Tranh luận nóng

Tự học tại nhà, đạt IELTS khủng: Tiến sĩ Việt ủng hộ

Thứ Sáu, 05/05/2017 07:52

(Giáo dục) - Phương Tây đã áp dụng từ lâu mô hình tự học ở nhà. Vì thế Việt Nam cũng cần làm quen và tạo nên sự cạnh tranh với giáo dục nhà nước.

''Tôi ủng hộ''

Những ngày gần đây dư luận xôn xao về trường hợp hai anh em Đặng Thái Anh (sinh 2003) và Đặng Nhật Anh (sinh 1998) ở Q.Tân Bình, TP.HCM nghỉ học phổ thông để tự học ở nhà.

Hiện tại, cả hai anh em đều đang luyện thi chứng chỉ quốc tế về trung học IGCSE, học tiếng Anh, học đàn, tập thể dục, làm việc nhà... Cuối năm 2016, Thái Anh thi IELTS đạt 8.5 khi chưa tròn 13 tuổi; Nhật Anh IELTS đạt 8.0 năm 2015.

Trao đổi với Đất Việt, PGS.TS Ngô Văn Giá, Trưởng khoa Viết Văn-Báo chí (Trường ĐH Văn hóa Hà Nội) khẳng định hoàn toàn ủng hộ cách làm trên của phụ huynh TP.HCM.

Tu hoc tai nha, dat IELTS khung: Tien si Viet ung ho
Gia đình Thái Anh và Nhật Anh. Ảnh: Dân trí

Theo ông Giá chuyện phụ huynh để con cái nghỉ học ở trường phổ thông và tự học ở nhà theo một chương trình riêng, thế giới đã làm từ rất lâu. Các quốc gia không quan trọng học sinh học ở đâu. Khi các em cảm thấy đủ thấy tự tin, năng lực thì có quyền đăng ký tham gia vào các kỳ thi các cấp.

“Tôi rất ủng hộ cách lựa chọn của cặp vợ chồng ở TP.HCM. Khi giáo dục chính thống không đáp ứng thì người ta phải có giáo dục cá nhân, giáo dục tự nguyện. Tôi nghĩ nhà nước nên khuyến khích và có thêm các cơ chế chính sách để tạo điều kiện cho những phụ huynh nào có nguyện vọng thực hiện được điều đó”, ông Giá nhấn mạnh.

Vị Phó Giáo sư thừa nhận, hiện nay nền giáo dục Việt Nam còn tồn tại nhiều vấn đề. Tình trạng học sinh bị quá tải, nhiều áp lực hay một số trường hợp trục lợi, kinh doanh giáo dục đã được nhắc đến nhiều thời gian qua.

Do đó bên cạnh trường công lập, trường bán công, trường dân lập và bây giờ cần thêm hình thức tư nhân giáo dục hay gia đình giáo dục, nhóm giáo dục.

"Một xã hội dân sự phát triển lành mạnh là một xã hội phải làm quen và chấp nhận sự đa dạng này. Đây cũng là cách tạo ra sự cạnh tranh cho giáo dục chính thống nhà nước và giáo dục tư nhân, giáo dục tự nguyện”, ông Giá nhấn mạnh. 

Ông Giá chia sẻ, ông có quen một cặp vợ chồng giáo viên người nước ngoài dạy tiếng anh tại Việt Nam. Họ cũng đem con sang và tự dạy ở nhà. Họ dự định sau này sẽ đưa con về Mỹ để tham gia vào các kỳ sát hạch.

"Một người bạn của tôi ở Hà Nội cũng lựa chọn cách thức này. Đang sống giữa trung tâm  Hà Nội, họ quyết định lên Ba Vì. Con cái cũng cho nhập vào trường học bản địa rất bình dân rồi về bố mẹ dạy thêm”, ông Giá dẫn chứng.

TS Trần Thành Nam, giảng viên chuyên ngành Tâm lý học lâm sàng trẻ em và vị thành niên, ĐH Giáo dục, ĐH Quốc gia Hà Nội cũng thừa nhận, trên thế giới cũng có những phong trào “homeschooling”, tức là bố mẹ cho con học ở nhà theo chương trình mong muốn.

Theo TS Nam, chương trình này trước đây chỉ có giới quý tộc mới làm được. Bởi lẽ bố mẹ ngoài chuyện am hiểu giáo dục, am hiểu con mình còn phải bỏ ra một khoản chi phí không hề nhỏ để mời thầy về dạy thêm cho con cũng như các chi phí khác.

“Ngày trước khi Edison đến lớp, nhà trường nói ông không có khả năng học tập và là đứa bất trị. Ông ấy trở thành thiên tài phần lớn do người mẹ. Mẹ ông ấy có thể cung cấp tất cả những kiến thức nền tảng, triết học, khoa học và dựa theo sở thích của ông ấy. Và ông Edison đã trở thành nhà thiên tài”, TS Nam nói.

Điều lo ngại hơn

Cùng đưa ý kiến, GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc cho rằng phụ huynh hoàn toàn có thể cho con tự học ở nhà. Tuy nhiên việc này trong chừng mực nhất định không đạt chuẩn theo quy định của chương trình phổi cập giáo dục.

“Dạy trong trường phổ thông là dạy toàn diện, có phải dạy riêng kiến thức để đi thi đâu? Theo tôi học sinh cần học tập theo quy định của quốc gia.

Nói như học sử, có 1 số người lao động ngoài đường chịu khó đọc báo, đọc tạp chí có khi kiến thức còn giỏi hơn sinh viên học sử. Tuy nhiên cái đó chỉ là một phần thôi”, GS Ngọc nhấn mạnh.

TS Trần Thành Nam khẳng định việc lựa chọn hình thức “homeschooling” cho các con hay không là tùy vào sự cân nhắc của các bậc phụ huynh. Tuy nhiên trên quan điểm của một người làm giáo dục, vị chuyên gia lo ngại, khả năng tư duy cũng như các kiến thức xã hội, những trải nghiệm của trẻ sẽ bị ảnh hưởng phần nào nếu tự học ở nhà.

“Thành công đâu phải chỉ có mỗi kiến thức không đâu. Với môi trường học tập ở nhà chỉ có một mình, những kỹ năng xã hội sẽ bị hạn chế hơn rất nhiều so với trẻ đến trường. 

Có thể 1 số bố mẹ nói rằng cho con học ở nhà nhưng những vẫn cho cháu tham gia câu lạc bộ, các hoạt động tập thể. Tuy nhiên việc này chỉ đỡ được phần nào thôi. Bạn học phải có sự gắn kết nhiều năm và tình cảm xây dựng trên nhiều hoạt động cùng nhau thì về sau mới có những người bạn tri kỷ được.

Nếu như chỉ tham gia 1 số câu lạc bộ và sau đó nhóm đấy lại di động, chạy ra chạy vào thì rất khó tạo nên mối quan hệ thật sự gắn bó hoặc giúp đỡ đứa trẻ vượt qua được những khó khăn, biến cố cuộc đời được”, TS Nam nhấn mạnh.

Trong khi đó, PGS.TS Ngô Văn Giá cho rằng để giúp trẻ thích nghi tốt với việc học ở nhà, trước hết cha mẹ phải trở thành một nhà sư phạm tốt, tức là có năng lực, kiến thức chuyên môn. Thứ hai, phải có cách truyền đạt dễ hiểu, mạch lạc và thích hợp để đi theo hướng giáo dục tốt.

Ngoài ta cần tạo điều kiện cho các con được tham gia vào những sân chơi cộng đồng như: tổ chức trại hè, hội đoàn, tổ chức các câu lạc bộ, các hoạt động tự tình nguyện... dưới sự kiểm tra, giám sát, tư vấn, hỗ trợ của người lớn.

Hà Hoàng