Tranh luận nóng

Xác minh kê khai tài sản theo cách mới: Có bớt lo?

Thứ Sáu, 14/02/2020 14:00

(Tin tức thời sự) - "Cùng với những quy định tài sản phải kê khai, vấn đề quan trọng hơn là phải kiểm soát cho được tài sản của cán bộ, công chức"...

Kiểm soát tài sản, thu nhập người có chức vụ, quyền hạn được đề xuất thực hiện theo nhiều quy định mới. Theo đó, nhiều loại tài sản có giá trị đã được bổ sung, hình thức kê khai cũng như biện pháp xác minh kê khai được quy định sẽ nộp về Thanh tra Chính phủ và được thực hiện xác minh ngẫu nhiên. Với những đề xuất này, Thanh tra Chính phủ kỳ vọng sẽ kiểm soát tốt tài sản, thu nhập của cán bộ, lãnh đạo mang lại tác dụng cao trong phòng ngừa tham nhũng.

Xac minh ke khai tai san theo cach moi: Co bot lo?
Cần công khai tài sản cán bộ, lãnh đạo. Ảnh minh họa

Tham gia góp ý, ông Trần Quốc Thuận, nguyên Phó chủ nhiệm văn phòng Quốc hội cho rằng, giám sát tài sản, thu nhập tốt nhất thì phải kiểm soát được nguồn gốc tài sản của từng cá nhân lãnh đạo. Khi chưa kiểm soát được tài sản, thu nhập của cán bộ, lãnh đạo mọi biện pháp kê khai, giám sát vẫn chỉ mang tính hình thức, không thật sự hiệu quả.

Đi vào phân tích từng điểm cụ thể, ông Thuận cho biết trong quy định mới tại dự thảo luật có bổ sung thêm nhiều loại tài sản mới cũng thuộc diện phải kê khai như: đồ thờ, cúng, tranh ảnh, mỹ nghệ... có giá trị từ 50 triệu đồng trở lên.

Về điểm này, ông Thuận cho rằng luật có quy định chi tiết, cụ thể hơn, mở rộng hơn các loại tài sản có giá trị trong diện phải kê khai là cần thiết. Việc này xuất phát từ thực tế có hiện tượng tiêu cực, tham nhũng thông qua việc tặng quà có giá trị thay vì tặng tiền, tặng phong bì. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý, với những đồ vật, những món quà có giá trị lớn thường sẽ không được trưng ra ngoài, còn những thứ không có giá trị cao như giường, tủ, đồ thờ ai cũng nhìn thấy lại không phải là những thứ quá đắt giá, quý hiếm hay chỉ là những món đồ tham nhũng vặt.

"Cùng với những quy định tài sản phải kê khai thì vấn đề quan trọng hơn là phải kiểm soát cho được tài sản của cán bộ, công chức", ông Thuận nói.

Về quy định các cán bộ, lãnh đạo thuộc diện hưởng phụ cấp từ 0,9 trở lên sẽ phải nộp bản kê khai về Thanh tra Chính phủ và cơ quan này sẽ kiểm tra, xác minh ngẫu nhiên, ông Thuận cũng bày tỏ nhiều lo ngại.

Theo ông Thuận, kê khai tài sản hiện nay vẫn nặng tính hình thức. Đối tượng có nguy cơ tham nhũng nhiều nhất là quan chức, nhưng việc kê nhưng không công khai, minh bạch được nhiều, được sâu; kê nhưng không có thẩm định, xác minh và kê không trung thực vẫn còn tồn tại và chưa quản lý tốt.

"Nếu kê khai đã bất cập, bản kê khai lại nộp về một cơ quan, do một cơ quan xác minh kiểm tra có đủ khách quan? Hơn nữa, nếu kê khai vẫn theo hình thức tự kê, tự khai, kiểm tra cũng dựa trên bản kê khai do cán bộ, lãnh đạo tự kê rồi nộp về thì cũng chỉ là "bổn cũ soạn lại". Không ai làm sai để bị phát hiện rồi khi kiểm tra, xác minh lại bị đưa ra xử lý cả", ông Thuận nói.

Theo ông Thuận, cần phải trở lại bản chất cơ bản là kê khai phải do dân giám sát, dân kiểm tra. Như vậy, việc kê khai cũng cần thực hiện rất công khai, minh bạch, theo cách thức mà nhiều nước trên thế giới đã làm.

Ví dụ, tài sản của cán bộ, lãnh đạo có chức, có quyền ngoài việc phải kê khai tài sản cá nhân còn phải kê khai cả tài sản của người thân, bố, mẹ, vợ, con, anh chị em...

Tài sản của cán bộ, lãnh đạo được kê khai sẽ công khai để tất cả người dân đều nắm được, đều biết, vì thế, khi có sự biến động bất thường lập tức sẽ bị phát hiện ngay.

Xác minh kê khai tài sản theo quy định mới

Ông Thuận cho rằng, ở Việt Nam đang làm ngược. Kê khai tài sản, thu nhập được thực hiện hàng năm nhưng việc công khai lại hạn chế. Chính vì thế, khi một cậu ấm 15-16 tuổi đã sở hữu khối tài sản kếch xù cũng không có ai đặt ra nghi vấn về khối tài sản đó ở đâu ra, nhờ đâu mà có? Hay lại có ông cán bộ, lãnh đạo mua nhà, mua xe, xây biệt thự cả triệu USD cho một cô gái mà mãi mới bị phát hiện, xử lý.

Nguyên Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội nói rõ, muốn kiểm soát tốt việc kê khai tài sản, thu nhập của cán bộ, lãnh đạo thì trước hết phải yêu cầu công khai được tài sản của các cán bộ, công chức, lãnh đạo thuộc diện phải kê khai trước đã. Khi đã công khai được tài sản, tất cả người dân cùng biết, cùng bàn, cùng tham gia giám sát mọi thứ sẽ minh bạch.

Khi đã làm được như vậy, công tác tổ chức xác minh, kiểm tra kê khai chỉ là bước hậu kiểm khi phát hiện có dấu hiệu sai phạm.

"Cần làm rõ nên kê khai cái gì và ai là người có trách nhiệm kiểm tra, giám sát việc kê khai đó. Khi rõ ràng mọi việc sẽ minh bạch. Cách làm như hiện nay chỉ là để vỗ về dư luận, chứ chưa thuyết phục", ông Thuận nêu.

Lam Lam