Tranh luận nóng

Có nên có lực lượng xung kích phòng chống thiên tai?

Thứ Năm, 30/05/2019 08:15

(Liên hiệp hội) - Chuyên gia góp ý phổ cập kiến thức phòng chống thiên tai cho người dân hơn là đầu tư con người, tiền bạc, công cụ để đối mặt với thiên tai.

Sáng 29/5, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo "Góp ý dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều luật phòng chống thiên tai và Luật Đê điều".

Co nen co luc luong xung kich phong chong thien tai?
TS.Phan Tùng Mậu – Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phát biểu khai mạc hội thảo.

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS.Phan Tùng Mậu – Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cho rằng, Luật Phòng, chống thiên tai được Quốc hội khóa XIII thông qua ngày 19/6/2013 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/5/2014. Luật Đê điều được Quốc hội khóa XI thông qua ngày 29/11/2006 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2007.

Đến nay, đây là những hành lang pháp lý trong công tác phòng chống thiên tai, công tác quản lý đê điều, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước và từng địa phương.

Tuy nhiên, trong quá trình thi hành các Luật đã phát sinh một số bất cập, vướng mắc lớn, cần thiết phải sửa đổi, bổ sung để phù hợp với tình hình hiện nay.

Vì vậy, tại hội thảo này mong các đại biểu đưa ra nhiều ý kiến, để Luật Phòng chống thiên tai và Luật Đê điều sớm được khắc phục những bất cập, vướng mắc.

Tại Hội thảo, ông Nguyễn Viết Tiến, Vụ trưởng Vụ Pháp chế- Thanh tra, Tổng cục Phòng chống thiên tai, Bộ NN&PTNT nêu một số sửa đổi, bổ sung về Luật Phòng, chống thiên tai.

Co nen co luc luong xung kich phong chong thien tai?
Ông Nguyễn Viết Tiến phát biểu tại Hội thảo.

Một điểm mới đáng chú ý của dự thảo là lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai.

Theo đó, dự thảo Luật đề xuất xác định một lực lượng xung kích thực hiện công tác phòng, chống thiên tai, nòng cốt là lực lượng dân quân tự vệ và các tổ
chức, đoàn thể khác tại địa phương; quy định người làm công tác phòng, chống thiên tai vào quy định về nguồn nhân lực cho
phòng, chống thiên tai.

Ngoài ra, Bộ NN&PTNT đề xuất bổ sung quy định về quỹ phòng, chống thiên tai. Quỹ này đã được thành lập và hoạt động theo Luật Phòng, chống thiên tai, nhưng chỉ có ở cấp tỉnh. Bộ NN&PTNT đề xuất cần thành lập Quỹ phòng, chống thiên tai ở Trung ương nhằm điều hòa nguồn quỹ giữa các địa phương khi có tình huống thiên tai nghiêm trọng xảy ra. Đây cũng là địa chỉ để tiếp nhận, phân phối nguồn hỗ trợ, cứu trợ của các tổ chức quốc tế cho công tác ứng phó, khắc phục nhanh hậu quả thiên tai.

Ngoài ra, Bộ NN&PTNT cho rằng, cần bổ sung nguồn lực hỗ trợ từ quốc tế cho hoạt động cứu trợ khẩn cấp, hỗ trợ trung hạn và hỗ trợ dài hạn.

Đối với Luật Đê điều, việc khai thác cát sỏi lòng sông và nạo vét luồng lạch trong phạm vi bảo vệ đê điều cần phải có ý kiến chấp thuận bằng văn bản của Bộ NN&PTNT để tăng cường công tác quản lý nhà nước ở cấp trung ương.

Bên cạnh đó, cần bổ sung quy định việc sử dụng bãi nổi nơi chưa có công trình xây dựng và việc xử lý công trình, nhà ở hiện có ở bãi nổi để khắc phục khoảng trống pháp lý trong quá trình thi hành Luật; việc xây dựng cầu qua sông có đê còn vướng mắc trong quá trình thực hiện (đối với dự án cải tạo mở rộng cầu cũ, những vị trí khoảng cách giữa hai tuyến đê lớn).

Theo quan điểm của KS.Phạm Thế Minh - Phó Chủ tịch Tổng Hội Xây dựng Việt Nam, không cần thiết có riêng một lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai. Thiên tai là các vấn đề thời tiết bất thường, việc phòng tránh và giải quyết các thiệt hại sau thiên tai là nhiệm vụ của mọi người dân, mọi tổ chức xã hội. Như vậy, lực lượng phòng, chống thiên tai là con người, tài sản, phương tiện của mọi cá nhân, tổ chức khi cần, chứ không cần có một lực lượng chuyên phòng, chống thiên tai.

Co nen co luc luong xung kich phong chong thien tai?
KS.Phạm Thế Minh - Phó Chủ tịch Tổng Hội Xây dựng Việt Nam nêu ý kiến.

Ông Minh lấy phương châm "4 tại chỗ" (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, cơ sở vật chất tại chỗ, hậu cần tại chỗ) là phương châm hiệu quả cho đến nay. Khi có bất cứ vấn đề nào cần giải quyết, Ban chỉ huy điều phối phòng, chống thiên tai sẽ quyết định. Quân đội là lực lượng nòng cốt.

Ông Minh dẫn ví dụ động đất tại Indonesia vừa qua đều chỉ có lực lượng quân đội xử lý. Cơ quan điều phối hoạt động phòng, chống thiên tai là cơ quan cấp Trung ương, thường là Thủ tướng Chính phủ hoặc được Thủ tướng trao quyền chỉ huy.

Ông Minh cho rằng, việc đưa nội dung kế hoạch phòng chống thiên tai cho cấp tỉnh quá nặng nề, chẳng hạn quản lý lũ tổng hợp lưu vực sông thuộc tỉnh. Bởi một dòng sông thường có chiều dài và diện tích lưu vực trên địa bàn tỉnh nhưng vấn đề xuất hiện lũ thường từ các tỉnh ở đầu nguồn, thậm chí từ nước ngoài.

"Những số liệu về lượng mưa, thời gian mưa, diện tích mưa phải ở cấp dự báo của Trung ương, từng tỉnh không đủ số liệu để dự báo và lập kế hoạch", ông Minh cho biết thêm.

Một vấn đề nữa là tình trạng khai thác cát, sỏi từ lòng sông làm vật liệu xây dựng. Quá trình khai thác này đang làm biến dạng lòng sông, làm thay đổi dòng chảy và gây xói lở bờ, xói lở thân đê, gây sạt lở nhiều đoạn bờ đê đe dọa đến cuộc sống yên ổn, nhất là những làng xóm ven đê. Do đó, cần xem xét lại việc cấp phép các công trình hút cát, sỏi trên các sông hiện nay, cần quy trách nhiệm cho đơn vị nào cấp phép hoặc có sự phối hợp với các cơ quan chức năng để tiến hành cấp phép.