Tranh luận nóng

Bảo vệ bí mật nhà nước: Tránh mật hóa mọi thông tin

Thứ Năm, 12/07/2018 07:44

(Tin tức thời sự) - Ngày 11/7, tại phiên họp thứ 25, UBTVQH cho ý kiến một số vấn đề còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Bảo vệ bí mật nhà nước.

Theo báo cáo một số nội dung về việc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Bảo vệ bí mật nhà nước do Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh Võ Trọng Việt trình bày, Thường trực Ủy ban Quốc phòng- An ninh đã tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội nhiều vẫn đề như nghiên cứu quy định cụ thể hơn về trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trực tiếp quản lý, sử dụng, tiếp cận bí mật nhà nước để quản lý chặt chẽ, hạn chế lộ, mất bí mật nhà nước trong quá trình sử dụng bí mật nhà nước.

Thảo luận tại phiên họp, cơ bản các ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành với nội dung tiếp thu, chỉnh lý đối với dự án luật. Trong đó, tán thành với việc chỉnh lý, bổ sung một số điều như trong dự thảo luật để đảm bảo logic và chặt chẽ; tán thành việc chỉnh lý phạm vi bí mật nhà nước cần phải rõ, cụ thể, tránh mật hóa mọi thông tin, tạo căn cứ để xây dựng danh mục bí mật nhà nước.

Tuy nhiên, có ý kiến cần rà soát lại để bảo đảm chặt chẽ, chính xác, đầy đủ, xác định đúng tiêu chí, nội hàm của từng lĩnh vực đúng với tình hình thực tế, nên chăng chỉ những vấn đề cốt lõi, cơ mật.

Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng Phan Thanh Bình cho rằng, cần quy định nguyên tắc phân loại và bổ sung tiêu chí phân loại bí mật nhà nước; rà soát, điều chỉnh một số lĩnh vực có thông tin “tuyệt mật”, “tối mật”.

Ông Bình đặt câu hỏi: “tuyệt mật” và “tối mật” là quy định có liên quan đến quyền con người và quyền công dân, nhưng lại giao Chính phủ quy định thì có đúng với Hiến pháp hay không?

Bao ve bi mat nha nuoc: Tranh mat hoa moi thong tin
Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh Võ Trọng Việt báo cáo một số nội dung về việc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Bảo vệ bí mật nhà nước

Ông Phan Thanh Bình cũng cho rằng, phạm vi của các bí mật nhà nước là quá rộng, không cụ thể.

“Các thông tin ký kết với nước ngoài thì người dân có được biết không, cái nào bí mật, cái nào không? Nếu ta bí mật nhưng nước ngoài công bố thì sao?”, ông Bình băn khoăn.

Về lập, ban hành danh mục bí mật nhà nước, so với dự thảo mới có nhiều thay đổi cả về quy trình và thẩm quyền, trách nhiệm của các chủ thể được làm rõ hơn, việc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo tương đối phù hợp.

Tuy nhiên, một số ý kiến đề nghị phải rà soát kỹ thẩm quyền, cách thức phối hợp giữa các cơ quan trong việc lập danh mục để trình Thủ tướng Chính phủ ban hành. Cần đánh giá kỹ việc Thủ tướng ban hành cả danh mục thông tin mật có cần thiết, khả thi không?

Ý kiến khác cho rằng bí mật nhà nước liên quan đến quyền công dân, quyền tiếp cận thông tin, do đó cần nghiên cứu ban hành danh mục bí mật nhà nước kèm theo luật để đảm bảo nguyên tắc của Hiến pháp vì vậy, đề nghị danh mục mật phải được công khai.

Chủ nhiệm Uỷ ban Tư pháp Lê Thị Nga nêu thực tế là các báo cáo về tư pháp hàng năm gửi tới cơ quan của Quốc hội đều đóng dấu mật, từ công tác phòng chống tội phạm, công tác xét xử đến thi hành án... dẫn đến báo cáo thẩm tra cũng phải đóng mật, điều này gây khó khăn trong việc lựa chọn nội dung mời báo chí dự và đưa tin trong các phiên làm việc. Trong khi đó, định nghĩa về bí mật nhà nước chỉ là thông tin có nội dung quan trọng mà nếu bị lộ, bị mất có thể gây nguy hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc.

Ngoài các nội dung trên, các ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng tập trung làm rõ một số vấn đề liên quan đến bố cục kỹ thuật văn bản, giải thích từ ngữ, một số quy định liên quan đến các hoạt động bảo vệ bí mật nhà nước, trách nhiệm, nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân trong việc quản lý, sử dụng bí mật nhà nước.

Việc cung cấp chuyển giao bí mật nhà nước, làm rõ thêm quy định về việc tổ chức hội nghị, hội thảo, phát ngôn tại hội nghị có chứa thông tin mật, việc đóng dấu mật tài liệu, việc ghi hồi ký giữ bí mật khi chuyển công tác, về hưu, v.v..

Về thời hạn bảo vệ bí mật nhà nước, việc giải mật, tăng, giảm độ mật về chế độ, chính sách, trách nhiệm của các cơ quan địa phương về công tác quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này.

Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu chia sẻ việc nếu không minh định rạch ròi bí mật nhà nước thì rất dễ dẫn đến những vi phạm, sử dụng tuỳ tiện.

“Làm thế nào phải đảm bảo tính hợp hiến, tính thống nhất của hệ thống pháp luật, vừa đảm bảo tinh thần là bảo vệ an ninh quốc gia, vừa đảm bảo được việc xây dựng nhà nước dân chủ, công khai, minh bạch. Cái gì cần bảo vệ, cái gì cần công khai minh bạch thì phải rà soát lại, phải xác định rõ”, ông Uông Chu Lưu nói.

Băn khoăn ngay từ điều 2 định nghĩa về “bí mật nhà nước”, bà Lê Thị Nga cho rằng, tiêu chí “nếu bị lộ có thể gây nguy hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc” là không rõ ràng.

“Thế nào là gây nguy hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc? Đơn vị đo lường như thế nào? Tôi lấy ví dụ vụ MobiFone mua 95% cổ phần của AVG đóng dấu mật, thế nếu bị lộ có thể gây nguy hại đến lợi ích quốc gia, lợi ích dân tộc không?”, bà Nga đặt câu hỏi.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh phối hợp với Ban soạn thảo và các cơ quan hữu quan nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoàn chỉnh dự thảo Luật gửi xin ý kiến các đoàn đại biểu Quốc hội để tiếp tục hoàn chỉnh và trình Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp thứ 6.

Minh Thái (Tổng hợp)