Tranh luận nóng

ĐBSCL hạn mặn, lo ngập lụt TPHCM: Lại thủy điện Mekong

Thứ Hai, 18/04/2016 13:46

(Liên hiệp hội) - 70% diện tích TPHCM có nguy cơ ngập lụt nghiêm trọng do ảnh hưởng từ biến đổi khí hậu và các hồ trữ nước trên sông Mekong, theo báo Úc ABC News.

Tờ báo Úc ABC News dẫn báo cáo của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) cho thấy phần diện tích TPHCM có nguy cơ ngập lụt nghiêm trọng lên tới 70%.

Đánh giá của ADB dựa theo dự báo của Liên Hợp Quốc về tình trạng nước biển sẽ tăng thêm 26 cm vào năm 2050.

ABC News cũng nhận xét về sự đảo ngược ảnh hưởng khi nhiều tháng lượng mưa luôn ở dưới mức trung bình, dẫn tới hạn hán nghiêm trọng nhất trong 100 năm qua. Mực nước sông Mekong đang ở mức thấp nhất kể từ năm 1926.

DBSCL han man, lo ngap lut TPHCM: Lai thuy dien Mekong
Sông Cửu Long đang ở mức thấp nhất kể từ năm 1926. Ảnh: ABC News

Các nước láng giềng như Lào, Campuchia đang khiến tình hình trở nên nghiêm trọng hơn khi xây dựng 11 đập thủy điện trên sông Mekong.

Ông Marc Goichot, Giám đốc chương trình Greater Mekong thuộc Quỹ Bảo tồn thiên nhiên Quốc tế (WWF) cho rằng, việc xây dựng hồ chứa tại lưu vực làm cản trở dòng chảy tự nhiên với các nguồn trầm tích quan trọng, vốn cung cấp phù sa cho đồng bằng sông Mekong.

“Châu thổ sông Mekong thực sự đang lún dần và bị thu hẹp”, trang ABC News của Australia dẫn lời ông Goichot nói. Theo ông, các hoạt động ở thượng nguồn, nạn hút cát quá mức và biến đổi khí hậu là những nguyên nhân dẫn tới hiện trạng của sông Mekong.

Ông Goichot cũng cho rằng, ĐBSCL liên tục lấn đất về phía biển trong 6.000 năm qua. Nhưng hơn 20 năm gần đây, tình hình đã khác khi hơn một nửa trên tổng số 600 km đường bờ biển của ĐBSCL có hiện tượng xói mòn, mất trung bình từ 4 tới 12 m mỗi năm. Các hồ chứa mới do các công ty Trung Quốc, Thái Lan, Malaysia xây dựng cũng là tác nhân gây nên tình trạng xói mòn như hiện nay.

Nâng cao chất lượng quản lý nước

“Biến đổi khí hậu chỉ gây ra điều tồi tệ hơn như các hiện tượng thời tiết làm tăng nguy cơ xói mòn”, ông Goichot nói.

Tuy nhiên, điều đáng báo động là ngày càng nhiều dự án thủy điện sẽ được xây dựng trên sông Mekong trong khi tác động của biến đổi khí hậu ngày càng thể hiện rõ nét.

“Nếu các bạn muốn phát triển kinh tế bền vững, điều quan trọng nhất là vấn đề quản lý nước cần được đề cao trong kế hoạch quốc gia”, Giám đốc chương trình Greater Mekong cảnh báo.

TS. Lê Anh Tuấn thuộc trường Đại học Cần Thơ cho hay, người dân khu vực ĐBSCL sẵn sàng đối mặt với điều thời tiết khắc nghiệt. “Họ áp dụng phương châm: Sống chung với lũ”, ông Tuấn nói với ABC News.

Tiến sĩ Tuấn giải thích, phương châm này được đúc kết qua nhiều thế hệ khi họ luôn phải đối phó trước lũ từ thượng nguồn và triều cường hàng năm.

Hiện tượng xói mòn, do các hồ chứa từ thượng nguồn cùng biến đổi khí hậu, dẫn tới lo ngại về tình trạng ngập lụt tại các đô thị thuộc ĐBSCL.

DBSCL han man, lo ngap lut TPHCM: Lai thuy dien Mekong
TPHCM chưa nắm rõ vấn đề, thiếu hiểu biết và đánh giá thấp tình hình ngập lụt. Ảnh: ABC News

Vấn đề đặt ra ở đây là các địa phương đang thiếu các biện pháp dự báo thiên tai chính xác và kịp thời cùng sự phối hợp lỏng lẻo giữa các bộ ngành và tỉnh thành.

Trong khi đó, vấn đề lớn nhất của TP HCM và chính quyền các tỉnh thuộc ĐBSCL là họ đánh giá thấp và không coi trọng những gì đang xảy ra.

Theo ông tiến sĩ Tuấn, ít người nắm rõ tầm quan trọng của việc cân bằng giữa phát triển kinh tế và tính bền vững; an ninh lương thực và dân số.

Cúc Phương (Tổng hợp)