Tranh luận nóng

Xây đập cao su, làm tuyến buýt thủy trên sông Tô Lịch?

Thứ Bảy, 13/07/2019 15:25

(Công nghệ) - Công ty thoát nước Hà Nội đề nghị sau khi làm sạch sông Tô Lịch, TP xây dựng đập cao su để tàu thuyền, xe buýt đường thủy có thể lưu thông.

Công ty TNHH MTV thoát nước Hà Nội vừa cho biết đã trình UBND TP đề xuất giải cứu sông Tô Lịch bằng nước sông Hồng; lãnh đạo thành phố đang giao cho các Sở ngành liên quan xem xét theo quy định.

Cụ thể, theo thông tin trên báo VnExpress, nếu được TP chấp thuận, Công ty TNHH MTV thoát nước Hà Nội sẽ phối hợp với các đơn vị xây dựng hệ thống trạm bơm công suất 156.000 m3/h dẫn nước từ sông Hồng qua hệ thống cống ngầm vào Hồ Tây, sau đó nước sẽ được xả từ hai cửa Hồ Tây A và B chảy vào sông Tô Lịch.

Lãnh đạo công ty này cho biết, đề án "giải cứu" sông Tô Lịch bằng nước sông Hồng còn hướng tới mục tiêu phát triển du lịch, vận tải thuỷ.

"Khi sông Tô Lịch hàng ngày được bổ cập nước sạch từ sông Hồng, có dòng chảy lưu thoát, tạo cảnh quan, Hà Nội có thể phát triển được một tuyến buýt đường thuỷ giúp giảm gánh nặng áp lực giao thông cho các tuyến đường trên cạn", lãnh đạo Công ty TNHH MTV thoát nước Hà Nội nói.

Xay dap cao su, lam tuyen buyt thuy tren song To Lich?
Công ty TNHH MTV thoát nước Hà Nội đề nghị triển khai tuyến buýt đường thủy sau khi làm sạch sông Tô Lịch

Theo vị này, sông Tô Lịch với chiều dài 14 km chạy qua 5 quận, huyện là tiềm năng tốt để khai thác vận tải công cộng đường thuỷ. Công ty cũng đề xuất thành phố xây dựng đập cao su ở cuối nguồn sông Tô Lịch, giúp điều tiết nước trên sông đạt độ cao nhất định, từ đó tàu thuyền và xe buýt đường thuỷ có thể lưu thông.

Về kinh phí làm dự án dẫn nước sông Hồng vào sông Tô Lịch, lãnh đạo Công ty khẳng định "toàn bộ bằng nguồn vốn xã hội hoá, đầu tư ban đầu sẽ kêu gọi các nhà tài trợ, sau khi xây xong hạ tầng, thành phố sẽ trả phí vận hành, tiền bơm nước tính theo m3".

Tuy nhiên, phương án dẫn nước sông Hồng thau rửa sông Tô Lịch của Công ty TNHH MTV thoát nước Hà Nội vấp phải nhiều ý kiến tranh cãi của chuyên gia khi cho rằng đây không phải là giải pháp căn cơ, chỉ xử lý được trong một thời gian ngắn.

Trên tờ Zing, PGS.TS. Trần Hồng Côn, Giảng viên khoa Hóa, trường Đại học Khoa học Tự nhiên (ĐHQGHN), cho rằng việc thau rửa nước sông Tô Lịch bằng nước sông Hồng là giải pháp mang tính phiến diện.

Theo ông, giải pháp này không khác gì quét nhà rồi đổ rác sang nhà hàng xóm. Bởi lẽ, sau khi thau rửa sông Tô Lịch, tất cả chất thải, chất bẩn lại chuyển sang các hồ khác và đổ ra sông. Vì thế từ một con sông thành ra nhiều con sông ô nhiễm.

“Đây là giải pháp đơn giản, dễ thực hiện nhưng không thể lâu dài”, vị phó giáo sư khẳng định.

Về lo ngại bơm nước sông Hồng giải cứu sông Tô Lịch, phía hạ nguồn và các huyện ngoại thành sẽ bị ảnh hưởng bởi nguồn nước ô nhiễm đổ dồn về, ông Phan Hoài Minh, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV thoát nước Hà Nội thừa nhận, "đúng là trước đây có lần xả nước từ Hồ Tây vào sông Tô Lịch, dòng nước bẩn chảy theo tới sông Nhuệ về tận Hà Nam và bị lãnh đạo tỉnh này phản ứng".

Tuy nhiên, ông Minh cho rằng khi nước sông Hồng được điều tiết vào sông Tô Lịch thường xuyên thì sẽ pha loãng nguồn ô nhiễm, giảm thiểu mùi; ngoài ra khi nhà máy xử lý nước thải Yên Xá vận hành và trong tương lai có hệ thống cống thu gom nước thải hai bên sông Tô Lịch thì nguồn nước ô nhiễm sẽ được kiểm soát.

Hiện Hà Nội đang thử nghiệm 2 công nghệ của nước ngoài trên các đoạn sông Tô Lịch để đánh giá mức độ hiệu quả, sau đó mới cho triển khai rộng rãi.

Tháng 4/2019, công nghệ Nano Bioreactor của Nhật Bản được thử nghiệm trên một đoạn sông Tô Lịch (đoạn ngã tư Hoàng Quốc Việt - Bưởi) và một góc hồ Tây. Công nghệ này được mô tả như nhà máy xử lý nước thải đặt dưới lòng sông.

Theo đó, công nghệ Nano Bioreactor là sự kết hợp giữa vật liệu xử lý nước thiên nhiên Bioreactor và máy sục khí Nano công nghệ Nhật. Hệ thống này sẽ kích hoạt những vi sinh vật có lợi sẵn trong môi trường cần xử lý, tự phân hủy các chất gây ô nhiễm và chất độc hại, khiến các vi sinh vật có lợi phát triển, tăng khả năng tự làm sạch sẵn có của tự nhiên.

Sau 3 tuần thử nghiệm, kết quả phân tích mẫu nước cho thấy lượng bùn và mùi hôi trên sông đã giảm đáng kể. Các chuyên gia môi trường Nhật Bản phân tích nước sông ở khu vực đặt thiết bị có màu trong hơn, lớp bùn ở tầng đáy cũng không còn dày như trước.

Cùng với công nghệ này, Hà Nội cũng tiếp tục cho thử nghiệm công nghệ châu Âu Redoxy3C ở 2 vị trí của sông nằm ở Nguyễn Đình Hoàn (Cầu Giấy) và cầu Khương Đình (Thanh Xuân).

Đây không phải lần đầu thành phố sử dụng công nghệ này. Kể từ năm 2016 đến nay, Hà Nội đã áp dụng Redoxy3C để xử lý nước trong 87 hồ trong thành phố. Chế phẩm này được cho là có kết quả tích cực khi các hồ bị ô nhiễm sau khi sử dụng đã có nồng độ pH, vi sinh vật và chất thải rắn ở mức cho phép.

Tuy nhiên, công nghệ này vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm trên một đoạn sông Tô Lịch và hiện chưa có kết quả cụ thể về tính khả thi của công nghệ.

Minh Thái (Tổng hợp)