Tranh luận nóng

Thái Bình: Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra

Thứ Sáu, 11/08/2017 07:33

(Diễn đàn trí thức) - Các mục tiêu xây dựng nông thôn mới phải tôn trọng ý kiến của nhân dân, phải để "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra".

Ngày 8/8, Liên hiệp các Hội Khoa học & Kỹ thuật Việt Nam (LHH Việt Nam) tổ chức Diễn đàn khoa học “Những bài học kinh nghiệm rút ra qua đánh giá việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020”.

Phát biểu tại diễn đàn, Ths. Lê Hồng Sơn - Chủ tịch Liên hiệp các Hội KH&KT Thái Bình đánh giá, chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng Nông thôn mới (NTM) là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước.

Thai Binh: Dan biet, dan ban, dan lam, dan kiem tra
Xã là lá cờ đầu trong phong trào xây dựng nông thôn mới tại Thái Bình.

Để thực hiện chương trình có hiệu quả Thái Bình đã cụ thể bằng các chủ trương, chính sách cụ thể thiết thực phù hợp với điều kiện của tỉnh.

Ngày 28/4/2011, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TU) về "xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011 - 2015, định hướng đến năm 2020", đề ra mục tiêu: Phấn đấu đến năm 2015, tất cả các xã đạt 10 tiêu chí trở lên; trong đó, 70 xã trở lên hoàn thành xây dựng NTM (riêng 8 xã làm điểm của tỉnh hoàn thành vào năm 2013).

Đến năm 2020, các xã còn lại đạt 15 tiêu trở lên; 6 huyện trở lên đạt tiêu chí NTM.

Để thực hiện  nhiệm vụ vừa mang tính cấp bách vừa có ý nghĩa chiến lược, lâu dài này, Thái Bình đã chỉ đạo thành lập Ban chỉ đạo xây dựng NTM ở cả 3 cấp, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên. Đồng thời, xác định quy hoạch và phát triển sản xuất là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu.

Cụ thể, Thái Bình đã tập trung chỉ đạo thực hiện quy hoạch và dồn điền đổi thửa. Đây là nhiệm vụ khó khăn phức tạp, có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của mỗi gia đình vì đất sản xuất tốt, xấu, xa, gần khác nhau nên cả hệ thống chính trị vào cuộc.

Để tạo sự đồng thuận có xã phải họp nhân dân trong thôn đến 15 lần mới tạo sự thống nhất.

Kết quả đến tháng 6/2013 tất cả 263 xã đã hoàn thành các quy hoạch, 99,62% số xã hoàn thành dồn điền, đổi thửa.

Bình quân mỗi hộ 1,79 thửa ruộng, giảm 1,88 thửa so với trước khi thực hiện dồn điền, đổi thửa. Các địa phương đã thực hiện đào đắp trên 20 triệu m3 bờ vùng, bờ thửa.

Việc dồn điền đổi khắc phục được tình trạng sản xuất phân tán, manh mún, giảm chi phí trong sản xuất.

Tiếp theo là mục tiêu xây dựng kết cấu hạ tầng, đòi hỏi có nguồn lực và sự vào cuộc của người dân.

Thái Bình đã ban hành nhiều cơ chế chính sách hỗ trợ về "cơ chế, chính sách hỗ trợ đầu tư công trình kết cấu hạ tầng nông thôn mới" với 17 danh mục công trình kết cấu hạ tầng nông thôn được hỗ trợ từ ngân sách tỉnh cho các xã điểm.

Tuy nhiên cơ chế này còn hạn chế chưa phát huy được sự tham gia của người dân, thủ tục thanh toán phức tạp, chi phí trung gian nhiều.

Sau đó, Tỉnh đã ban hành các Quyết định sửa đổi, bổ sung với 2 nhóm công trình  quy mô thôn và công trình quy mô xã để có cơ chế quản lý đầu tư xây dựng và quản lý thanh, quyết toán vốn phù hợp như về cơ chế hỗ trợ xi măng xây dựng công trình kết cấu hạ tầng.

Đây là quyết định mang tính đột phá, hỗ trợ xi măng cho tất cả các xã nếu xã đó có sự đồng thuận của người dân về vốn đối ứng, mặt bằng và huy động sự đóng góp của người dân với cơ chế “Dân biết, dân làm, dân kiểm tra, dân được hưởng”. Điều này khiến người dân tích cực đóng góp tiền, hiến đất, ngày công làm các công trình.

Trong 6 năm 2011-2016, tỉnh đã huy động được khoảng 14.468 tỷ đồng (bao gồm cả bằng tiền và ngày công, xi măng tỉnh hỗ trợ quy ra tiền, hiến đất, tài sản).

Riêng vốn hợp đồng mua xi măng trả chậm hỗ trợ các xã là 1.249,3 tỷ đồng với 770.674 tấn.

Bên cạnh nguồn ngân sách các cấp, tỉnh đã huy động vốn từ các doanh nghiệp, tổ chức 988,2 tỷ đồng; con em xa quê đóng góp 171,2 tỷ đồng; nhân dân đóng góp là 6.660,3 tỷ đồng.

Nhiều xã nhân dân đóng góp hàng vạn ngày công, hàng chục tỷ đồng, tự nguyện hiến hàng chục ha đất nông nghiệp, hàng ngàn mét vuông đất thổ cư, tự phá dỡ hàng ngàn mét tường cổng, dậu, hàng trăm mét công trình phụ và nhà ở.

Từ các nguồn lực trên toàn tỉnh đã cứng hóa 1.142 km kênh, nạo vét hàng nghìn km sông ngòi; xây dựng và nâng cấp hàng chục nghìn km đường giao thông. Xây các trường trung học cơ sở, tiểu học và mầm non; nhà văn hóa xã; nhà văn hóa thôn; trạm y tế; chợ; khu xử lý rác thải; sân thể thao xã, sân thể thao thôn...

Đồng thời, hỗ trợ xây dựng, nâng cấp trên 5.500 nhà ở cho người có công, người nghèo; hoàn thành một số dự án nhà ở xã hội cho người có thu nhập thấp.

Tỉnh Thái Bình đánh giá chung, bộ mặt nông thôn đã thay đổi nhanh chóng, các công trình hạ tầng thiết yếu về giao thông, thủy lợi, văn hóa, y tế, giáo dục…được quan tâm đầu tư, nâng cấp, xây dựng.

Củng cố nông nghiệp, cải thiện đời sống nhân dân

Sản xuất nông nghiệp tiếp tục phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa, xuất hiện nhiều mô hình sản xuất, mô hình liên kết, ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Tại Thái Bình đã xuất hiện nhiều tổ chức, cá nhân thực hiện tích tụ ruộng đất nông nghiệp để chuyển sang sản xuất hàng hóa.

Tỉnh đã hỗ trợ 215,433 tỷ đồng cho các địa phương mua  máy và công cụ phục vụ sản xuất nông nghiệp gồm máy gặt đập liên hợp, máy gặt rải hàng, máy làm đất đa năng, máy gieo đậu tương, máy gieo sạ lúa, kho lạnh, công cụ gieo sạ lúa, máy cấy, máy lên luống...