Tranh luận nóng

3 tháng, chưa có phương án cho BOT Cai Lậy: Vì đâu?

Thứ Bảy, 03/03/2018 08:02

(Tin tức thời sự) - Dù đã nghiên cứu, đề xuất 4 phương án khác nhau cho trạm thu phí BOT Cai Lậy thế nhưng Bộ GTVT vẫn chưa có phương án chính thức.

Đó là khẳng định của ông Nguyễn Ngọc Đông - Thứ trưởng Bộ GTVT khi trả lời câu hỏi về phương án xử lý trạm BOT Cai Lậy, sau khi Thủ tướng đã quyết định tạm dừng thu phí một thời gian, tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ, ngày 1/3.

Sẽ tính toán và báo cáo các phương án tiếp theo

Cụ thể, ông Đông cho biết: "Trên cơ sở yêu cầu của Thủ tướng, Bộ GTVT đã nghiên cứu, đề xuất 4 phương án khác nhau, mỗi phương án đều có mặt ưu điểm, hạn chế riêng, và đều liên quan đến thời gian thu phí khác nhau.

Với các phương án này đều có ưu điểm và hạn chế riêng, theo đó đều liên quan đến yếu tố ban đầu về hợp đồng có điều chỉnh và thời gian thu phí cũng sẽ có khác nhau. Ví dụ có phương án đề nghị dừng thu phí thì cần xem xét có nguồn tiền nào để trả và trả theo thời gian, cùng với đó, phải đàm phán với nhà đầu tư.

3 thang, chua co phuong an cho BOT Cai Lay: Vi dau?

Thứ trưởng GTVT Nguyễn Ngọc Đông. Ảnh TTO

Với phương án chỉ thu phí trên tuyến tránh thì phải theo dõi lượng xe để tính toán lại thời gian. Nếu thu cả 2 trạm trên QL 1 và tuyến tránh thì cũng phải tính khác…

Tất cả cái đó đã được lãnh đạo Chính phủ chỉ đạo, chúng tôi vẫn tiếp tục nghiên cứu và sẽ sớm báo cáo về những phương án tiếp theo, trong đó có phương án giảm mức phí cho phương tiện từ 30%-100% cho một số xã lân cận, chúng tôi sẽ tính toán con số cụ thể để báo cáo Chính phủ trong vài ngày tới".

Đưa ra giải pháp chậm vì đâu

Trạm BOT Cai Lậy chính thức thu phí từ ngày 1/8. Sau hai tuần hoạt động, ngày 15/8, BOT Cai Lậy cho xả trạm, ngừng thu phí. Sau đó, Bộ GTVT đã họp, thống nhất giảm giá phí 30% cho tất cả các phương tiện.

Đến ngày 30/10, trạm BOT này thu phí trở lại sau 3 tháng tạm dừng và tiếp tục vấp phải sự phản đối của lái xe. Ngày 4/12, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chỉ đạo trạm tạm dừng thu phí 1-2 tháng để Bộ đưa ra các phương án giải quyết.

Như vậy là đã 2 lần trạm BOT thu phí trở lại và bị phản đối, dẫn tới phải tạm dừng thu phí để tính toán phương án.

Thực tế, việc đưa ra phương án để xử lý BOT Cai Lậy đã được Bộ GTVT đưa ra từ đầu tháng 12, đến nay đã gần 3 tháng vẫn chưa thống nhất được phương án xử lý. Có nhiều ý kiến cho rằng, lý do cho việc chậm trễ đưa ra phương án là gì và đưa ra nhiều giải thích.

Thứ nhất, chưa thể đàm phán về mặt lợi ích với chủ đầu tư, nhất là di dời trạm thu phí.

TS Phạm Sỹ Liêm - nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng từng chỉ rõ, Bộ GTVT đang đứng trước một bài toán khó, giữa việc dời trạm thu phí BOT Cai Lậy và để thu phí. Đã di dời thì phải bồi thường cho nhà đầu tư, đẩy rủi ro cho ngân hàng, còn tiếp tục thu phí thì sẽ tiếp tục gặp phải sự phản đối của người dân.

3 thang, chua co phuong an cho BOT Cai Lay: Vi dau?

Tài xế phản ứng tại trạm BOT Cai Lậy

Việc đầu tiên Nhà nước cần làm trong lúc này là thu hồi lại dự án BOT. Nhà nước nên sử dụng ngân sách để thanh toán tiền cho nhà đầu tư, thu hồi lại dự án và di dời trạm thu phí BOT Cai Lậy, không thu phí nữa. Còn nếu không có tiền thì có thể tìm một khu đất nào đó, giao cho chủ đầu tư để bù đắp khoản tiền bỏ ra.

"Nhà nước và doanh nghiệp có thể chịu thiệt một tý nhưng theo tôi chỉ có làm như vậy mới giải quyết triệt để vấn đề bất đồng tại BOT Cai Lậy và chắc chắn người dân sẽ rất ủng hộ việc làm này", TS Liêm đề nghị.

Điểm này cũng được ông Nguyễn Văn Bắc - Giám đốc công ty Tân Việt Bắc khẳng định: "Trong trường hợp này, tôi cho rằng chỉ có một giải pháp duy nhất để có thể giải quyết được vấn đề này đó là rời trạm BOT về đúng vị trí, chỉ có như vậy thì tình trạng người dân phản đối các dự án BOT mới chấm dứt".

Thứ hai, khoản tiền 300 tỷ để thanh toán tiền đầu tư cho chủ đầu tư BOT nếu bồi thường.

TS Nguyễn Đức Thành - Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) đã từng nhắc đến giải pháp để giải quyết vấn đề BOT Cai Lậy hiện nay, đó là sử dụng ngân sách Nhà nước thanh toán 300 tỷ tiền đầu tư cho nhà thầu về việc nâng cấp đoạn đường cũ qua thị xã Cai Lậy.

Phương án thế nào là do thoả thuận giữa hai bên, đồng thời, yêu cầu kiểm toán, thanh tra lại dự án để đảm bảo giá thành và chất lượng. Mục đích của việc này là biến đoạn đường qua thị xã thực sự trở thành một hàng hoá công.

Dời trạm thu phí BOT Cai Lậy vào đầu đoạn đường tránh mới xây, nằm sau ngã ba. Vì đây là đoạn đường được coi là hàng hoá tư hoặc công tư hợp doanh (PPP), nên mức phí về cơ bản do chủ đầu tư quyết định, nhưng có một khả năng nhỏ chính quyền vẫn được phép can thiệp nếu thấy có yếu tố độc quyền.

Thứ ba, thái độ nhận trách nhiệm của người đứng đầu, TS Nguyễn Xuân Thủy - nguyên Giám đốc Nhà xuất bản GTVT từng nhấn mạnh: "Bộ GTVT cần "hy sinh", thay đổi mạnh mẽ.

"Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể nên sớm xuống thị sát và sau khi nghiên cứu, nghe tham mưu kỹ có thể đưa quyết định sẽ chịu trách nhiệm trước Nhà nước, xóa bỏ trạm thu phí này, chuyển về đúng vị trí, có cơ chế, chính sách mới, phù hợp cho nhà đầu tư sẽ lấy lại được lòng tin của nhân dân.

Nếu làm được như thế cũng sẽ hạn chế các hiệu ứng xấu có thể xảy ra với các trạm thu phí khác trên cả nước", ông Thủy nói rõ.

Sơn Ca (Tổng hợp)