Tranh luận nóng

Bộ Tư pháp: Khó thu tài sản đại án do... tẩu tán

Thứ Năm, 11/10/2018 15:08

(Tin tức thời sự) - Bộ Tư pháp cho biết, nhiều nghìn tỉ tại các vụ đại án chưa thu hồi được cũng chưa có giải pháp triệt để.

Ngày 11/10, tờ VnEconomy dẫn báo cáo bổ sung, giải trình một số nội dung nhóm nghiên cứu và một số thành viên Ủy ban Tư pháp nêu ra trong cuộc họp toàn thể Ủy ban vào đầu tháng 9/2018 của Bộ Tư pháp cho biết, việc thu hồi tài sản các vụ đại án đang gặp nhiều khó khăn.

Bo Tu phap: Kho thu tai san dai an do... tau tan
Khó thu hồi tài sản tham nhũng. Ảnh minh họa

Cụ thể có gần 2.500 tỉ đồng trong vụ Ngân hàng Nông nghiệp, hơn 13.700 tỉ đồng trong vụ Huỳnh Thị Huyền Như, hơn 6.500 tỉ đồng trong vụ Phạm Công Danh... đều rất khó để thu hồi.

Có 3 nguyên nhân được Bộ Tư pháp báo cáo bao gồm:

Một là, số tiền phải thi hành lớn nhưng người phải thi hành án không có tài sản hoặc tài sản bảo đảm thi hành giá trị thấp.

Ví dụ, vụ Dương Chí Dũng và đồng phạm phải liên đới bồi thường Tổng công ty hàng hải Việt Nam hơn 358 tỷ đồng, nhưng mới thu được hơn 41 tỷ đồng, và gần như không còn khả năng thu hồi thêm.

Kể cả trong trường hợp xử lý được hết tài sản của Vũ Văn Dương tại Quận 7, Tp.HCM chưa xử lý xong (gồm 3 bất động sản) cũng không đủ để thi hành phần nghĩa vụ còn lại là hơn 317 tỷ đồng. Tuy nhiên, việc giải quyết tài sản của Vũ Văn Dương cũng đang gặp khó khăn do xảy ra tranh chấp quyền tài sản giữa Vũ Văn Dương và mẹ đẻ.

Vụ Phạm Thị Bích Lương các đương sự phải bồi thường, thu hồi nợ cho Ngân hàng Agribank hơn 2.574 tỷ đồng, các cơ quan thi hành án dân sự đã xác minh điều kiện thi hành án, đã xử lý tài sản và thu được hơn 84 tỷ đồng, hiện nay không còn tài sản để thi hành án, Bộ Tư pháp nêu thêm ví dụ.

Thứ hai, Bộ Tư pháp cho rằng, "tài sản đã bị tẩu tán, che giấu, hợp lý hóa" hoặc tình trạng pháp lý của tài sản chưa rõ ràng, tài sản chưa có đủ giấy tờ thuộc sở hữu riêng của người phải thi hành án.

Điển hình trong vụ Huỳnh Thị Huyền Như, tài sản mua của dự án nhưng chưa thanh toán đủ tiền mua tài sản; tài sản là dự án chưa thực hiện xong việc đền bù hoặc nhận tiền đền bù nhưng vẫn không chuyển đi.

Vụ Phạm Công Danh, tài sản kê biên là khu phức hợp sân vận động Chi Lăng, Đà Nẵng có nhiều hộ dân đang sinh sống tại đây.

Nguyên nhân thứ ba theo Bộ Tư pháp là vướng mắc về cơ chế.

Thể chế về xử lý tài sản nằm ở nhiều địa phương còn chưa đồng bộ, dẫn đến các tài sản ở nhiều địa phương khác nhau chưa được giải quyết kịp thời làm ảnh hưởng đến quá trình xử lý tài sản và tiến độ thi hành án.

Ví dụ, vụ Phạm Công Danh, Bộ Tư pháp phải thống nhất với Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đồng ý để Cục Thi hành án dân sự Tp.HCM ủy thác cho Cục Thi hành án dân sự Đà Nẵng và tỉnh Quảng Ngãi xử lý một số tài sản trên địa bàn.

Từ những nguyên nhân trên, Bộ Tư pháp cho biết, trong thời gian tới áp dụng nhiều biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả thi hành đối với những vụ án kinh tế.

Riêng trường hợp sân Chi Lăng trong vụ Phạm Công Danh, Bộ Tư pháp cho biết sẽ báo cáo Chính phủ giải pháp đền bù cho các hộ dân đang sinh sống trong khu phức hợp nếu không sẽ làm giảm giá trị của tài sản.

Không đạt chỉ tiêu 60% Quốc hội giao

Trước đó, theo báo cáo trả lời kiến nghị cử tri vừa được Thanh tra Chính phủ gửi đến các đại biểu Quốc hội, năm 2017, kết quả thu hồi tài sản tham nhũng không đạt chỉ tiêu 60% nêu trong Nghị quyết 111/2015/QH13 của Quốc hội.

Thanh tra Chính phủ xác nhận, những năm gần đây, tỷ lệ thu hồi tài sản tham nhũng tuy hằng năm đều tăng nhưng vẫn còn thấp hơn nhiều so với số tài sản bị chiếm đoạt. Tài sản tham nhũng trong một số vụ án bị tẩu tán, không kiểm soát và thu hồi được.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng khó khăn, vướng mắc trong việc thu hồi tài sản tham nhũng, trong đó có nguyên nhân về thể chế, chính sách như một số quan điểm, chủ trương của Đảng về thu hồi tài sản tham nhũng chưa được thể chế hóa kịp thời; các quy định của pháp luật về thu hồi tài sản tham nhũng phần lớn mang tính nguyên tắc, quy định trách nhiệm của từng cơ quan và quan hệ phối hợp giữa các cơ quan chưa rõ ràng; việc nội luật hóa các quy định về thu hồi tài sản theo Công ước Liên hợp quốc về chống tham nhũng còn chậm.

Luật Phòng chống tham nhũng hiện hành đã có quy định về việc tịch thu tài sản tham nhũng, đã có căn cứ pháp lý để tịch thu tài sản tham nhũng cho dù đứng tên vợ, con của đối tượng tham nhũng hay đứng tên người khác, nhưng pháp luật hiện chưa có quy định về việc tịch thu tài sản mà người có tài sản không chứng minh được nguồn gốc hợp pháp của tài sản đó.

Bên cạnh đó việc kê khai tài sản, thu nhập còn hình thức, chủ yếu là tự kê khai, những biến động về tài sản không được kiểm soát một cách chặt chẽ làm căn cứ để thu hồi tài sản.

An An