Tranh luận nóng

Chuyển đổi đất rừng Tam Đảo: Mở đường siêu nghĩa trang?

Thứ Năm, 12/10/2017 14:09

(Tin tức thời sự) - Chuyển đổi từ rừng phòng hộ sang rừng sản xuất là cách hợp thức hóa cái sai thành đúng và đây là kẽ hở của luật pháp.

Quyền nằm trong tay khi chuyển sang rừng sản xuất

Núi Ngang nằm trọn trên địa bàn 3 xã Đạo Trù, Đại Đình, Bồ Lý thuộc Huyện Tam Đảo có diện tích khoảng 500 ha.

Khoảng 350 ha rừng ở vị trí núi ngang nằm trên địa bàn 2 xã Đạo Trù và Đại Đình đã bị chuyển đổi thành rừng sản xuất, chỉ còn khoảng 150 ha đất rừng thuộc xã Bồ Lý đang được giữ là rừng phòng hộ.

150 ha tại Bồ Lý là điểm mấu chốt liên quan đến dự án siêu nghĩa trang. Có thông tin Vĩnh Phúc đã dự tính chuyển đổi rừng phòng hộ núi Ngang ở Bồ Lý thành rừng sản xuất.

Bản đồ quy hoạch sử dụng đất đến năm 2017 của huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc cũng đã ghi rõ Núi Ngang là nơi xây dựng công viên nghĩa trang quy mô hơn 100ha.

Đáng lưu ý, ông Nguyễn Việt Hùng, Chi cục Trưởng chi cục Kiểm lâm tỉnh Vĩnh Phúc, cho biết, thực hiện theo quyết định số 845/ QĐ- BNN-TCLN ngày 16/3/2016 của Bộ NN&PTNT chúng tôi cũng đang cho rà soát các rừng phòng hộ trên địa bàn tỉnh để chuyển đổi và sẽ trình các cấp có thẩm quyền vào tháng 10/2017.

Chia sẻ với Đất Việt, TS Nguyễn Ngọc Lung - Viện Quản lý rừng bền vững và chứng chỉ rừng cho biết:

"Việc Vĩnh Phúc chuyển đổi từ rừng phòng hộ sang rừng sản xuất có thể là cách hợp thức hóa cái sai thành đúng và đây là kẽ hở của luật được ban hành.

Đương nhiên ở đây rừng sản xuất có thể sản xuất gỗ hoặc sản xuất sản phẩm khác nhưng chuyển gì thì chuyển nó vẫn phải là đất lâm nghiệp chứ không phải đất nghĩa trang.

Nghĩa là nếu đất lâm nghiệp thì không trồng cây này thì phải trồng cây khác, không sản xuất gỗ thì sản xuất lâm sản ngoài gỗ.

Điểm quan trọng là nếu rừng phòng hộ Núi Ngang được chuyển thành rừng sản xuất thì quyền chủ động quyết định số phận của cánh rừng phòng hộ Núi Ngang sẽ hoàn toàn nằm trong sự chủ động của chính quyền tỉnh Vĩnh Phúc.

Chuyen doi dat rung Tam Dao: Mo duong sieu nghia trang?

Lúc đó, việc chuyển đổi phân loại rừng từ rừng phòng hộ đầu nguồn sang rừng sản xuất hoàn toàn nằm trong thẩm quyền của các cấp chính quyền tỉnh Vĩnh Phúc. Và khi như vậy thì họ dễ dàng làm theo được ý muốn của mình, có thể thấy từng bước đi hợp thức hóa rất hợp lý".

Bên cạnh đó, theo ông Lung, nếu như đất đó thuộc thẩm quyền Trung ương thì còn nhiều cấp phê duyệt, chứ nếu chỉ do Chủ tịch UBND tỉnh ký thì rất dễ dàng.

Thế nhưng, cho dù chủ tịch tỉnh ký là đúng thẩm quyền, nhưng các tiêu chuẩn để chuyển từ rừng phòng hộ diện tích lớn phải công bố để toàn dân biết mà giám sát, biên bản của hội đồng nào, ai thẩm định?

Theo quy định nếu muốn chuyển đất lâm nghiệp sang đất khác thì phải thông qua Hội đồng đánh giá tác động môi trường và tác động xã hội, việc này họ tự làm được, sau đó đánh giá chuyển đổi được thì nghiễm nhiên là hợp pháp.

Còn nếu hội đồng đánh giá lớn thuộc Bộ TN-MT chắc chắn sẽ khó khăn hơn vì họ dùng các nhà khoa học ở các Bộ khác, còn ở tỉnh thì không nói ai cũng hiểu.

Có mấy yếu tố quan trọng để chuyển đổi rừng phòng hộ sang rừng sản xuất đó là độ dốc, lượng mưa và mục tiêu phòng hộ cho việc gì, ví dụ đây là đầu nguồn nước, bao quanh hồ thủy điện, thủy lợi lớn.

Thế nhưng, trong các tiêu chí bên phía Vĩnh Phúc có đưa ra căn cứ theo quy định của Bộ NN-PTNT không có các yếu tố này.

Cụ thể chỉ nêu đến yếu tố là diện tích liền kề với rừng sản xuất; nơi thuận lợi để tổ chức sản xuất. Đối với diện tích nằm trọn trong khu vực phòng hộ đầu nguồn thì quy mô đất, rừng phòng hộ chuyển đổi có diện tích tối thiểu là 50 ha.

Không chuyển đổi diện tích liền kề các sông lớn, hồ, đập thủy lợi, thủy điện, các đường giao thông quan trọng. Diện tích chuyển đổi: phải có phương án sử dụng đất, kế hoạch giao đất, cho thuê đất cụ thể, phù hợp với kế hoạch sử dụng đất 2016-2020.

Mà bản thân nó được coi là rừng phòng hộ bởi vì: thứ nhất là đất dốc nếu không có rừng phòng hộ thì bị xói mòn đất ven núi, gây xói mòn lớn; thứ hai, có nhiều mục tiêu phải bảo vệ, ví dụ hồ nước, sông suối, thành phố cần phải bảo vệ".

Thiếu tầm nhìn dài hạn

Đưa ra quan điểm, PGS.TS Bùi Thị An - nguyên ĐBQH TP Hà Nội cho biết: "Chúng ta phải vì mục tiêu sinh thái môi trường, nhưng trong trường hợp cụ thể các đồng chí phải nhìn dài, nhìn thấy tất cả mọi thứ.

Về nguyên tắc có thể vận dụng Luật, nhưng các đồng chí lãnh đạo phải nhìn thấy trước các vấn đề mà Luật chưa thể bao quát hết, chúng ta nên nhìn rộng hơn, tầm nhìn dài hạn hơn, cho sự phát triển bền vững của tỉnh Vĩnh Phúc.

Phải xem lợi cho Vĩnh Phúc bao nhiêu và khi mất rừng phòng hộ thì sẽ phải đối diện với biến đổi khí hậu, khí thải nhà kính ra sao, cái này phải cân nhắc kỹ lưỡng, bản thân các đồng chí phải lắng nghe dân, nguyện vọng dân ra sao, sau 10-20 năm chuyển đổi sinh thái, không khí sẽ ra sao?".

Trong khi đó, TS Vũ Ngọc Thành - Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cũng cho rằng, đã là rừng phòng hộ thì không có quyền phá và nếu phá thì lý do chuyển có đúng hay không tất cả cần công khai, minh bạch.

"Mà điểm quan trọng nhất để được chuyển đổi là độ dốc tự nhiên đang cao lại thấp đi, lượng mưa đang lớn lại ít đi, đang có mục tiêu phòng hộ thì lại không có nữa. Nếu chuyển đổi từ rừng phòng hộ sang loại rừng khác mà bảo không có tác dụng ảnh hưởng gì là vô lý.

Rừng phòng hộ diện tích ít như vậy mà chuyển đổi 80%, thì không còn ý nghĩa là rừng phòng hộ, gọi là rừng phòng hộ thì không còn ý nghĩa rừng phòng hộ, chưa kể lạm dụng chuyển đổi gần hết, nhưng thứ chuyển đổi đó chỉ là "đánh lận con đen", ông khẳng định. 

}