Tranh luận nóng

Sinh viên Harvard cũng thất nghiệp: Ý Bộ trưởng là...

Thứ Sáu, 13/01/2017 10:30

(Giáo dục) - “Rất ít người tốt nghiệp đại học Harvard mà thất nghiệp. Nếu có, tôi tin đó là vì họ không thực sự muốn làm việc vì một lý do nào đó”.

Đó là khẳng định của ông Nguyễn Anh Đức - Chủ tịch, Tổng giám đốc Smartcom, cựu du học sinh Việt Nam tại Trường ĐH Harvard với Đất Việt xung quanh phát biểu Harvard cũng có sinh viên thất nghiệp vì người ta ra trường không chọn nghề mà mình đã học của Bộ trưởng Giáo dục – Đào tạo Phùng Xuân Nhạ.

PV: - Tại hội nghị “Giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đại học” được tổ chức sáng ngày 7/1 tại Đà Nẵng, câu chuyện sinh viên ra trường thất nghiệp nhận được nhiều sự quan tâm của các Đại biểu cũng như Hiệu trưởng các trường Đại học, Cao đẳng.

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ cho rằng, chúng ta không nên đổ cho ai về việc sinh viên ra trường thất nghiệp mà phải nhìn nhận đúng thực tế.

Theo Bộ trưởng Nhạ, có rất nhiều lý do sinh viên ra trường thất nghiệp, Harvard cũng có sinh viên thất nghiệp vì người ta ra trường không chọn nghề mà mình đã học.

Ông đánh giá như thế nào nào về ý kiến trên của Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ, thất nghiệp ở Harvard khác với tình trạng thất nghiệp hiện nay như thế nào? Là người từng học tập và sinh sống ở nước ngoài, ông bình luận thế nào so sánh trên của Bộ trưởng. Liệu có điểm nào cần phải được minh định cho rõ ràng?

Ông Nguyễn Anh Đức: - Thực ra tôi cũng đã gặp một vài người tốt nghiệp Harvard mà không thực sự làm một công việc chính thức nào, điều đó có thể hiểu là những người đó thất nghiệp, nhưng đó là vì họ chọn không làm việc tại thời điểm đó chứ không phải vì họ không được tuyển dụng.

Chúng ta cần phải hiểu rõ ràng rằng mô hình đào tạo từ bậc đại học trở lên ở Mỹ và các quốc gia có nền giáo dục tiên tiến là họ siết rất chặt chất lượng đầu ra. Đầu vào đại học của họ không có thi tuyển như ở Việt Nam, mà là dựa trên xét hồ sơ, và những trường hàng đầu như Harvard thì hồ sơ với một kết quả học tập rất tuyệt vời cũng chưa chắc đã trúng tuyển, mà họ còn đòi hỏi những tố chất và các năng lực khác nổi bật nữa.

Sau khi qua vòng xét hồ sơ, những thí sinh xin vào Harvard thường phải tham gia vòng phỏng vấn trực tiếp với các chuyên gia thực sự giỏi và tinh tường, nên những ứng viên có hồ sơ đẹp mà năng lực không thể hiện tốt ở vòng phỏng vấn cũng sẽ bị loại. Nói thêm một chút, bản thân tôi cũng học Harvard trong chương trình đào tạo lãnh đạo của họ, và cũng đã nếm trải những khó khăn khi nộp hồ sơ và phỏng vấn vào Harvard.

Sinh vien Harvard cung that nghiep: Y Bo truong la...
Ông Nguyễn Anh Đức - Chủ tịch, Tổng giám đốc Smartcom, cựu du học sinh Việt Nam tại Trường ĐH Harvard.

Cách tuyển sinh như vậy khiến cho đầu vào của Harvard rất chất lượng. Nhưng đó mới chỉ là bước khởi đầu, việc giảng dạy ở Harvard thì đạt đến tầm tinh hoa của giáo dục thế giới rồi, nên ở đó sinh viên sẽ được học ở điều kiện học tập tốt nhất với giáo sư giỏi bậc nhất thế giới, trong một quy trình học tập rất khắt khe và quyết liệt, nhưng cũng đầy thực tiễn để đảm bảo khả năng làm việc được ngay của sinh viên.

Nếu sinh viên không thực sự giỏi, hoặc giỏi mà không nghiêm túc và nỗ lực hết sức thì sẽ không thể theo kịp việc học tập. Việc thi lại hay học lại một môn học nào đó sẽ là thảm họa vì chi phí cho học lại một môn học được tính bằng đơn vị ngàn USD, và việc tốt nghiệp vì thế mà chậm lại, hoặc thậm chí là không thể tốt nghiệp nổi. Nói một cách ngắn gọn là vào được Harvard đã khó, nhưng để theo được và thực sự tốt nghiệp để có tấm bằng của Harvard còn khó hơn nhiều lần. Và sự thật là đã có vài gương mặt học sinh Việt Nam trở nên đình đám với việc trúng tuyển vào Harvard, nhưng sau khoảng 2 năm học thì bị buộc phải dừng học giữa chừng vì thi trượt, học lại các môn quá nhiều và không đáp ứng được yêu cầu đào tạo khắt khe của Harvard.

Bộ trưởng Giáo dục: Havard cũng có sinh viên thất nghiệp

Sự sàng lọc quyết liệt trong quá trình học tập cho đến khi tốt nghiệp khiến cho những người tốt nghiệp Harvard luôn được chào mời ở các doanh nghiệp hàng đầu hay các tổ chức lớn, và họ cũng dễ dàng thể hiện bản thân rất thành công ở nơi họ làm. Cho nên rất ít người tốt nghiệp đại học Harvard mà thất nghiệp, nếu có ai đó thất nghiệp thì tôi tin đó là vì họ không thực sự muốn làm việc vì một lý do nào đó hoặc vì bối cảnh xã hội không phù hợp (ví dụ như đại suy thoái, hay thay đổi chính trị…) chứ không phải vì họ không đủ năng lực mà trượt tuyển dụng, nó khác với tình trạng thất nghiệp của sinh viên Việt Nam là vì dư cung và vì năng lực không đáp ứng được nhu cầu tuyển dụng.

Đó là phân tích riêng về Harvard, nhưng để hiểu cho đúng ý của Bộ trưởng nói ở đây, tôi cho đó là một ý ví von so sánh để ta thấy thực tế khó khăn của thị trường lao động, nó khiến cho cả những người được đào tạo tốt nhất cũng có thể thất nghiệp nếu họ không chấp nhận thị trường hoặc thị trường không chấp nhận họ.

PV: - Lâu nay dư luận và báo chí nói nhiều về hiện tượng 200.000 sinh viên Việt Nam tốt nghiệp Đại học nhưng chưa kiếm được việc làm.

Nhiều ý kiến từ người trong cuộc đã được đưa ra để lý giải cho hiện tượng này, chẳng hạn như: việc dự báo nhu cầu thị trường chưa đúng, tình trạng “lạm phát” nhiều trường Đại học, cao đẳng; hay chương trình đào tạo của Việt Nam chưa thật sự phù hợp, còn bộc lộ nhiều hạn chế.