Tranh luận nóng

Tàu Cát Linh-Hà Đông thiếu lời hẹn cuối: Làm thế nào?

Thứ Hai, 08/07/2019 13:31

(Tin tức thời sự) - Dự án đường sắt Cát Linh-Hà Đông chỉ còn 1% khối lượng công việc, không xong 1% ấy, không thể vận hành được.

Báo cáo trước Quốc hội tại kỳ họp thứ 7 Quốc hội khóa XIV, Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể cho biết, hiện dự án Cát Linh-Hà Đông đã xong 99%, 1% còn lại là một số hạng mục nhỏ liên quan đến công tác xây lắp, đặc biệt phải chứng minh được an toàn hệ thống.

Tuy nhiên, đã hơn 1 tháng kể từ báo cáo ấy của Bộ trưởng Bộ GTVT, không ai biết 1% khối lượng công việc ấy sẽ kéo dài đến bao lâu, ngay chủ đầu tư là Bộ GTVT cũng không đưa ra được một mốc thời gian cụ thể bao giờ tàu chạy sau khi dự án đã có tới 8 lần lỡ hẹn.

Theo ông Bùi Danh Liên, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Vận tải TP Hà Nội, đến cơ quan chức năng cũng không trả lời được dứt khoát, rõ ràng về thời gian vận hành đường sắt Cát Linh-Hà Đông thì người dân không thể nào hiểu được.

"Không chỉ ở Việt Nam, nhiều dự án của Trung Quốc thực hiện ở các quốc gia khác trên thế giới cũng rơi vào tình trạng chậm tiến độ, hủy hợp đồng... Tuy nhiên, theo thông lệ, khi dự án chậm tiến độ so với hợp đồng, bên nào gây ra phải chịu trách nhiệm, thậm chí bị phạt. Thế nhưng, hợp đồng của dự án đường sắt Cát Linh-Hà Đông quy định ra sao, các điều khoản xử lý, phạt hợp đồng thế nào... không được công khai nên người ngoài không thể nói gì được", ông Bùi Danh Liên nói.

Tau Cat Linh-Ha Dong thieu loi hen cuoi: Lam the nao?
Đường sắt Cát Linh-Hà Đông chưa thể hẹn ngày về đích. Ảnh: Dân Việt

Dù vậy, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Vận tải TP Hà Nội nhấn mạnh, với cương vị là chủ đầu tư, Bộ GTVT phải chịu trách nhiệm cuối cùng, đặc biệt cần phải xử lý trách nhiệm những cá nhân, tổ chức có liên quan, không thể nói không biết tới bao giờ mới xong rồi để đó.

Trong khi đó, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh (Học viện Tài chính) cũng thừa nhận, dù dự án Cát Linh-Hà Đông chỉ còn 1% khối lượng công việc nhưng đang bế tắc.

"1% ấy rất quan trọng bởi không được chứng nhận an toàn thì không ai dám chạy tàu, nhất là khi công nghệ của dự án này tương đối cũ. 

Đến nay, tổng thầu vẫn chưa cung cấp được đầy đủ hồ sơ tài liệu an toàn, chưa thực hiện được một số thử nghiệm quan trọng của đoàn tàu, chưa vận hành thử toàn bộ hệ thống, chưa có đủ hồ sơ hệ thống quản lý an toàn vận hành dẫn đến chưa đủ điều kiện hoàn thiện hồ sơ an toàn hệ thống để cấp chứng nhận an toàn theo quy định", ông Thịnh nói.

Nhìn lại toàn bộ dự án đường sắt Cát Linh-Hà Đông, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho biết có nhiều điều tưởng như không thể xảy ra nhưng lại xảy ra ở dự án này. Đây là một dự án quan trọng của quốc gia, Việt Nam vay tiền để làm nhưng lại giao cho một nhà thầu kém, hợp đồng quá dễ dãi, sơ hở, thiếu những ràng buộc cụ thể, cuối cùng ta trở nên bị động.

"Trong khi tiền Việt Nam vay nợ vẫn phải trả thì lại không có ràng buộc tương xứng đối với tổng thầu. Cuối cùng dự án chậm trễ hết lần này đến lần khác, và giờ có chậm nữa cũng chẳng thể làm gì được họ.

Việc duy nhất Bộ GTVT có thể làm lúc này là thúc giục tổng thầu hoàn thiện các hạng mục còn lại, hoàn thiện các thủ tục để đánh giá chứng nhận an toàn hệ thống, nghiệm thu và bàn giao dự án", vị chuyên gia cho biết.

Theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, về nguyên tắc, người ký kết hợp đồng, tổ chức thực thi dự án phải là người chịu trách nhiệm toàn bộ về dự án.

"Lẽ ra phải có một người đứng ra chịu trách nhiệm nhưng thực tế thì sao? Một tuyến đường 13km, vốn đội lên gấp đôi, kéo dài qua 3 đời bộ trưởng GTVT mà cuối cùng vẫn không có người chịu trách nhiệm cuối cùng, thậm chí trách nhiệm được đổ cho người tiền nhiệm. Đó là kẽ hở về quản lý mà nếu không thay đổi thì dự án Cát Linh-Hà Đông nói riêng và nhiều dự án khác khó có thể về đích", PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nhấn mạnh.

Dự án đường sắt đô thị Cát Linh-Hà Ðông có chiều dài 13,5km. Tổng vốn đầu tư ban đầu hơn 552 triệu USD sau đó bị đội lên 891,9 triệu USD (sử dụng vốn vay ODA Trung Quốc và đối ứng của Việt Nam).

Dự án khởi công tháng 10/2011. Ban đầu dự kiến dự án hoàn thành và đưa vào khai thác thương mại từ tháng 6/2015; sau đó lùi tới: tháng 6/2016, rồi tháng 12/2016, tháng 2/2017, tháng 10/2017, quý II/2018, cuối năm 2018, tháng 4/2019. Tuy nhiên, tới nay dự án vẫn chưa hẹn ngày về đích.

Thành Luân