Tranh luận nóng

Cảnh báo trí tuệ nhân tạo, Nga vẫn đi tiên phong

Chủ Nhật, 24/09/2017 14:03

(Công nghệ) - Nga thực hiện thành công vật liệu mới cho máy tính làm việc như não bộ, phát triển đẳng cấp về trí tuệ nhân tạo.

Sputnik thông tin, các nhà khoa học Nga mới đây đã công bố về thử nghiệm vật liệu mới cho phép máy tính không chỉ lưu trữ mà còn xử lý thông tin như tế bào thần kinh não bộ của con người.

Canh bao tri tue nhan tao, Nga van di tien phong
Vật liệu mới cho phép bộ nhớ máy tính hoạt động như não người.

Vật liệu mới được phát chế đóng vai trò là nền tảng cho những phát kiến máy tính hoạt động trên cơ sở memristor (viết tắt của memory resistor — bộ nhớ điện trở, điện trở ký ức).

Memristors là yếu tố cơ bản đứng thứ 4 của một thiết bị điện tử. Memristors có thể được hoạt động một cách nhanh hơn, hiệu quả hơn, ngoài lưu trữ thông thường còn có thể xử lý các thông tin đầu vào như não người, thông qua một thiết bị gọi là điện trở lưỡng cực.

Điện trở chuyển đổi lưỡng cực được sử dụng để tạo ra bộ nhớ song tuyến. Đây là một dạng bộ nhớ cơ bản tương tự Memristors.

Để bộ nhớ này có thể hoạt động vừa lưu trữ vừa xử lý thì cần một hiệu ứng gọi là đảo chiều điện trở. Và vật liệu mới được tìm ra sẽ giúp quá trình đảo chiều này diễn ra thuận tiện.

Trong quá trình vận hành của máy tính, bộ nhớ tức thời RAM và "bộ nhớ dài hạn" (đĩa cứng) có điện trở chuyển đổi lưỡng cực được tạo ra từ vật liệu trên sẽ thực hiện phương pháp xử lý mới.

Bộ nhớ trên sẽ thực hiện những công đoạn chức năng tương tự  như tế bào thần kinh não.

Vật liệu mới giúp chuyển đổi hiệu ứng điện trở lưỡng cực được thể hiện ở chỗ, dưới tác động của điện trường bên ngoài tính truyền dẫn của vật liệu mới có thể thay đổi kích thước theo các nấc. Như vậy, điện trở này tạo thành 2 trạng thái: điện trở cao và điện trở thấp.

Nếu tính chất chuyển đổi phụ thuộc vào hướng của điện trường, thì hiệu ứng được gọi là lưỡng cực.

Còn bản thân cơ chế vật lý của sự chuyển đổi lại phụ thuộc vào thể loại vật liệu.

Các nghiên cứu cho thấy, vật liệu có thể tạo được tính chất chuyển đổi được hiệu ứng lưỡng cực là những vật liệu có từ trở khổng lồ cũng như chất siêu dẫn nhiệt độ cao.

Canh bao tri tue nhan tao, Nga van di tien phong
Phó Giáo sư Andrei Ivanov .

Từ đó, các nhà khoa học Nga đã quyết định chọn màng mỏng epitaxy, được hình thành trên bề mặt của chất nền đơn tinh thể từ strontium titanate - là một oxit stronti và titan có công thức hóa học SrTiO3.

Epitaxy là sự tăng trưởng đều đặn và có trật tự của một vật liệu đơn tinh thể trên một vật liệu khác, có hai loại đồng thể và dị thể.

Các nhà khoa học đã chỉ ra khả năng sử dụng những màng mỏng này để tạo memristor cho máy tính thuộc thế hệ mới.

PGS Andrei Ivanov từ Khoa Vật lý chất rắn và hệ thống nano của Viện Công nghệ laser và plasma thuộc MEPhI cho biết: "Điểm mới trong công trình của chúng tôi bao hàm ở việc áp dụng phương pháp in thạch bản, cho phép khai thác công nghệ với các thành tố cực nhỏ của bộ nhớ điện trở".

Vật liệu mới được công bố của các nhà khoa học Nga là một bằng chứng cho thấy khả năng hiện thực hóa trí tuệ nhân tạo đang được thúc đẩy một cách nhanh chóng.

Trước đó Nga cũng trình làng một loại thiết bị quân sự có trí tuệ nhân tạo.

Canh bao tri tue nhan tao, Nga van di tien phong
Robot quân sự "Nerehta-2" của Nga

Robot quân sự Nerehta-2, được chế tạo ở Nga, có thể di chuyển trong điều kiện tầm nhìn kém, hỗ trợ binh sĩ tiêu diệt những mục tiêu khó tiếp cận và hiểu được khẩu lệnh.

Phó Tổng giám đốc của Quỹ Nghiên cứu phát triển công nghệ tiên tiến Igor Denisov cho hay, Robot quân sự Nerehta-2 không phải là một sản phẩm hoàn chỉnh mà là một nền tảng công nghệ cơ bản.

Từ nền tảng này, các kỹ sư tự động hóa sẽ phát triển các công nghệ tiên tiến khác như thị giác robot, những thuật toán như phát hiện chướng ngại vật và vượt chướng ngại vật hợp lý, cơ động trong môi trường tác chiến phức tạp như khói, mưa gió, tuyết rơi dày…cũng những tình huống phức tạp khác...

Robot Nerehta-2 được lắp đặt thêm giao diện và chi tiết cho phép người lính và robot có thể giao tiếp với nhau, người lính có thể ra lệnh cho robot mà vẫn tham gia các hoạt động tác chiến khác trên chiến trường.

Một trong những đặc điểm đáng chú ý của Nerehta-2 là có trong biên chế các drone mini cất cánh thẳng đứng, cho phép robot có thể quan sát hiệu quả không gian chiến trường về tổng thể, gia tăng hiệu quả khai thác sử dụng trong tác chiến hiện đại.

Theo như những gì ông Denisov cho biết, Quân đội Nga đang nghiên cứu chế tạo và phát triển một robot trợ thủ, một robot hỏa khí đi cùng phân đội bộ binh có trí tuệ nhân tạo ở cấp độ đơn giản nhất.

Nếu Nerehta-2 được phát triển theo hướng này, có nghĩa là robot quân sự không còn là một máy bắn thông thường mà là một chiến binh thực sự trên chiến trường.

Ngoài ra, quân đội Nga đang chế tạo thế hệ vũ khí tự động - drone, tên lửa hành trình - có khả năng tự chọn mục tiêu và đưa ra quyết định. Một quỹ đầu tư mạo hiểm Nga có số vốn 100 triệu USD đã ra đời gần đây để chuyên đầu tư vào các công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo ra khắp thế giới.

Rõ ràng, Nga đang đẩy mạnh phát triển trí tuệ nhân tạo ở nhiều mặt trận với tốc độ đẩy mạnh nhất có thể.

Canh bao tri tue nhan tao, Nga van di tien phong
Cảnh báo trí tuệ nhân tạo nhưng Nga đang đẩy mạnh tiến xa trong lĩnh vực này.

Tổng thống Nga Vladimir Putin từng nhắc tới trí tuệ nhân tạo như một loại công cụ siêu việt, tạo những cơ hội khổng lồ cho quốc gia lãnh đạo lĩnh vực này trở thành "bá chủ thế giới".

Song nhà lãnh đạo Nga cũng không quên cảnh báo sức mạnh hủy diệt của trí tuệ nhân tạo là "rất khó lường".

Nhưng trước các bước đi đột phá về trí tuệ nhân tạo cho đến nay, Nga dường như không có ý định giấu giếm tham vọng sở hữu thứ công cụ giúp họ "thống trị thế giới" này.

Ngọc Dương