Tranh luận nóng

TP.HCM sắp xây trung tâm thương mại ngầm: Đừng vội!

Chủ Nhật, 08/09/2019 13:55

(Tin tức thời sự) - TS.KTS Võ Kim Cương chia sẻ quan điểm xung quanh việc  TP.HCM sắp triển khai dự án Trung tâm thương mại ngầm Bến Thành.

UBND TP.HCM vừa giao Ban Quản lý Đường sắt đô thị lập kế hoạch triển khai thực hiện dự án Trung tâm thương mại ngầm Bến Thành.

Dự án này được Phó thủ tướng Phạm Bình Minh đồng ý triển khai hồi cuối năm 2016, TP.HCM được giao nghiên cứu phương án vay toàn bộ nguồn vốn ODA. Trên cơ sở đó, địa phương sẽ làm việc với các Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Xây dựng, Tài chính để thống nhất phương án phù hợp, báo cáo Thủ tướng xem xét, quyết định.

Theo kết quả nghiên cứu của Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA), toàn bộ dự án cần gần 8.400 tỷ đồng. Trong đó, địa phương góp hơn 4.980 tỷ bằng khoản vay ODA cho phần diện tích công cộng; nhà đầu tư góp 3.410 tỷ đồng dưới hình thức hợp tác công tư (PPP). Riêng dự án Trung tâm thương mại ngầm Bến Thành có tổng mức đầu tư gần 6.870 tỷ.

Trao đổi với Đất Việt, TS.KTS Võ Kim Cương, nguyên Phó Kiến trúc sư trưởng TP.HCM cho biết, khai thác không gian ngầm là xu hướng các nước đều tranh thủ sử dụng, đặc biệt là không gian ngầm xung quanh các ga metro, Việt Nam cũng sẽ làm. Tuy nhiên, việc đưa ra phương án xây dựng trung tâm thương mại ngầm mà Nhà nước đầu tư khiến ông có phần nghi ngại.

TP.HCM sap xay trung tam thuong mai ngam: Dung voi!
Phối cảnh ga ngầm metro Bến Thành

"Ở các nước làm không nhất thiết phải sử dụng vốn nhà nước mà dùng vốn xã hội, lời ăn lỗ chịu, nhà nước chỉ tạo điều kiện mà thôi. Đặc biệt, tinh thần chung của họ là khuyến khích doanh nghiệp tư nhân, còn nhà nước không làm các công trình thương mại mà tập trung vào hạ tầng kỹ thuật, đó mới là cách làm hợp lý", TS.KTS Võ Kim Cương nói.

Quy hoạch của TP.HCM là như vậy, song thực hiện vào thời điểm nào, theo ông Cương cũng là vấn đề cần xem xét. Theo đó, chỉ khi nào metro hoàn thành, điều kiện giao thông của TP ổn định, đặc biệt là khi nào vốn đầu tư cho hệ thống hạ tầng kỹ thuật ổn định thì việc đầu tư một trung tâm thương mại như vậy mới phù hợp.

"Hiện nay vẫn còn nhiều câu hỏi chưa được trả lời, chẳng hạn: nếu phát triển trung tâm thương mại ngầm lớn như vậy thì nó sẽ tác động như thế nào tới hệ thống giao thông của khu vực đó? Câu hỏi này cần phải được trả lời thật rõ ràng thì mới có thể phát triển những trung tâm thương mại như vậy", nguyên Phó Kiến trúc sư trưởng TP.HCM trăn trở. 

Bên cạnh đó, hình thức vay vốn ODA để xây dựng dự án cũng là điều khiến TS.KTS Võ Kim Cương suy nghĩ. Vay vốn ODA thì nhà nước đứng ra trả nợ, kèm theo đó là có những rủi ro khi phụ thuộc vào nước cho vay.

"Nhiều dự án sử dụng nguồn vốn ODA cho thấy, vay vốn của nước nào thì phải chọn đơn vị thi công là doanh nghiệp của nước đó, sử dụng trang thiết bị, máy móc của họ... Số vốn 6.800 tỷ đồng là con số rất lớn với TP.HCM.

Chính vì thế, tôi cho rằng, trước mắt TP có vay thì cũng nên tập trung giải quyết bài toán giao thông trước. Hiện TP.HCM đang tắc nghẽn, càng phát triển thì khả năng tắc nghẽn càng cao, trong khi đó nếu cứ tập trung phát triển ở khu vực trung tâm thì lại càng thêm tắc nghẽn.

TP.HCM muốn làm rất nhiều việc, trong khi đó không có tiền, nếu không tập trung giải quyết những vấn đề mấu chốt thì rất đáng ngại", TS.KTS Võ Kim Cương cho biết.

Minh chứng cho nhận xét này, vị chuyên gia dẫn tình trạng ùn tắc tại sân bay Tân Sơn Nhất làm ví dụ. Theo ông, đó là một trong những vấn đề cấp bách của TP.HCM mà tới nay vẫn ì ạch, khiến các chuyên gia trong ngành rất sốt ruột bởi chính sự ì ạch đó ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của thành phố.

Trở lại với dự án Trung tâm thương mại ngầm Bến Thành, TS.KTS Võ Kim Cương một lần nữa nhấn mạnh, về kỹ thuật, việc xây dựng các công trình ngầm như vậy có thể giải quyết được, song điều quan trọng là phải tính toán rất kỹ tác động đối với đô thị, giao thông.

Dự án Trung tâm thương mại ngầm Bến Thành có quy mô khoảng 45.000 m2 gồm khu vực cửa hàng, thương mại rộng 18.100 m2, hành lang và quảng trường ngầm 21.500 m2 với tổng vốn đầu tư hơn 8.400 tỷ đồng.

Công trình sẽ kết nối với tuyến đường sắt đô thị số 1 Bến Thành - Suối Tiên. Trung tâm này thuộc phạm vi tầng ngầm B1 của nhà ga trung tâm Bến Thành, nằm sâu dưới đất và kéo dài khoảng 500 m dọc theo đường Lê Lợi hướng về Nhà hát Thành phố (quận 1).

Để đẩy nhanh tiến độ xây dựng dự án, UBND TP.HCM yêu cầu các cơ quan, đơn vị liên quan cần phối hợp với Ban Quản lý Đường sắt đô thị trong việc chuẩn bị các đầu mối đấu nối hạ tầng kỹ thuật của Trung tâm thương mại ngầm Bến Thành, đảm bảo đồng bộ với tiến độ hoàn thành của dự án xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 1, tuyến Bến Thành - Suối Tiên.

Đồng thời, Sở Quy hoạch - Kiến trúc được giao tổ chức thi tuyển quốc tế ý tưởng thiết kế tại khu vực Nhà ga trung tâm Bến Thành. Thiết kế phải đáp ứng yêu cầu về quy hoạch, kiến trúc, đạt hiệu quả kinh tế cao, bảo vệ môi trường.

Ngoài ra, theo chỉ đạo của UBND TP.HCM, Trung tâm thương mại ngầm Bến Thành cần được kết nối hài hòa với không gian đô thị các tuyến đường xung quanh như Lê Lợi, Hàm Nghi, Đồng Khởi, Nguyễn Huệ và các tòa nhà trung tâm thương mại lân cận.

Thành Luân