Tranh luận nóng

Kiểm soát thực phẩm ở chợ truyền thống: Tại sao vẫn khó?

Thứ Năm, 27/06/2019 07:45

(Sức khỏe) - Chất lượng thực phẩm tại chợ truyền thống vẫn chưa được kiểm soát vì bên cạnh vai trò quản lý nhà nước còn có do ý thức của các tiểu thương.

Lực lượng giám sát địa phương chưa tốt

Điểm chung dễ nhận thấy ở các chợ truyền thống hay chợ tự phát trên cả nước hiện nay là thực phẩm "chín" được bày bán lẫn lộn với thực phẩm “sống”, các sạp rau củ quả được xen lẫn với nơi giết mổ gà, vịt bốc mùi hôi thối, có khi thực phẩm thậm chí bày bán ngay dưới nền đất...

Điều đó cho thấy, công tác quản lý tại các địa phương còn chưa hiệu quả, việc kiểm tra, xử lý vi phạm chưa thường xuyên, còn hình thức, chưa nghiêm minh, chưa quyết liệt. Do đó mới có tình trạng, khi có lực lượng chức năng đi kiểm tra thì người bán hàng nháo nhào bỏ chạy, khi không ai kiểm tra thì lại ngang nhiên bày bán công khai.

Một cán bộ phụ trách kinh tế tại Phường Trung Văn, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội thừa nhận, hoạt động mua bán thực phẩm tươi sống ở một số tuyến đường, chợ truyền thống trên địa bàn phường gây mất trật tự lòng, lề đường. Một số hộ thấy đoàn kiểm tra thì túm bạt kéo vào các khu đất trống gần đó.

Còn vấn đề kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm thì phường không có chuyên môn, thiết bị máy móc cũng như chức năng nhiệm vụ nên chỉ có thể phối hợp cùng phòng y tế quận khi đơn vị này có lịch kiểm tra.

Kiẻm soát thục phảm ỏ chọ truyèn thóng: Tại sao vãn khó?
Nhiều cán bộ địa phương thừa nhận không có chuyên môn nhưng vẫn được phân công kiểm tra an toàn vệ sinh thực phẩm ở các chợ truyền thống (Ảnh minh họa)

Ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Ban quản lý chợ Mơ (TP. Hà Nội) cho biết, tuy đã được tuyên truyền, cung cấp các thông tin, kiến thức liên quan đến ATTP nhưng sự hiểu biết các quy định về ATTP của cán bộ quản lý chợ và các hộ kinh doanh hàng thực phẩm trong chợ còn nhiều hạn chế, tình hình mất ATTP vẫn có nguy cơ xảy ra; việc kiểm soát cũng như ý thức của người bán hàng và người tiêu dùng còn chưa cao.

Bên cạnh đó, việc kiểm tra ATTP tại địa bàn chợ rất khó khăn do tình trạng buôn lậu, vận chuyển thực phẩm không đảm bảo vệ sinh cũng như các chất phụ gia trong nuôi, trồng, chế biến vẫn tồn tại, thực phẩm được đưa vào chợ từ nhiều nguồn khác nhau nhưng Ban quản lý chợ chưa có trang thiết bị kiểm tra chất lượng thực phẩm

Nói về thực trạng các chợ truyền thống diễn ra trên địa bàn TP. Đà Nẵng, ông Mai Phước Ba - Phó giám đốc Công ty Quản lý hội chợ triển lãm và các chợ Đà Nẵng chia sẻ, hộ kinh doanh lớn có thể bảo đảm được độ tin cậy; còn hộ buôn bán nhỏ, đại trà rất khó kiểm soát. Nếu không có sự phối hợp của nhiều cơ quan chức năng ở các khâu, thì việc giám sát xuất xứ hàng hóa về chợ Đà Nẵng hầu như bất khả thi.

Hoàn thiện quy định pháp luật, áp dụng KHKT để quản lý

Để giảm thiểu thực phẩm bẩn, chính quyền TP. Đà Nẵng đã chỉ đạo các chợ trang bị các thiết bị kiểm thử nhanh. Theo đó một số chợ như chợ Hàn, Đống Đa, chợ Mới, Hòa Thuận, Phú Lộc, Hòa Khánh, Cẩm Lệ… đã đầu tư thiết bị kiểm tra nhanh, nhưng mới dừng lại ở việc kiểm thử thực phẩm sử dụng hàn the trong những mặt hàng giò, chả, nem, bún, phở, mì, còn đối với các mặt hàng thực phẩm khác vẫn chưa có thiết bị thử nhanh để đánh giá các chỉ tiêu.

Để quản lý chất lượng thực phẩm tại các chợ truyền thống, bà Phạm Khánh Phong Lan, Trưởng Ban Quản lý ATTP TP. HCM cho biết, chỉ một mình lực lượng chức năng phát hiện và xử lý vi phạm thì chưa đủ. Ở đây cần sự hợp tác, ủng hộ của người dân trong việc lựa chọn tiêu thụ thực phẩm sạch; cần sự chung tay của các tiểu thương khi buôn bán những sản phẩm đảm bảo chất lượng, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng và cái tâm của các doanh nghiệp khi sản xuất và phân phối thực phẩm sạch.

“Chúng tôi đang nỗ lực áp dụng các tiêu chuẩn như tiểu thương phải được khám sức khỏe; tập huấn và thi xác nhận kiến thức về an toàn thực phẩm; có sổ sách, hóa đơn chứng minh nguồn gốc xuất xứ hàng hóa; quầy sạp phải bảo đảm vệ sinh, phòng cháy chữa cháy. Định kỳ và đột xuất, Đội và đoàn kiểm tra liên ngành quận sẽ thanh kiểm tra, lấy mẫu kiểm nghiệm, xứ lý vi phạm” - bà Lan nói.

Còn ông  Đặng Công Hiến - Viện Nghiên cứu Thương mại (Bộ Công Thương) - cho rằng, cơ quan quản lý nhà nước cần nhanh chóng hoàn thiện các quy định pháp luật về an toàn vệ sinh thực phẩm nhằm tạo điều kiện để hoạt động quản lý tại các chợ được tốt hơn.

Theo đó, phải rà soát các quy định pháp luật hiện hành về điều kiện kinh doanh dịch vụ ăn uống, kinh doanh thực phẩm tươi sống và chế biến, quy định về ghi nhãn chi tiết đối với thực phẩm bao gói sẵn để có những bổ sung, điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế.

Xây dựng và ban hành các quy định về điều kiện kinh doanh, phương tiện vận chuyển, công nghệ bảo quản đối với từng nhóm thực phẩm có nguy cơ cao được bán phổ biến trên các chợ như thịt, cá, sữa, rau, quả.

Ngoài ra, cần kiện toàn và nâng cao năng lực của bộ máy quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm tại các chợ; tăng cường chất lượng hệ thống kiểm nghiệm thực phẩm nhằm đáp ứng yêu cầu của người tiêu dùng cũng như yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế.

Ngọc Lâm