Tranh luận nóng

Xâm hại vùng lõi Tràng An: UNESCO băn khoăn chuyện làm ngơ

Thứ Tư, 14/03/2018 10:06

(Tin tức thời sự) - “Thế nhưng thực tế chúng ta đã làm ngơ để việc đó diễn ra vì không thể nói việc đó diễn ra trong một đêm được".

Đó là ý kiến của bà Phạm Thị Thanh Hường -Trưởng ban Văn Hóa, Unesco Việt Nam tại cuộc họp lãnh đạo lần thứ 5 sáng kiến Liên minh vịnh Hạ Long - Cát Bà tổ chức ngày 13/3 tại TP Hạ Long.

Bà Hường nhận định: "Đây rõ ràng là nhận thức của những người có trách nhiệm. Bài học của Tràng An đang đặt ra những thách thức cho cấp quản lý trung ương. Ttrong một sân chơi toàn cầu chúng ta sẽ không thể chỉ trích những người khác vi phạm luật quốc tế trong khi chính chúng ta cũng vi phạm với những gì chúng ta cam kết”.

Theo bà, hiện đang có thực trạng chúng ta cố gắng để được Unesco công nhận di sản, nhưng khi được công nhận lại không có ý thức giữ gìn.

Với trường hợp xây dựng trái phép tại vùng lõi danh thắng Tràng An, chúng ta có cả một hệ thống quản lý giống như trong hồ sơ đã được đệ trình lên Unesco, trong đó Việt Nam đã tuyên bố rất rõ với Unesco là có đầy đủ hệ thống pháp luật và cơ cấu quản lý để chứng minh có thể bảo vệ được di sản.

Trong khi đó, trao đổi với báo chí bên lề cuộc họp, ông Michael Croft - Trưởng đại diện Văn phòng Unesco tại Việt Nam cũng đánh giá cao việc Bộ VHTT-DL Việt Nam đã vào cuộc ngay lập tức sau khi phát hiện ra sự việc.

Xam hai vung loi Trang An: UNESCO ban khoan chuyen lam ngo

Bà Phạm Thị Thanh Hường - Trưởng ban văn hóa UNESCO tại Việt Nam. Ảnh TTO

Tuy nhiên, ông Michael Croft nhấn mạnh vấn đề không phải ở Bộ mà là ở địa phương, đồng thời bày tỏ sự không hài lòng khi sự việc diễn ra lâu như vậy nhưng đến nay mới được phanh phui.

“Việc giấu thông tin như vậy không phải là cách làm tốt nhất của tỉnh Ninh Bình. Trong quản lý di sản, người dân địa phương có vai trò rất quan trọng vì họ là người ở “tuyến đầu”, không phải lúc nào Bộ VHTT-DL cũng có mặt để bảo vệ”, ông Michael Croft nói.

Tràng An chỉ là bề nổi của tảng băng chìm?

Cùng nói về vấn đề của Tràng An, GS Nguyễn Hoàng Trí - Chương trình con người và sinh quyển Unesco, cho rằng điểm nóng Tràng An vừa qua chỉ là bề nổi của tảng băng chìm.

Quản lý di sản không phải là xây được bao nhiêu cái nhà hay bao nhiêu ngôi chùa. Gốc rễ ở dưới là đơn vị vi phạm đã có đường đi nước bước, bên trong đó là cả một thế lực ngầm.

“Trường hợp tệ hại nhất có thể là Unesco rút danh hiệu công nhận di sản thiên nhiên. Mỗi quốc gia khi làm hồ sơ công nhân di sản đều phải có cam kết quốc gia, Unesco sẽ không thông qua nếu quốc gia đó không có một chính sách quản lý.

Thế nhưng việc công nhận rồi sau đó vi phạm là việc của quốc gia chứ không còn là việc của Unesco. Nếu quốc gia đó thấy không cần thiết thì họ có thể tự rút khỏi danh hiệu.

Nhưng chúng ta thấy rằng danh hiệu ấy vẫn còn có lợi ích thì vẫn phải giữ lại, mà đã giữ lại thì buộc phải tuân thủ quy định của Unesco”, GS Nguyễn Hoàng Trí nói.

Cũng theo ông  Trí, đối với một quốc gia, sau khi được Unesco công nhận di sản cần ban hành bộ quy chế, chịu trách nhiệm với chính mình và sau đó chịu trách nhiệm với quốc tế. Việc này chúng ta chưa làm được vì chưa tôn trọng cam kết với quốc tế.

Xam hai vung loi Trang An: UNESCO ban khoan chuyen lam ngo

Đại công trình xâm hại vùng lõi di sản Tràng An

Trong một diễn biến liên quan, mới đây, Thứ trưởng Bộ VHTT-DL Đặng Thị Bích Liên đã ký Công văn gửi UBND tỉnh Ninh Bình, đề nghị xử lý các sai phạm tại Quần thể danh thắng Tràng An.

Và vấn đề làm ngơ trách nhiệm cũng được ông Phan Đình Tân - Nguyên Chánh văn phòng Bộ VHTT-DL chỉ rõ: "Trách nhiệm chính ở đây là Ban quản lý quần thể danh thắng Tràng An, có Ban quản lý cũng như không, một công trình đồ sộ xây dựng ngay giữa vùng lõi di sản mà không biết, không có bất cứ động thái xử lý nào, chắc chắn ở đây là cố tình làm ngơ.

Sau đó là cơ quan quản lý bao gồm Sở Văn hóa thể thao, Sở Du lịch.

Riêng về phía UBND huyện Hoa Lư, nguyên tắc hành chính có công văn đi thì phải có công văn đáp lại, không trả lời chỉ có hai lý do: một là cố tình làm ngơ, hai là thực thi công vụ không nghiêm, như vậy là đã có vi phạm".

Sơn Ca (Tổng hợp)