Tranh luận nóng

Xây thêm thủy điện ở vùng có động đất: Nhiều băn khoăn

Thứ Năm, 13/07/2017 07:29

(Khoa học) - 4 dự án thủy điện có công suất 78,8 MW, tổng diện tích khoảng 144 ha được Quảng Nam đề xuất xây dựng ở huyện Nam Trà My.

Không phá quá nhiều rừng

UBND tỉnh Quảng Nam vừa có Tờ trình gửi HĐND tỉnh đề nghị ban hành Nghị quyết về sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 161/2010/NQ-NĐND của HĐND tỉnh về Quy hoạch thủy điện vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh Quảng Nam.

Theo đó, nội dung cơ bản trình sửa đổi là đưa ra khỏi Quy hoạch thủy điện vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh 2 dự án thủy điện: Thủy điện Nước Xa tại xã Trà Mai, huyện Nam Trà My và Thủy điện Ag Rồng tại xã A Tiêng, huyện Tây Giang.

Bổ sung vào Quy hoạch thủy điện vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh 4 dự án thủy điện nằm trên địa bàn huyện Nam Trà My với tổng công suất là 78,8MW, tổng diện tích chiếm đất của 4 dự án là 144,27 ha.

Trao đổi cụ thể hơn về thông tin trên với Đất Việt, ông Hồ Quang Bửu - Chủ tịch UBND huyện Nam Trà My cho biết: "Chúng tôi cũng đã nắm được thông tin cụ thể về việc đề xuất làm thêm 4 thủy điện trên địa bàn huyện, nhưng đây là 4 thủy điện có công suất nhỏ.

Xay them thuy dien o vung co dong dat: Nhieu ban khoan

Khu vực Nước Xa, huyện Nam Trà My liên tục bị động đất trong thời gian qua. Ảnh VnExpress

Trong đó đất lâm nghiệp chiếm 60,1ha, không ảnh hưởng tới đất ở, đất lúa, đất sản xuất của người dân. Đất lâm nghiệp ở đây là đất để trồng rừng chứ không phải rừng nguyên sinh, nên hoàn toàn có thể phá bỏ.

Theo quy định của Chính phủ, thủy điện không được chiếm quá 10ha đất, ở đây 4 thủy điện mới chiếm hơn 1ha đất, nhưng là đất lâm nghiệp cây cằn cỗi, nó quá nhỏ so với quy định của nhà nước.

Hơn nữa, 4 thủy điện này nếu xây dựng không phải di dời bất kỳ hộ dân nào, không tái định cư, không tốn kém tiền đền bù.

Cùng với đó, thủy điện này có được triển khai cũng không ảnh hưởng đến nguồn nước hạ du, vì nó được làm nối vào thủy điện sông Tranh 2, đây là thủy điện lớn, nguồn nước cũng lớn.

Đặc biệt, thủy điện này dùng công nghệ làm hầm, cho nên, hồ ngăn nước rất nhỏ không đáng bao nhiêu, chỉ có làm một đập ngăn nhỏ, nên không tác động nhiều".

Ở góc độ khác, theo ông Bửu, nếu làm được 4 thủy điện trên thì sẽ có nhiều lợi ích, thứ nhất, hiện nay, huyện Nam Trà My chưa được 30% người dân được dùng điện, nên cần được cung cấp thêm 40% thì mới đáp ứng được nhu cầu.

Thứ hai, việc cấp điện cho huyện Nam Trà My hiện chỉ có một tuyến từ TP Tam Kỳ và đang vận hành ở 2 cấp điện áp là 35 kV và 22 kV.

Xay them thuy dien o vung co dong dat: Nhieu ban khoan

Thủy điện sông Tranh 2. Ảnh Nông nghiệp Việt Nam

Đường điện đi dài, qua đồi núi nên tổn thất điện năng hàng năm rất lớn, chiều nào cũng mất điện, không ổn định nhất vào mùa mưa. Điện lưới cho Nam Trà My thường gặp sự cố mỗi khi giông sét, ảnh hưởng rất lớn đến phát triển kinh xã hội của địa phương.

Thứ ba, huyện Nam Trà My rất mong muốn có một đường điện cao thế lớn tầm 110kV, mà để có đường điện này rất khó đầu tư, nên khi có 4 thủy điện này thì các doanh nghiệp chung tiền làm các đường dây cao thế, dạng xã hội hóa.

Khi đó huyện Nam Trà My sẽ đấu vào điện lưới, khi hoạt động điện lưới được Tổng công ty điện lực thông qua, thì việc cắt đường điện này cũng có đường điện khác cung cấp cho huyện miền núi.

"Như chúng ta cũng biết, nếu không có điện thì xã hội không thể phát triển được, nên đây là điều kiện tiên quyết", ông Bửu nhận định.

Nếu không hiệu quả thì đừng phá rừng

Về phía chuyên gia, chia sẻ với Đất Việt, GS.TS Cao Đình Triều - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Khoa học kỹ thuật địa vật lý Việt Nam cho rằng, 4 dự án thủy điện trên đều có công suất nhỏ, nhưng với tiền lệ động đất tại khu vực huyện Nam Trà My, nên nếu có xây dựng cũng sẽ tiếp tục xảy ra "động đất kích thích" như vụ động đất do thủy điện sông Tranh 2.

Ông Triều phân tích: "Nếu tiếp tục xây dựng 4 thủy điện tại địa bàn huyện Nam Trà My nó vẫn có thể xảy ra động đất, nhưng điều tôi lo lắng là nhiều lĩnh vực, như rừng bị phá bao nhiêu, môi trường bị tác động thế nào.

Bây giờ, cần sự vào cuộc của các nhà chuyên môn, xem xét đúng giá trị, xem họ khuyến cáo ra sao và nên thực hiện theo, khi xây dựng phải đảm bảo đúng quy chuẩn, quy định. Mức độ động đất hiện nay các nhà chuyên môn đã cảnh báo nên phải rút kinh nghiệm từ công trình thủy điện sông Tranh 2".

Cũng đưa ra quan điểm về vấn đề này, GS.TS Vũ Trọng Hồng - nguyên Thứ trưởng Bộ NNPTNT, Chủ tịch Hội Thủy lợi Việt Nam cho biết: "Vì đã xảy ra sự cố tại thủy điện sông Tranh 2 nên yêu cầu đánh giá kỹ phần địa chất, dân phải sơ tán, đền bù, tôi cho là điểm này là tai biến địa chất phải đánh giá lại.

Khi đã có sự cố, phát hiện nguyên nhân thì không được làm ở đó, đề nghị tỉnh Quảng Nam mời đoàn địa chất đánh giá khu vực có thể xảy ra động đất thì tránh không nên xây dựng.

Hơn nữa, nếu xây dựng thủy điện sẽ phải phá rừng không ít thì nhiều, trong khi, Thủ tướng đã ra lệnh cấm đóng cửa rừng, dù là rừng gì, vì thế không nên tiếp tục phá rừng.

Rừng phòng hộ là thuộc rừng chống thiên tai, nếu như vậy, phải làm sao cho hiệu quả, bởi làm thủy điện nhỏ khẳng định hiệu quả là không có, không cao, phá rừng là mất đất, không có nước cho hạ du.

Thủy điện nhỏ chỉ phục vụ cho hộ gia đình, hay là một số hộ dân tự sống, chứ không đưa lên hàng kinh doanh, EVN không nắm, họ giao cho tư nhân xây dựng. Cho nên, phải cân nhắc thật kỹ lưỡng việc có nên xây dựng thủy điện nhỏ hay không".

  • Châu An