Tranh luận nóng

Hà Nội tinh giản kiểu "đánh nhau với cối xay gió"

Thứ Ba, 15/03/2016 07:28

(Tin tức thời sự) - Chưa định chuẩn bộ máy hành chính, chưa xác định bao nhiêu đầu việc, cần bao nhiêu người làm... thì đừng nói chuyện tinh giản biên chế.

Tinh giản vị trí mới tinh giản được nhân sự

Theo báo cáo kết quả tinh giản biên chế của Hà Nội trong năm 2015 thì Hà Nội chỉ tinh giảm được 20 biên chế, đạt mức thấp nhất trong cả nước. Ngoài ra, để tinh giản được 20 đối tượng này, ngân sách thành phố phải chi ra 2 tỷ đồng.

Ha Noi tinh gian kieu
Ảnh minh họa

Chưa luận bàn về con số 2 tỷ đồng là cao hay thấp, đúng hay sai, nhưng trước hết tôi muốn đi vào phân tích từ cái gốc của vấn đề. Bắt đầu từ vị trí của Thủ đô, Hà Nội vẫn được xem là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia; là trung tâm lớn về văn hóa, giáo dục, khoa học và công nghệ, kinh tế và giao dịch quốc tế của cả nước. Như vậy, với vị trí và vị thế trên thì hệ thống chính trị, hệ thống quản lý hành chính của Hà Nội cần phải được tổ chức như thế nào cho hiệu quả?

Ta cũng nên nhớ rằng, Hà Nội bây giờ khác với Hà Nội ngày xưa vì Hà Nội mở rộng đã bao gồm gần hết tỉnh Hà Tây cũ. Sau khi được mở rộng địa giới hành chính, năm 2008, dân số của thủ đô là 6,35 triệu người, đến tháng 12/2011 đã ở mức 6,87 triệu người. Còn tính tới thời điểm năm 2015 đã là 7,2-7,3 triệu người, đến năm 2020 khoảng 7,9-8 triệu người.

Như vậy, muốn xác định xem Hà Nội với tổng số biên chế như hiện nay là nhiều, ít, thừa, thiếu không đơn giản một chút nào. Gần 20 năm trước đây, khi tham gia vào hoạt động của Ban cải cách hành chính Trung ương, tôi và nhiều lãnh đạo cao cấp lúc bấy giờ đã xác định nguyên tắc là dù đưa ra tỉ lệ chung 10% hay 20% tinh gọn, tinh giảm thì không thể nhất loạt. Có nơi nhiều hơn nhưng cũng có nơi giảm ít hơn tỉ lệ chung đó. Cá biệt, có địa bàn, cơ quan cần thiết phải tăng biên chế chứ không phải giảm. Ngược lại, cũng có những ngành, những địa bàn có thể cần phải giảm 20 -30% chứ không chỉ là 10% hay 20%. Bây giờ chính là lúc cần phải ngồi lại với nhau để xem xét một cách khách quan, thấu đáo về việc này.

Nhìn vào địa bàn Hà Nội thì việc xác định nhiệm vụ quản lý nhà nước với khối lượng bao nhiêu là đủ, bao nhiêu đầu việc, bao nhiêu lĩnh vực?. Mỗi lĩnh vực, đầu việc thì mức độ quản lý nhà nước nông, sâu thế nào, nhiều, ít thế nào? Từ đó xác định ra hệ thống tổ chức bộ máy từ thành phố cho tới cấp quận, cấp phường. Ví dụ, với khối lượng nhiệm vụ quản lý nhà nước của các ngành, lĩnh vực trên địa bàn thì cần tổ chức bao nhiêu sở ngành ở cấp thành phố. Tương tự như vậy ở cấp quận, cấp phường.

Đây là một việc không dễ bởi vì chúng ta chưa có chuẩn định để xác lập hệ thống tổ chức bộ máy quản lý nhà nước cho phù hợp. Đã bao nhiêu lần bàn về cơ cấu, tổ chức bộ máy quản lý nhà nước nhưng đều lúng túng và có nhiều bất cập. Ở đây câu hỏi nhà nước lớn - xã hội nhỏ hay nhà nước nhỏ - xã hội lớn có ý nghĩa rất cơ bản, từ đó mà xác định mô hình tổ chức quản lý nhà nước. Và đương nhiên, mô hình tổ chức bộ máy là một trong những tiêu chí để định ra số lượng cán bộ, công chức, viên chức cần thiết trong hệ thống đó.

Mặt khác, cần xác định nguyên tắc vị trí - việc làm trong xây dựng đội ngũ công chức ở từng cơ quan, đơn vị quản lý nhà nước. Hệ thống bộ máy quản lý nhà nước toàn thành phố xác định được chính xác rồi thì phải tiếp tục xác định các bộ phận cấu thành trong từng cơ quan, đơn vị cụ thể để thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước. Tiếp theo nữa, là trong từng cơ quan, đơn vị như vậy có bao nhiêu đầu việc, bao nhiêu lĩnh vực và ở mỗi đầu việc như vậy cần bao nhiêu biên chế cán bộ, công chức với yêu cầu chất lượng, tiêu chuẩn như thế nào để thực hiện nhiệm vụ được giao. Rõ ràng ở đây có cả một chuỗi những việc cần phải xác định thì mới giúp cho việc định ra số lượng biên chế cán bộ, công chức cần thiết trên địa bàn Thủ đô.

Tức là, mỗi cơ quan, mỗi đầu mối tổ chức với khối lượng công việc cụ thể được xác định, thì cần có bao nhiêu vị trí, việc làm là đủ? Mỗi vị trí – việc làm được xác định những nội dung công việc cụ thể ra sao? Có như vậy, thì mới định chuẩn được số lượng công chức cần và đủ để thực hiện vấn đề quản lý nhà nước trên địa bàn Thủ đô. Không thể a dua, phong trào, làm theo chỉ tiêu.