Tranh luận nóng

Tranh luận công chức tài năng: Chuyện cũ ông Đoàn Ngọc Hải

Thứ Sáu, 25/10/2019 07:25

(Tin tức thời sự) - Quản lý hành chính là làm theo luật, không được phép vượt rào, người có tài xuất chúng không nên làm quản lý hành chính.

Tại nghị trường Quốc hội ngày 24/10, nội dung thảo luận về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức trở thành cuộc tranh luận về khái niệm nhân tài và thu hút nhân tài vào cơ quan nhà nước.

Theo định nghĩa trong dự thảo, người có tài năng trong hoạt động công vụ là cán bộ, công chức có năng lực chuyên môn vượt trội, có đóng góp lớn, hiệu quả cho cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc lĩnh vực công tác mà ít người đạt được.

Phát biểu của đại biểu Dương Trung Quốc (Đồng Nai) gây chú ý và nhận được nhiều ý kiến tranh luận của các đại biểu. Ông Quốc cho rằng, không nên hiểu theo nghĩa nhân tài ở đây là xuất chúng, thiên tài vì hiểu như vậy là vượt ra khỏi phạm vi của Luật Cán bộ, công chức.

“Một công chức khó có thể phát hiện ra cái gì kiệt xuất được cả, vì họ thực hiện theo luật pháp, quy trình đã định. Công chức có năng lực thì chỉ cần đánh máy giỏi, không có lỗi chỉ để khỏi ảnh hưởng đến thủ trưởng thôi”, ông Quốc nêu quan điểm.

Trao đổi với Đất Việt, PGS.TS Nguyễn Lê Ninh, Ủy viên Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt nam TP.HCM cho biết, ông chia sẻ quan điểm với đại biểu Dương Trung Quốc, rằng đại biểu Quốc phát biểu có cái đúng của mình.

Tranh luan cong chuc tai nang: Chuyen cu ong Doan Ngoc Hai
Đại biểu Dương Trung Quốc phát biểu ở nghị trường Quốc hội. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội

Cá nhân PGS.TS Nguyễn Lê Ninh cũng quan niệm rằng, không nên đưa những người giỏi về khoa học, chuyên môn vào làm quản lý. Cán bộ quản lý không phải là người có tài xuất chúng vì người có tài xuất chúng chỉ ở trong phạm vi chuyên môn của họ và hãy cứ để cho họ phát huy tài năng trong chuyên môn của mình.

Trong khi đó, làm cán bộ nhà nước là quản lý xã hội và tiêu chuẩn, phải có hiểu biết về khoa học xã hội, quy luật phát triển của cộng đồng, của loài người và phải hiểu được thực tiễn xã hội trong phạm vi mình quản lý để biết những yếu tố xã hội nào chi phối đến hành động liên quan của mình.

"Quản lý hành chính là làm theo luật, không được phép vượt rào, phá luật. Còn những trí thức giỏi về khoa học, chuyên môn cần được tạo điều kiện để họ tập trung suy nghĩ, để sáng tạo, bứt phá trong phát triển kinh tế xã hội. Quản lý hành chính họp hành liên miên còn đâu thời gian suy nghĩ sáng tạo, đột phá?", PGS.TS Nguyễn Lê Ninh bày tỏ quan điểm.

Vị PGS nhắc lại câu chuyện cũ của ông Đoàn Ngọc Hải, nguyên Phó Chủ tịch UBND quận 1, TP.HCM. Chuyên môn của ông Hải là việc khác, song ông được giao đi dẹp vỉa hè và khi không lập lại được trật tự lòng đường, vỉa hè như mục tiêu đề ra, ông Hải làm đơn xin từ chức Phó Chủ tịch quận 1.

Theo PGS.TS Nguyễn Lê Ninh, mục tiêu, ước vọng của UBND quận 1 trong việc lập lại trật tự lòng đường, vỉa hè của ông Hải là tốt nhưng cách tiến hành máy móc, phương pháp thực hiện cũng chưa hợp lý

Tại sao người dân buôn bán ở vỉa hè? Dẹp vỉa hè không dẹp được, giống như bảo dẹp xe máy, đó là thực tiễn của xã hội, giờ không cải tạo thực tiễn xã hội theo hướng mong muốn mà lại cấm thì đó là không thể.

Kinh tế vỉa hè vốn đã tồn tại không chỉ ở Việt Nam mà các nước Đông Nam Á hàng chục năm qua. Số người nhập cư vào TPHCM lên đến hàng triệu người, và đến 74% dân số TPHCM kinh doanh cá thể. Vỉa hè, đường phố là nơi người dân sống trong nội đô làm dịch vụ để mưu sinh như các phố ăn uống, quán ăn vỉa hè.., phục vụ người đi lại trên đường. Vì vậy, không thể ngày một ngày hai là lập lại được trật tự vỉa hè. Công việc này đòi hỏi thời gian và liên quan đến vấn đề quy hoạch đô thị.

Nhắc lại câu chuyện cũ, PGS.TS Nguyễn Lê Ninh một lần nữa nhấn mạnh, ông Đoàn Ngọc Hải khi ấy đã được giao thực hiện một niềm mơ ước không có thực tiễn.

“Vấn đề ở đây là tổ chức quy hoạch đô thị chứ không phải riêng quản lý hành chính. Bởi không có quy hoạch phát triển, ngành nghề tự phát nhiều thì xảy ra hiện tượng lấn chiếm vỉa hè. Muốn giải quyết dứt điểm phải có thời gian, ít ra cũng chục năm chứ không chỉ vài tháng", ông nói.

Câu chuyện buýt nhanh BRT ở Hà Nội thất bại cũng là vì không phù hợp với thực tiễn. Khi TP.HCM thảo luận về BRT, PGS.TS Nguyễn Lê Ninh đã phản đối và cho rằng không thể làm được với điều kiện hạ tầng xã hội như hiện nay.

Trở lại với phát biểu của đại biểu Dương Trung Quốc, PGS.TS Nguyễn Lê Ninh một lần nữa nhấn mạnh, không thể đòi hỏi công chức có tài năng xuất chúng. Nhân tài xuất chúng chỉ ở lĩnh vực chuyên môn của người đó, không thể quản lý xã hội được. Xã hội rất phức tạp, muôn màu muôn vẻ, người quản lý xã hội không có kiến thức phát triển xã hội học thì không bao giờ làm tốt.

Cho nên, với khái niệm "người có tài năng trong hoạt động công vụ” mà dự thảo luật đưa ra, PGS.TS Nguyễn Lê Ninh cho rằng nó không có cơ sở nào liên quan đến thực tiễn xã hội, không phù hợp với quy luật phát triển của xã hội.

"Mục đích của cộng đồng phát triển bị chi phối bởi rất nhiều yếu tố về địa chính trị, văn hóa, sinh hoạt cộng đồng... Người làm quản lý nếu không có hiểu biết về khoa học xã hội thì không bao giờ có thể quản lý tốt được.

Nếu cứ ngồi bàn giấy trong phòng lạnh nghĩ phải thế nọ, thế kia thì đều là thoát ly thực tế, dẫn đến điều kiện để những quy định đó để đi vào cuộc sống hầu như không có", PGS.TS Nguyễn Lê Ninh lưu ý.

Cũng nêu quan điểm về khái niệm công chức tài năng, PGS.TS Nguyễn Hữu Tri, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học Hành chính cho rằng, nhân tài ở đây là khái niệm sử dụng, người đó phải có sáng tạo, cống hiến cho xã hội, được xã hội thừa nhận. Ngược lại, không phải có có bằng cấp, có năng lực là trở thành nhân tài.

"Rất nhiều người có tài năng nhưng họ lại không thể trở thành nhân tài vì khi đánh giá công chức trong hoạt động công vụ bao giờ cũng dựa trên 4 yếu tố: kiến thức; số lượng, chất lượng đạt được; tiến độ thực hiện công vụ và chi phí.

Thực tế có những "nhân tài chân đất", không có bằng cấp nhưng sáng chế ra những sản phẩm đóng góp cho xã hội, được xã hội thừa nhận. Bộ máy quản lý không thể cứ chạy theo hư danh, vừa mất thời gian vừa tốn kém, lãng phí", PGS.TS Nguyễn Hữu Tri nói.

Thành Luân