Tranh luận nóng

Giảm biên chế: 'Khó nhất là quyết tâm của người đứng đầu!'

Thứ Năm, 20/11/2014 06:49

(Tin tức thời sự) - Khó khăn lớn nhất trong tinh giảm biên chế chính là quyết tâm thực hiện của người đứng đầu từng cơ quan. 

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trần Anh Tuấn đã chia sẻ với Đất Việt như vậy khi nói về nhiệm vụ tinh giảm biên chế mà Đảng, Quốc hội đặt nhiệm vụ cho ngành trong thời gian qua. Đây cũng là câu chuyện được nhiều đại biểu Quốc hội đặt vấn đề khi bộ máy công quyền ngày càng cồng kềnh. Nói như Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng thì không giảm được biên chế lương không tăng, lương không tăng thì chất lượng công chức không được nâng cao và vòng luẩn quẩn đó cứ đeo bám mãi.

Không giảm người vì thành phần xuất thân

PV: - Thưa ông trong báo cáo gửi Quốc hội Bộ Nội vụ vừa cho biết thực hiện Đề án tinh giản biên chế nhưng thực tế biên chế không giảm mà từ nay đến năm 2016 về cơ bản giữ nguyên, không tăng tổng biên chế cán bộ, công chức, viên chức. Phải chăng đây có phải là nỗ lực của Bộ Nội vụ thực hiện chủ trương của Đảng về tinh giản biên chế nhằm hạn chế những yêu cầu của các bộ ngành, địa phương trong việc vẫn xin tăng biên chế?

Thứ trưởng Trần Anh Tuấn: - Ở đây phải nói rõ hơn việc biên chế giữ nguyên có nghĩa là từ nay đến năm 2016 không giải quyết bổ sung tăng biên chế theo đề nghị của các đơn vị nữa. Trừ trường hợp được cấp có thẩm quyền thành lập thêm tổ chức mới do yêu cầu thực tế đòi hỏi.

Việc tinh giản biên chế cần phải thay đổi lại nhận thức, không thể hiểu chỉ đơn thuần giảm cơ học số lượng biên chế như trước đây. Cần phải xem tinh giản biên chế ở nhiều góc độ khác.

Ví dụ đưa những người không đáp ứng được yêu cầu công việc ra khỏi công vụ, để thay vào đó những người có đủ phẩm chất, năng lực, trình độ- đó cũng là một cách tinh giản biên chế.

Hoặc như nếu đơn vị giảm được 10 biên chế thì chỉ được tuyển mới vào 5 biên chế thôi- nhưng phải bảo đảm chất lượng, 5 người còn lại phải đưa vào quỹ dự phòng. Như thế nghĩa là vừa giảm, vừa nâng cao chất lượng.

Còn đối với đơn vị sự nghiệp cũng phải tinh giản biên chế. Đây được xem là một trong các điểm đột phá, điểm nhấn trong tinh giản biên chế. Giảm biên chế viên chức trong khu vực sự nghiệp có thể thực hiện theo nhiều cách khác nhau.

Ví dụ như không nhất thiết giảm tuyệt đối số viên chức cần giảm ra khỏi đơn vị đó mà thay vì nguồn tiền lương trả cho họ được lấy từ ngân sách sẽ thay thế bằng cách thực hiện xã hội hóa, nguồn chi trả lương sẽ lấy từ nguồn thu sự nghiệp. Thông qua xã hội hóa thì sẽ giảm tải được gánh nặng chi lương từ ngân sách nhà nước. Như vậy cũng là giảm biên chế.

Chúng ta vẫn đang nói tinh giản biên chế để giảm bớt gánh nặng cho ngân sách. Tức là phải giảm được nguồn trả lương. Chính vì vậy, với các đơn vị sự nghiệp phải vừa tinh giản biên chế, vừa giải quyết chính sách chế độ, vừa phải đẩy mạnh xã hội hóa. Như thế, lĩnh vực giáo dục, y tế và các ngành, lĩnh vực sự nghiệp công lập khác mới có thể nâng cao chất lượng việc cung cấp các nhu cầu cơ bản thiết yếu cho nhân dân.

PV: - Nhưng nhiều ý kiến lý giải biên chế không giảm được mà còn phình to ra. Liệu chuyện chạy chọt người quen, kiểu con ông cháu cha, con anh cháu chú khiến cho người đứng đầu cơ sở khi đưa ra yêu cầu giảm người này người kia cũng khó nói với anh em. Ông nghĩ sao về điều này?

Thứ trưởng Trần Anh Tuấn: - Chẳng hoàn toàn như vậy. Không hề khó cho người đứng đầu các cơ quan, tổ chức, đơn vị. Người ta cứ nói chuyện “con ông cháu cha” nhưng tôi cũng biết rất nhiều người con của các đồng chí lãnh đạo, họ vẫn rất nghiêm túc, khiêm tốn, làm việc rất tốt và có năng lực thực sự. Do vậy, nếu cứ định kiến như ý kiến trên thì là mang tính chất vơ đũa cả nắm và một chiều.

Ở đâu cũng có những người lười biếng, thiếu trách nhiệm, làm việc kém. Điều đó là do thiếu rèn luyện, thiếu tu dưỡng chứ không phải do thành phần xuất thân. Nhiều người thấy rõ có những vị con lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước nhưng rất khiêm tốn và làm việc chăm chỉ, có hiệu quả.

Do vậy, tinh giản biên chế ở đây là giảm người không làm được việc chứ không phải giảm những người do thành phần xuất thân. Chủ nghĩa hồ sơ, lý lịch sẽ không thể có trong quản lý cán bộ, công chức, viên chức của chúng ta.

Chúng ta phải giảm những người không đủ sức khỏe, không đủ trình độ, không đủ năng lực, hoặc vị phạm pháp luật, vi phạm phẩm chất, không còn xứng đáng làm việc trong nền công vụ để nâng cao chất lượng đội ngũ, phục vụ nhân dân được tốt hơn.

Thứ trưởng Trần Anh Tuấn trả lời phóng viên báo Đất Việt. Ảnh Vũ Lan
Thứ trưởng Trần Anh Tuấn trả lời phóng viên báo Đất Việt. Ảnh Vũ Lan

Người đứng đầu có làm hết trách nhiệm hay không?

PV: - Nhưng thực tế thời gian qua dù đã cố gắng nhưng chi thường xuyên không giảm được vì bộ máy công chức vẫn phình ra. Cùng với đó trụ sở thì phải xây to hơn. Cũng có ý kiến đã nói rằng trụ sở phải xây nguy nga vì nhiều cán bộ, nhiều việc quá. Ông bình luận như thế nào về điều này?

Thứ trưởng Trần Anh Tuấn: - Việc hiện đại hóa cơ quan công sở để phục vụ nhân dân là việc rất cần thiết và thuộc một trong 6 nội dung của cải cách hành chính. Việc tạo điều kiện thuận lợi để cho cán bộ, công chức và các cơ quan hành chính có đủ điều kiện phục vụ dân là rất cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả, hiệu lực của các cơ quan hành chính nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập quốc tế.

Do vậy xây trụ sở đúng tiêu chuẩn quy định, đẹp, hiện đại là cần thiết nhưng phải đảm bảo được tiết kiệm, chống lãng phí, không mang tính chất phô trương, hình thức.

Tuy nhiên, với các trụ sở được trang bị hiện đại mà có đầy đủ các điều kiện làm việc như vậy thì đội ngũ cán bộ, công chức cũng phải làm việc tận tụy hơn, trách nhiệm hơn, hiệu quả hơn để phù hợp. Cho nên, tư duy nhiều việc, nhiều cán bộ phải xây trụ sở to là không thỏa đáng.

PV: - Trở lại câu chuyện tinh giản biên chế, hiện nay Bộ Nội vụ đang phải thực hiện nhiệm vụ để giải quyết vấn đề này, vậy cái khó của bộ là gì? Trách nhiệm này được nhìn nhận như thế nào và thời gian sắp tới bộ định làm gì để hoàn thành nhiệm vụ? 

Thứ trưởng Trần Anh Tuấn: - Khó khăn lớn nhất trong tinh giản biên chế chính là quyết tâm thực hiện của người đứng đầu từng cơ quan, tổ chức, đơn vị. Cơ chế, chính sách, thẩm quyền đã được ban hành. Vấn đề là họ có thực hiện hết trách nhiệm và thẩm quyền được giao hay không. Do vậy điều này phụ thuộc nhiều vào người đứng đầu cơ từng cơ quan, tổ chức, đơn vị.

Tất nhiên, không thể thiếu sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, sự giám sát của Mặt trận tổ quốc Việt Nam, sự giám sát của nhân dân. Nhưng tôi vẫn muốn nhấn mạnh, hiện nay quan trọng nhât vẫn là trách nhiệm người đứng đầu, người được giao thẩm quyền việc quyết định tinh giản biên chế ở các bộ, ngành, địa phương có đảm bảo được tính khách quan, công bằng, vô tư và làm đúng các quy định của pháp luật không.

Điều này không phải là không làm được mà là những người thực hiện có làm đúng và dám làm hay không. Cái này thể hiện bản lĩnh của người lãnh đạo.

Nếu điều này nếu được thực hiện thì chắc chắn nhiệm vụ tinh giản biên chế sẽ thực hiện được. Còn không thì sẽ không ai làm gì và mục tiêu giảm biên chế không thực hiện.

Hiện nay Bộ Nội vụ đã xây dựng xong nghị định về chế độ đánh giá công chức, viên chức, đang gửi Bộ Tư pháp thẩm định. Trong đó đã có các tiêu chí quy định như thế nào sẽ là hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, như thế nào là hoàn thành tốt cũng như các tiêu chí để xác định người không hoàn thành nhiệm vụ.

Tôi tin rằng, với những tiêu chí này sẽ là cơ sở để những người đứng đầu có căn cứ có thẩm quyền để đánh giá, phân loại. Từ đó có căn cứ để tinh giản biên chế.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

  • Bích Ngọc (thực hiện)