Tranh luận nóng

Vẫn chưa thể chốt phương án tổ chức chính quyền đặc khu

Thứ Sáu, 12/01/2018 07:36

(Tin tức thời sự) - Bên cạnh hai phương án tổ chức chính quyền đặc khu được đề xuất trong dự thảo luật Chính phủ trình Quốc hội, đã có thêm phương án mới.

Ngày 11/1, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Đơn vị, hành chính - kinh tế đặc biệt. Hai vấn đề lớn của dự án được đưa ra bàn thảo là các phương án mô hình tổ chức chính quyền địa phương tại đặc khu và chính sách liên quan tới đất đai tại đặc khu.

Theo dự thảo luật Chính phủ trình Quốc hội tại kỳ họp thứ tư, có hai phương án tổ chức chính quyền địa phương ở đặc khu được đề xuất. Cụ thể:

Phương án 1: không tổ chức hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân mà thực hiện thiết chế trưởng đặc khu do Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm, được phân quyền, phân cấp mạnh, có thẩm quyền quyết định và tổ chức thực hiện toàn bộ các hoạt động hành chính, kinh tế - xã hội trên địa bàn đặc khu. Chính phủ đề xuất lựa chọn phương án này.

Phương án 2: tổ chức chính quyền địa phương đặc khu gồm có hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân.

Tại kỳ họp thứ tư, đa số ý kiến đại biểu phát biểu tán thành với phương án 1, một số ý kiến tán thành với phương án 2, một số ý kiến khác đề nghị xây dựng phương án mới theo hướng kết hợp các ưu điểm của hai phương án do Chính phủ trình.

Van chua the chot phuong an to chuc chinh quyen dac khu
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định. Ảnh: SGGP

Theo Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định, nhiều ý kiến trong Thường trực Uỷ ban đề xuất thiết kế phương án 3 về tổ chức bộ máy chính quyền đặc khu.

Theo phương án 3, chính quyền địa phương ở đặc khu là cấp chính quyền địa phương gồm có hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân đặc khu, được tổ chức tinh gọn, chỉ quyết định một số vấn đề quan trọng, mang tính định hướng lớn, còn chủ yếu tập trung phân quyền, phân cấp thẩm quyền quản lý, điều hành ở đặc khu cho chủ tịch ủy ban đặc khu.

Cụ thể, hội đồng đặc khu và ủy ban đặc khu được tổ chức tinh gọn theo hướng: hội đồng đặc khu có từ 12 đến 15 đại biểu, tất cả hoặc đa số đại biểu hoạt động chuyên trách, không tổ chức thường trực hội đồng đặc khu và các ban của hội đồng đặc khu.

Hội đồng đặc khu có cơ cấu, thành phần đại biểu phù hợp với đặc điểm của đặc khu (bao gồm đại diện cử tri ở các khu hành chính, các chuyên gia về pháp luật, kinh tế, tài chính, đại diện cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn). Ủy ban đặc khu chỉ bao gồm chủ tịch và các phó chủ tịch. Chủ tịch do hội đồng đặc khu bầu theo giới thiệu của chủ tịch ủy ban nhân dân tỉnh và được Thủ tướng Chính phủ phê chuẩn.

Phương án này thì hội đồng đặc khu chỉ quyết định một số vấn đề quan trọng liên quan tới nhân sự chủ chốt, định hướng phát triển, ngân sách, một số vấn đề liên quan trực tiếp tới cộng đồng dân cư địa phương và tập trung thực hiện chức năng giám sát.

Theo ông Định, phương án này phân định rành mạch giữa nhiệm vụ, quyền hạn tập thể của ủy ban đặc khu và nhiệm vụ, quyền hạn của chủ tịch ủy ban đặc khu, theo đó ủy ban đặc khu chủ yếu thảo luận, quyết định các vấn đề trình hội đồng đặc khu và tổ chức thực hiện các nghị quyết của hội đồng đặc khu.

Hầu hết các thẩm quyền về điều hành, quyết định các vấn đề kinh tế - xã hội tại đặc khu được tập trung cho chủ tịch ủy ban đặc khu để tăng tính chủ động, linh hoạt (tương tự các nhiệm vụ, quyền hạn của trưởng đặc khu theo phương án 1 do Chính phủ trình).

Phương án này cũng bổ sung một số quy định về cơ chế kiểm soát đặc thù của Trung ương đặt tại địa phương để tăng cường kiểm soát hoạt động của chính quyền địa phương tại đặc khu.

Các cơ chế giám sát, kiểm soát khác (giám sát của Quốc hội, hội đồng nhân dân tỉnh, giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận; kiểm tra của cơ quan hành chính nhà nước cấp trên) vẫn được thực hiện theo các quy định của pháp luật hiện hành.

"Đây là vấn đề quan trọng, ảnh hưởng đến toàn bộ nội dung, kết cấu của dự thảo luật, vì vậy Thường trực uỷ ban và cơ quan soạn đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến, đồng thời, báo cáo, xin ý kiến chỉ đạo của Bộ Chính trị để làm cơ sở cho việc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật", VnEconomy dẫn lời ông Định nhấn mạnh.

Không cần thiết kéo dài thời hạn cho thuê đất đến 99 năm

 Về chính sách liên quan tới đất đai tại đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt, trước đó, thảo luận tại kỳ họp thứ tư cuối năm 2017, một số ý kiến đại biểu Quốc hội cho rằng quy định thời hạn sử dụng đất tới 99 năm là quá dài, đề nghị giảm thời hạn sử dụng đất xuống còn 50 đến 70 năm và có thể gia hạn thêm hoặc thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành (tối đa là 70 năm).

Báo cáo của cơ quan thẩm tra - Uỷ ban Pháp luật của Quốc hội - cho biết cơ quan thẩm tra và cơ quan soạn thảo đã thống nhất đề nghị tiếp thu, chỉnh lý các quy định về chính sách đất đai trong dự thảo luật mới nhất.

Bên cạnh ý kiến đồng tình cho thuê đất 99 năm như đề xuất của Chính phủ, một số ý kiến khác phản biện mạnh mẽ với quan điểm quan trọng là cơ chế chính sách tạo điều kiện cho nhà đầu tư chứ không phải thời hạn thuê đất.

Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển nhìn nhận: nổi trội, đặc thù, đột phá là những từ được yêu thích sử dụng khi bàn về dự luật này nhưng đọc xong cơ bản là vẫn trên tư duy cũ.

"Thuế đáng ra 20% xuống 10%, đất từ giao 70 năm lên 99 năm… thì gọi là nổi trội. Tôi cho rằng không phải như thế", ông Hiển nhấn mạnh.

}