Tranh luận nóng

Dạy và học tiếng Anh: Lại câu chuyện ba nhà

Thứ Hai, 03/06/2019 10:37

(Diễn đàn trí thức) - Nhà giáo, nhà nghiên cứu và nhà quản lý giáo dục cần phải có phương pháp giáo dục đáp ứng yêu cầu cuộc CM 4.0: Giỏi nghề & giỏi giao tiếp.

+ Không biết làm thế nào để nhớ và sau đó vận dụng những gì học được vào làm bài thi/kiểm tra cuối khóa: Với các khóa học có kiểm tra (định kỳ, cuối khóa) hoặc thi thì quả là thảm họa. Với hệ thống giáo dục phổ thông, bài thi thường là kiểm tra các kiến thức về ngôn ngữ (ngữ pháp, cấu trúc câu, cách dùng từ,…), các thí sinh loay hoay hỏi nhau, mang “phao” vào phòng thi, dùng thiết bị công nghệ cao để cầu viện từ bên ngoài, … khiến lực lượng giám thị vô cùng mệt mỏi. Với các cán bộ đi học phải thi lấy chứng chỉ theo 6 bậc do Bộ Giáo dục Đào tạo qui định thì 4 kỹ năng ngôn ngữ Nghe Nói Đọc Viết là những cửa “vũ môn” mà việc “học” ngoại ngữ không gắn liền với “hành” sẽ khó mà giúp họ vượt qua. Thi lại 5 lần 7 lượt mà vẫn “trượt như thường” là câu nói cửa miệng của họ. Làm đúng cũng không biết tại sao đúng, làm sai cũng không biết tại sao sai.

Những giáo viên đứng lớp lâu năm hoặc sau dăm ba năm đứng lớp đều nhận ra điều này. Họ là những người trăn trở mong muốn bài giảng của mình tốt hơn. Nguyện vọng là như vậy nhưng làm như thế nào? Ai chỉ cho cách làm? Biết cách rồi thì lấy gì để làm? Làm như vậy thì lãnh đạo trường/đơn vị có đồng ý cho làm không? Đây là những câu hỏi đã xuất hiện trong các khóa đào tạo / bổ túc / nâng cao phương pháp giảng dạy cho giáo viên ngoại ngữ từ rất lâu rồi. Và câu trả lời trước tiên nằm trong tay các nhà quản lý giáo dục các cấp rồi mới đến các chuyên gia về giảng dạy ngoại ngữ. Nghe hơi ngược về chuyên môn nhưng đúng như vậy.

Kỳ vọng cho một đường hướng giáo dục tốt hơn, hay một sản phẩm dùng trong giảng dạy tốt hơn không chỉ xuất phát từ những người giáo viên đứng lớp, mà còn từ một lực lượng đông đảo người tiếp nhận sản phẩm đó, tức là người học, từ những người tâm huyết với nghề dạy ngoại ngữ, và lớn hơn cả là nhu cầu sử dụng ngoại ngữ nói chung, và tiếng Anh nói riêng.

Từ trước đến nay đã có rất nhiều nhà nghiên cứu ngôn ngữ, các nhà nghiên cứu sư phạm và giảng dạy ngôn ngữ trên thế giới và Việt Nam đã tìm ra được nhiều mô hình, phương pháp luận, đưa những lý thuyết về ngôn ngữ ứng dụng vào giáo học pháp, nhưng tựu chung lại tất cả những kết quả rút ra được từ những sản phẩm đầy trí tuệ của họ là để cho giáo viên biết cách:

+ giúp cho học viên “học đâu chắc đấy” (sustainable learning)

+ giúp cho học viên có khả năng “học một biết mười” (deductive & inductive reasoning)

+ giúp học học viên “chuyển từ học sang tự học” (study to self-study method)

+ phát huy khả năng tự tìm tòi khám phá (curiosity) của học viên

+ tạo cơ hội cho học viên thảo luận nhóm / tranh luận mà không sợ sai (critical thinking).

Trong bối cảnh Việt Nam cần phải hội nhập quốc tế trong thời đại Cách mạng công nghiệp 4.0, chúng ta cần không chỉ là một mà là nhiều sản phẩm, công cụ giảng dạy dẫn dắt người học đi từ những khái niệm quen thuộc đến trình độ cao nhất là có thể tự tin sử dụng ngoại ngữ trong mọi tình huống giao tiếp với các đối tác nước ngoài mà mô hình của nhà tâm lý học giáo dục người Mỹ, ông Benjamin Bloom đã khái quát bằng sơ đồ dưới đây.

 

Còn một năm nữa là sang thập kỷ 2020, Việt Nam sẽ bước vào thời kỳ Dân số vàng, với một lực lượng lao động trẻ dồi dào, nếu không tận dụng những lý luận giáo dục của các bậc tiền nhân đi trước và sản phẩm tiên tiến trong lĩnh vực khoa học công nghệ thì lực lượng lao động đó sẽ bỏ lỡ một cơ hội việc làm rất lớn. Đòi hỏi của cách mạng Công nghệ 4.0 là người lao động phải biết sáng tạo, tức là phải ở đỉnh của hình tháp nói trên: Giỏi nghề & giỏi giao tiếp.

Để chuẩn bị cho lực lượng lao động Việt Nam trước vận hội mới, giáo dục nói chung, dạy & học ngoại ngữ nói riêng phải có sự chung tay của ba nhà: nhà giáo, nhà nghiên cứu và nhà quản lý giáo dục. Hy vọng trong buổi hội thảo hôm nay chúng ta sẽ được nghe những trình bày về Phương pháp Dạy & Học tiếng Anh nhanh BBST, lĩnh hội nhiều ý kiến quí báu từ những chuyên gia nhằm trao đổi, bổ xung, và cả tranh luận, phản biện để hoàn thiện hơn hoặc đưa ra những phương án triển khai khả thi nhất đối với một sản phẩm giáo dục đầy tâm huyết của Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Giao.

Thạc sĩ TESOL Nguyễn Quý Tâm