018-2019.

Cụ thể, trong năm học 2018-2019, cho triển khai đại trà chương trình mới ở lớp 1; thực nghiệm ở lớp 2, lớp 6 và lớp 10.

Trong năm học tiếp theo, triển khai đại trà ở lớp 2 và lớp 6, dạy thực nghiệm lớp 3, lớp 7 và lớp 10.

Năm thứ ba, triển khai đại trà ở lớp 3, lớp 7, lớp 10 v.v... Đến năm học 2022-2023, chương trình mới sẽ được dạy ở tất cả các lớp theo đúng thời hạn Nghị quyết 88 của Quốc hội đề ra.

Lop 1 khoa 2018 hoc chuong trinh moi: Lai them chuot bach?
Chuyên gia băn khoăn về tính thực tế của chương trình phổ thông mới khi áp dụng. Ảnh: NLĐ

Theo ban soạn thảo, với việc triển khai chương trình mới theo từng bước nói trên, các địa phương sẽ có đủ thời gian để chuẩn bị giáo viên, trang thiết bị dạy học và cơ sở vật chất để từng bước đáp ứng được yêu cầu của chương trình mới.

Đáng lưu ý, việc đề xuất triển khai đại trà chương trình ở lớp 1 vào ngay năm học tới được đưa ra trong lúc dự thảo chương trình Giáo dục phổ thông tổng thể vẫn đang còn nhiều ý kiến trái chiều và các chuyên gia giáo dục cho rằng cần có nhiều sự thay đổi ở bản dự thảo.

Trao đổi với Đất Việt, một số chuyên gia nhận xét, đề xuất nêu trên là quá vội vàng. GS.TS Phạm Tất Dong, Phó Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam, nguyên Phó trưởng ban Tuyên giáo Trung ương cho hay, ông vừa gửi cho Bộ trưởng Bộ Giáo dục - Đào tạo một bức thư dài 20 trang, trong đó chỉ ra nhiều đòi hỏi vô lý của dự thảo đối với trẻ tiểu học mà ở độ tuổi này không thể làm được.

"Trong thư, tôi có nêu rõ, trẻ tiểu học không thể học được môn Thế giới công nghệ. Đến tôi là người vừa học kỹ thuật vừa học Toán vừa làm công tác xã hội mà còn lơ mơ về thế giới công nghệ thì làm sao trẻ tiểu học 6-7 tuổi biết thế giới công nghệ là gì?

Mặt khác, có nhiều vấn đề đặt ra đối với trẻ tiểu học quá cao mà ở độ tuổi ấy không làm được. Ví dụ, đòi hỏi trẻ phải tổng hợp ý kiến về những vấn đề gì đã học, làm sao chúng tổng hợp được? Đến người lớn chưa chắc đã tổng hợp được đầy đủ.

Dự thảo có những khái niệm sai, chẳng hạn: quan hệ đối với gia đình. Chúng ta vẫn hiểu gia đình là quan hệ huyết thống, quan hệ cha mẹ, quan hệ ông bà, anh em. Thế nhưng theo dự thảo, thực hiện quan hệ gia đình là tiết kiệm, không được để rơi vãi của cải. Cái đó sao gọi là quan hệ gia đình? 

Tương tự, với lớp trên cũng có nhiều điều học không để làm gì. Nếu cứ nhồi nhét như thế thì người dân sẽ phản ứng.

Ví dụ, môn an ninh quốc phòng, đến đại học cũng không học như vậy nhưng trẻ con lại phải học những khái niệm chiến tranh nhân dân, quốc phòng toàn dân, phòng sự dân vệ... Đòi hỏi như thế làm sao trẻ con làm được nhưng lại cứ nhồi nhét, bắt học đủ thứ trên đời", GS.TS Phạm Tất Dong phân tích.

Bởi vậy, ông nhấn mạnh, tốt nhất đừng đổi mới vội, hãy bình tĩnh một vài năm, tổng kết vấn đề, sau đó hẵng bàn đến chương trình mới, sách giáo khoa mới...

Đây là lần thứ 2 dự thảo chương trình giáo dục phổ thông tổng thể được công bố (lần đầu vào năm 2015 - PV) tuy nhiên ông không thấy gì mới.

"Muốn đổi mới trước hết phải tổng kết cái cũ, không tổng kết cái cũ làm sao định ra được cái gì kế thừa, cái gì bác bỏ, cái gì phát triển?", GS.TS Phạm Tất Dong đặt câu hỏi.

Trong khi đó, PGS.TS Nguyễn Thiện Tống, nguyên giảng viên trường Đại học Bách khoa TP.HCM thẳng thắn cho rằng, không nên biến học sinh làm "chuột bạch" khi đề xuất triển khai đại trà chương trình mới ở lớp 1 vào năm học 2018-2019.

Theo ông, việc triển khai như vậy quá vội vàng, bởi những gì đang tồn tại  là có lý do, có những cái chưa tốt hoặc đang tốt, không thể áp dụng cái mới ngay lập tức khi cái mới chưa được nghiên cứu đầy đủ.

"Chậm 1-2 năm không tai hại nhưng thử nghiệm sai thì tai hại vô cùng. Khi kết quả tai hại sẽ làm người ta thất vọng về sự thay đổi, từ đó mất niềm tin vào đó", ông nói.

PGS.TS Nguyễn Thiện Tống chỉ ra rằng, sai lầm lâu nay ở Việt Nam là thói quen "top-down", từ trên ra lệnh xuống, một nhóm người nào đó suy nghĩ thay người khác, trong khi phải xác định rằng sự cải tổ này là cả hệ thống giáo dục cải tổ.

Ông đặt câu hỏi: giáo viên ở vị trí nào trong chương trình giáo dục phổ thông mới?

"Không có nền giáo dục nào phát triển trên trình độ người thầy. Giáo viên cũng cần có ý kiến để cải tổ chứ không thể cứ bị ra lệnh.

Đừng bày ra cách này cách nọ, những lớp tập huấn để chỉ cho người giáo viên phải làm thế nào để đổi mới. Nên tạo quyền và để cho sự đổi mới đó chủ động từ cơ sở, từ dưới lên, người thầy phải là người chủ động tham gia đổi mới, suy nghĩ và có ý kiến.

Hơn nữa, đừng làm cuốn chiếu theo kiểu cải tổ lớp 1 rồi đến lớp 2... Hãy làm đồng loạt mọi lớp và phải tính chuyển tiếp của từng cấp lớp.

Chủ trương rõ ràng nhưng đi vào cụ thể mới thấy, ví dụ: một lớp chương trình toán ra sao, chương trình văn ra sao,.. phải có tiệm tiến. Tiến hóa phải từ từ, làm lộ trình cho rõ.

Ở Việt Nam có tình trạng hay đặt người ta vào "sự đã rồi" với lý do cấp bách. Như thế tai hại cho cả xã hội bởi giáo dục rất quan trọng. Người ta rất ngại sửa lui sửa tới, vậy chẳng thà làm 1 lần cho tốt", PGS.TS Nguyễn Thiện Tống lưu ý.

Thành Luân