Tranh luận nóng

Học tiếng Anh 7 năm mà thi THPT vẫn dưới 5 điểm?

Thứ Năm, 13/06/2019 13:40

(Diễn đàn trí thức) - Cách học và thi cử tiếng Anh đang khiến học sinh ngập trong ngữ pháp, ít vận dụng thực hành giao tiếp dẫn đến không hiệu quả.

Tại Diễn đàn khoa học “Phương pháp dạy và học tiếng Anh nhanh BBST để hội nhập quốc tế trong thời đại Cách mạng công nghiệp 4.0” do Liên Hiệp các Hội Khoa học- Kỹ thuật Việt Nam tổ chức mới đây, ông Nguyễn Quốc Vệ- Viện trưởng Viện phát triển giáo dục và cuộc sống đã phác thảo một cách cơ bản về thực trạng học tiếng Anh hiện nay ở Việt Nam.

Hoc tieng Anh 7 nam ma thi THPT van duoi 5 diem?
Học tiếng Anh ở môi trường toàn nói tiếng Anh sẽ hiệu quả nhiều lần.

Theo đó, hiện nay, nhu cầu học tiếng Anh ở Việt Nam rất lớn, đa số là nhu cầu nâng cao trình độ cá nhân, nhu cầu công việc, nhu cầu cuộc sống.

Theo thống kê, có tới 71,7% học tiếng Anh là để nâng cao năng lực cá nhân phục vụ cuộc sống. 56% là đào tạo, 51% nhu cầu giao tiếp trong công việc.

Trong quá trình học, nhu cầu của người học muốn cải thiện về giao tiếp là lớn nhất, chiếm tới 97,7%. Nhu cầu cải thiện khả năng viết là 45%, nhu cầu cải thiện kỹ năng đọc là 33%, nhu cầu cải thiện về ngữ pháp là 26%.

Việt Nam cũng đã có phương pháp để hiện thực hóa các nhu cầu này. Ngay từ năm 1986, bắt đầu thời kỳ Đổi Mới, Việt Nam đã đưa tiếng Anh trở thành một ngôn ngữ trong đào tạo. Đến năm 2008 đã có một đề án quốc gia chi tới 9.400 tỷ đồng để đổi mới toàn diện việc dạy và học ngoại ngữ trong các trường nhưng hiệu quả là chưa đạt yêu cầu.

Cụ thể, thống kê kết quả kỳ thi THPT cho thấy, số điểm thi môn tiếng Anh là rất thấp. Trung bình điểm thi môn tiếng Anh năm 2016 là 3,48/10 điểm. Năm 2017, con số này là 4,6 điểm. Năm 2018 là 3,91 điểm. Qua đó, có thể thấy hiệu quả giảng dạy tiếng Anh trong trường phổ thông là rất thấp.

Hiện nay, Việt Nam đang ở mức trung bình thấp về khả năng nói tiếng Anh so với nhiều nước trên thế giới.

Có thể thấy, nhu cầu học rất lớn, có sự đầu tư của Nhà nước nhưng thực sự hiệu quả không cao. Nguyên nhân là do đâu?

Vốn từng giảng dạy phổ thông, giảng dạy tại Đại học KHXH Nhân văn, và làm quản lý trường THPT Quốc tế Việt Úc (Saigon International College), ông Nguyễn Quốc Vệ thấy được rất rõ việc dạy và học tiếng Anh ở Việt Nam nhiều năm qua khiến cho kết quả học sinh phổ thông sau khi đào tạo 7 năm vẫn “dậm chân tại chỗ”.

Theo ông, nguyên nhân thứ nhất là do tiếng Anh chưa được coi là ngôn ngữ chính thức ở Việt Nam. Về nội dung này, cần nhắc tới một ví dụ của nước ngoài. Đó là Thủ tướng Singapore Lý Quang Diệu. Ông đã xác định tiếng Anh là ngôn ngữ chính của quốc gia, ngôn ngữ thứ hai của quốc gia này. Đây là một tiền đề để Singapore hội nhập với quốc tế, giàu có và trở nên thịnh vượng.

Mới đây, ông Nguyễn Mạnh Hùng – Bộ trưởng Bộ Thông tin- Truyền thông cũng đã đề xuất ý tưởng này.

“Chúng ta muốn phát triển phải mở rộng tiếng Anh, đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai. Tôi đồng ý với quan điểm này, có thể coi tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai hoặc là ngoại ngữ chính. Có như vậy, chúng ta mới có thể nâng cấp trình độ và khả năng tiếng Anh lên” – ông Nguyễn Quốc Vệ nhận định.

Thứ hai, chương trình học tiếng Anh ở trường học quá thiên về lý thuyết, đọc hiểu, phục vụ thi cử mà không chú trọng giao tiếp, phục vụ cuộc sống.

Hiện nay, có rất nhiều phương tiện cho chúng ta học tiếng Anh. Học qua giao tiếp mang lại hiệu quả cao nhất: 36% tuy nhiên, số người lựa chọn phương pháp này lại rất thấp: chỉ 10%.

Khoảng 50% người học dùng điện thoại thông minh để học tiếng Anh. Học Online khoảng 35%. Học qua Youtube là 32%. Học qua sách vở 31%. Đến các trung tâm ngoại ngữ học 29%. Học qua phim ảnh 24%. Học qua âm nhạc 22%, qua tivi, radio chiếm 14%. Học qua tạp chí 8%.

Thứ ba, phương pháp dạy của các thầy cô ở trường là phương pháp cổ điển, chủ yếu là đọc hiểu. Thi cử cũng lựa chọn cách làm bài thi trắc nghiệm.

“Tiếng Anh là một sinh ngữ. Tức là nó phải sống, phải sống động. Không hiểu sao chúng ta lại chọn hình thức kiểm tra trắc nghiệm? Mà việc học lại phục vụ cho việc thi cử, lấy điểm số. Thầy cô có nhiều lựa chọn trong việc dạy học nhưng sẽ chọn phương pháp phục vụ kỳ thi. Nếu thi trắc nghiệm, môn tiếng Anh sẽ thành trò chơi caro. Học sinh sẽ chỉ học đánh dấu, chứ không phải học tiếng Anh. Như vậy thì sẽ không thể hiệu quả” – ông Vệ nhận định.

Thứ tư, Việt Nam đang quá thiếu giáo viên ngoại ngữ đạt chuẩn. Qua kinh nghiệm quản lý trường THPT quốc tế, ông Vệ nhận thấy, nếu học sinh được đào tạo trong một môi trường hoàn toàn bằng tiếng Anh thì học sinh tiến bộ rất nhanh. Khi đó, phương pháp dạy, tâm lý học sinh là sẽ khác.

Một nguyên nhân nữa là sĩ số học rất đông. Nền tảng ngoại ngữ là ngữ pháp nhưng để học tốt thì phải thực hành. Một khi sĩ số quá đông thì giáo viên khó có thể tạo được các phương pháp thực hành hiệu quả cho học trò.

Đánh giá về phương pháp học tiếng Anh BBST, ông Nguyễn Quốc Vệ cho rằng, ưu điểm của phương pháp là hệ thống hóa lại ngữ pháp để hiểu nhanh, đồng thời sử dụng các phương tiện của thời đại cách mạng công nghệ 4.0 để giúp người học đạt hiệu quả cao. Đây là phương pháp tiết kiệm nhất về thời gian nhưng không phải viên thuốc thần mà cần phải luyện tập.

Qua thực tế giảng dạy, ông Nguyễn Quốc Vệ đưa ra 4 lời khuyên cho những người muốn học tiếng Anh một cách nhanh chóng và hiệu quả.

Thứ nhất, cần xác định rõ mục tiêu học tiếng Anh để làm gì? Học để thi khác, học để làm việc cũng khác, để giao tiếp cũng khác. Từ đó có cách lựa chọn phương pháp học sao cho phù hợp và hiệu quả tối đa.

Khi đã xác định được mục tiêu, thì người học sẽ có sự quyết tâm để theo đuổi, kiên trì.