Tranh luận nóng

Cải cách thủ tục hành chính: Đừng tặc lưỡi, lót tay...

Thứ Tư, 02/08/2017 08:24

(Diễn đàn trí thức) - Vừa phải đảm bảo mục tiêu của nền hành chính, vừa phải đảm bảo sự hài lòng của dân, sắp tới phải hướng đến vấn đề mấu chốt này

Người làm thủ tục gây khó khăn

Nói về kết quả thực hiện cải cách thủ tục hành chính nhà nước giai đoạn 2011-2016, trao đổi với Đất Việt, PGS.TS Ngô Thành Can - Phó Trưởng khoa Tổ chức và Quản lý Nhân sự , Học viện Hành chính Quốc gia cho biết: "Trong đánh giá 5 năm vừa qua, có nhiều kết quả cải cách đã vượt bậc, tôi đánh giá cao những nỗ lực của cơ quan quản lý, vì nếu so ta với ta thì giải quyết được nhiều vấn đề.

Nhiều thủ tục hành chính được giảm bớt, thời gian tiếp cận cũng nhanh, Chính phủ điện tử trong việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến cũng đi vào thực tế.

Tuy nhiên, người ta thường hướng đến sự gọn nhẹ, thuận lợi hơn nữa. Ở đây, chúng ta đang so sánh cái đạt được và mong muốn".

Bên cạnh đó, theo ông Can, người dân bao giờ cũng hài lòng, mong muốn cùng với sự thúc đẩy, phát triển của xã hội, đặc biệt trên thế giới đã đi vào cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4, đã có thành công đáng kể, chúng ta lại ở xa quá, nhiều thủ tục đã giảm đi, nhưng nhiều khi người làm thủ tục vẫn gây khó khăn.

Cai cach thu tuc hanh chinh: Dung tac luoi, lot tay...

Cần thay đổi năng lực người làm thủ tục hành chính

Do đó, chúng ta hy vọng giảm thiểu thủ tục rườm rà, tăng cường ý thức, đạo đức của người thực thi. Ví dụ bên y tế vui mừng, bệnh viện có nhiều thủ tục giảm sự rườm rà, có thủ tục 17 bước thì chỉ còn 5 bước, thủ tục hành chính giảm nhẹ, nhưng xảy ra hiện tượng người thực thi lợi dụng vào những cái đã rút gọn để gây khó khăn, hoặc có vẻ gây khó khăn.

Hay làm cho người khác hiểu là anh gây khó khăn, việc cụ thể là cấp giấy chứng tử ở phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội), nếu tử tế anh nói hẹn 1 ngày thì không ai nói gì, ở đây cứ hẹn sớm, nên không làm được mà có hành vi, thái độ như vậy.

"Cho nên sự không nhanh gọn cũng làm cho anh kém đi trong mắt người dân. Ở đây với tư cách người làm hành chính, tôi thấy, đầu tiên, phải phấn đấu phục vụ tốt, hài lòng người dân, người chúng ta cung cấp dịch vụ cho họ, người trả tiền cho chúng ta làm dịch vụ cung cấp lại, phục vụ họ, phải cố gắng làm tốt hơn.

Xét về mặt hành chính, thường chúng tôi tập trung vào 2 hướng, chúng ta đảm bảo theo đuổi mục tiêu của nền hành chính, phục vụ tốt đảm bảo cho một nền hành chính tốt, cạnh tranh và phục vụ người dân, làm hài lòng người dân.

Nếu chúng ta không tiếp cận ở khía cạnh làm hài lòng người dân chưa chắc đã tốt, nếu ngành nào đó thấy người dân làm hài lòng khó, cũng như nhiều trường Đại học theo đuổi chất lượng, gây khó khăn cho sinh viên, yêu cầu cao nên các em cũng không vào nữa, đây là sai lầm.

Cho nên vừa phải đảm bảo mục tiêu của nền hành chính, vừa phải đảm bảo sự hài lòng của dân, sắp tới phải hướng đến vấn đề mấu chốt này", ông Can nói.

Về thời gian hoàn thiện các thủ tục hành chính, theo vị chuyên gia trên, tùy theo tính chất công việc, ví dụ có nhiều loại giấy tờ, người ta yêu cầu phức tạp thì thời gian xử lý lâu, nhất là các vấn đề liên quan đến nhà đất.

Vì có mấy lý do, đầu tiên là phải làm đúng pháp luật; sau đó, thường hay nói nhà cải cách hành chính cung cấp dịch vụ công. Những việc trên để đáp ứng hai khía cạnh: tính chất hợp pháp, đúng quy định; phù hợp thực tế, hoàn cảnh, chúng ta nhiều khi thiếu phần đáp ứng nhu cầu dân chúng, không đi đủ các bước, đụng chạm, sau này rất phiền.

Nhưng nếu cứ áp đặt đúng pháp luật mà quên đi sự linh hoạt đối với các con người cụ thể là phức tạp ngay.

Ông Can kể: "Tôi nói vui có một lần tôi đi làm thủ tục cho mình, tôi có mặt ở đó, có chứng minh thư, khi ký vào văn bản thì tôi có ký hơi khác nhau, có một mẫu thấp hơn một tý, nhất định họ không làm.

Sau khi bực mình tôi to tiếng, tôi con người cụ thể đây, chứng minh thư của tôi đây, sao lại yêu cầu những thứ y xì. Lúc đó anh trưởng bộ phận ra xử lý, thôi cái này phải linh hoạt, người cụ thể đây, chữ ký na ná nhau, chỉ thấp hơn một tí, tại sao lại máy móc. Hóa ra sau mới biết đây là nhân viên mới, nhân viên này thường cẩn thận, sợ khuyết điểm, sợ trách nhiệm, còn người làm thạo, thì lại khác.

Để thấy, con người thực hiện là quan trọng, nhiều trường hợp vi phạm pháp luật, thất thoát do gian dối, còn bình thường vừa đảm bảo tính hợp pháp, tính hợp lý, thì từng bước phục vụ tốt hơn, lấy theo tinh thần của các nhà lãnh đạo tiền bối đã nói, việc gì có lợi cho dân hết sức làm, việc gì có hại cho dân hết sức tránh".

Phải tiến đến phân cấp, phân quyền

Ở góc độ khác, theo vị chuyên gia trên, trong tiến trình cải cách cần phần cấp, phân quyền, tập trung vào mối quan hệ trung ương, địa phương, bao giờ cũng có 3 nguyên tắc cơ bản: nguyên tắc cầm quyền, nguyên tắc phân quyền, nguyên tắc tản quyền.

Khi nào Trung ương mạnh muốn thâu tóm thì thường cầm quyền, khi mà địa phương mạnh có thể giải quyết được thì họ phân quyền để làm sao việc địa phương làm tốt thì địa phương làm, việc nào Trung ương giảm đi thì chia ra, nhưng nó tùy việc cụ thể.

Ngày xưa, có mấy tờ giấy, chứng chỉ, phôi bằng cứ phải Bộ GD-ĐT, tại vì không quản lý được, nhưng giờ khi các trường quản lý được thì nên đưa về các trường. Nếu không phân cấp rõ ràng, nhiều địa phương làm mạnh, làm tốt mà chúng ta giữ nguyên sẽ  làm cho tiến trình chậm.