Tranh luận nóng

CGV thống lĩnh thị trường nội, chèn ép phim Việt...

Thứ Ba, 14/11/2017 09:05

(Tin tức thời sự) - Hiệp hội phát hành và phổ biến phim Việt Nam lên tiếng báo động CGV có biểu hiện kinh doanh trái phép và tiếp tục chèn ép doanh nghiệp Việt.

CGV thong linh thi truong noi, chen ep phim Viet...
Tọa đàm "Điện ảnh Việt Nam-thực trạng và một số vấn đề đặt ra hiện nay" chiều ngày 20/10

Thông tin Hiệp hội phát hành và phổ biến phim Việt Nam gửi báo chí phân tích rõ:

Ngành công nghiệp điện ảnh Việt Nam đang phát triển ở mức 20-25%/ năm, là một trong những nước tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Với dân số đông và trẻ, Việt Nam đang có tiềm năng lớn để phát triển điện ảnh. Doanh thu phòng vé khoảng dưới 100 tỷ những năm 2008 về trước đã tăng vượt bậc lên 2,835 tỷ/2016.

Hiện nay, điện ảnh nhà nước đang không thích nghi kịp thời được với sự phát triển của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa như chuyện buồn gần đây của Hãng Phim Truyện Việt Nam khi cổ phần hoá.

Điện ảnh tư nhân và các doanh nghiệp nước ngoài là những đơn vị hoạt động tích cực trong công nghiệp điện ảnh hiện nay. Đầu tư nước ngoài để cùng phát triển và cạnh tranh lành mạnh làm cho thị trường phát triển là tốt, nhưng cần tạo điều kiện các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nước có cơ hội cạnh tranh bình đẳng, có sự cân bằng an toàn cần thiết giữa khu vực điện ảnh trong nước. Như vậy mới có thể có sự phát triển bền vững, tiếng nói và chủ động về văn hoá Việt với sự tham gia của các doanh nghiệp trong nước chứ không chỉ dựa hoàn toàn vào đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực văn hoá, là một lĩnh vực nhạy cảm của mọi quốc gia.

Những năm gần đây, Hiệp hội Phát hành và Phổ Biến phim Việt nam nhận thấy, riêng doanh nghiệp nước ngoài đã chiếm hơn 65% thị phần rạp chiếu phim và gần 70% thị phần phát hành phim. Trong đó, Công ty TNHH CJ CGV (“CGV”) là doanh nghiệp thống lĩnh thị trường với hơn 40% thị phần rạp chiếu và hơn 60% thị phần phát hành phim điện ảnh tại Việt Nam. Theo quy định của Luật Điện ảnh và Cam kết WTO, nhà đầu tư nước ngoài không được sở hữu quá 51% vốn điều lệ tại các doanh nghiệp phát hành, phổ biến phim. CGV là doanh nghiệp có 80% vốn đầu tư nước ngoài (đầu tư trong giai đoạn trước khi Việt Nam gia nhập WTO), do đó chỉ được phép kinh doanh trong một số lĩnh vực hạn chế đã đăng ký trước đó, trong đó không được phát hành phim Việt Nam.

Sau khi xem xét giấy phép của CGV, các luật sư cho rằng có biểu hiện rõ ràng về việc CGV có hành vi kinh doanh trái phép, không đúng với giấy phép kinh doanh hạn chế đã có để thu lợi bất chính lớn trong một thời gian dài.

Ước tính doanh thu bán vé từ các phim Việt Nam do CGV phát hành từ năm 2015 đến hết Quý III năm 2017 là 881,6 tỷ đồng. Đồng thời, trong nhiều năm nay, CGV bị cáo buộc có dấu hiệu lạm dụng vị thế thống lĩnh thị trường để chèn ép các doanh nghiệp khác. Cụ thể, đối với phim Việt Nam do CGV phát hành tại các rạp khác, CGV đòi tỷ lệ phân chia doanh thu cao, trong khi đó, đối với phim Việt Nam do doanh nghiệp khác phát hành tại rạp của CGV, CGV lại yêu cầu tỷ lệ phân chia doanh thu thấp cho nhà phát hành. Như vậy, trong khi CGV hưởng lợi từ cả hai mảng rạp chiếu và phát hành, các doanh nghiệp Việt Nam bị bóp nghẹt lợi nhuận và dần không còn đủ sức đầu tư, cạnh tranh trên thị trường.

Bằng cách thức như trên, thị phần của CGV trong lĩnh vực phát hành phim Việt Nam gia tăng nhanh chóng: ước tính từ 25% trong năm 2015 lên 44% trong năm 2016 và 61% trong 9 tháng đầu năm 2017. Nếu để tình trạng này tiếp diễn, việc CGV chiếm lĩnh hoàn toàn thị trường phát hành phim Việt Nam sẽ xảy ra trong tương lai gần.

Trong thời gian vừa qua, Hiệp hội đã nhiều lần thông tin đến các cơ quan quản lý về thực trạng nói trên, trong khi đó các biểu hiện vi phạm của CGV ngày càng gia tăng. Trên tinh thần thiện chí, Hiệp hội và các thành viên cũng đã nhiều lần gặp gỡ trao đổi với CGV nhưng doanh nghiệp này không thiện chí hợp tác và tiếp tục các biện pháp lũng đoạn, chèn ép.

Với các biểu hiện trên, Hiệp hội nhận thấy rằng:

- Việc một doanh nghiệp nước ngoài có dấu hiệu ngang nhiên kinh doanh trái phép, thu lợi bất chính lớn trong một thời gian dài để chiếm lĩnh đến 61% thị trường mà không bị xử lý sẽ ảnh hưởng đến kỷ cương phép nước, tạo tiền lệ xấu cho môi trường đầu tư kinh doanh.

- Nếu không xử lý quyết liệt, các công cụ pháp luật đặt ra để bảo vệ một số ngành sản xuất kinh doanh trong nước, cụ thể trong trường hợp này là ngành điện ảnh, cũng như các cam kết quốc tế của nước ta sẽ không được thực hiện. Đồng thời, mục tiêu phát triển ngành điện ảnh Việt Nam mà Chính phủ đặt ra theo Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 (Quyết định số 1755/QĐ-TTg của Thủ tưởng Chính phủ ngày 08/9/2016) khó có thể đạt được.

- Quan trọng hơn, việc doanh nghiệp nước ngoài chiếm lĩnh thị trường phim Việt Nam, quyết định phim nào được đến với công chúng, về lâu dài sẽ tạo nên mối đe doạ nghiêm trọng đối với bản sắc văn hoá và sự phát triển lành mạnh của các thế hệ người Việt trong tương lai.