Tranh luận nóng

Giải cứu lương tri để không còn lỗi 'đúng quy trình'

Thứ Tư, 14/06/2017 07:01

(Liên hiệp hội) - Khi sai phạm sẽ truy lại quy trình, nhưng vì quy trình nào cũng đúng nên không lý giải được sai phạm. Kẽ hở chính là lương tri cán bộ?

Trước ý kiến của ĐBQH Phạm Thị Minh Hiền (Đoàn Phú Yên) về cụm từ "đúng quy trình" xuất hiện tới mức thường xuyên trong bất cứ vấn đề gây bức xúc nào trong dư luận và cần phải đặt dấu hỏi về lương tri của những người lập nên quy trình.

Trao đổi với Báo Đất Việt, TS. Lê Hồng Sơn, nguyên Cục trưởng Cục kiểm tra VBQPPPL (Bộ Tư pháp) cho rằng, nhắc đến lương tri của cán bộ thì lâu nay các cấp lãnh đạo đã phải thừa nhận rằng, có một bộ phận không nhỏ cán bộ thoái hóa biến chất trong bộ máy công vụ ở nước ta.

Giai cuu luong tri de khong con loi 'dung quy trinh'
Đúng quy trình thì sẽ không có sai phạm nhưng thực tế sai phạm mà vẫn... đúng quy trình. Ảnh biếm họa: SOHA

Do đâu mà bộ phần này lại được giữ chân trong các cơ quan nhà nước? Đó là bởi "đúng quy trình".

"Các cán bộ thoái hóa, biến chất có thể leo cao luồn sâu là bởi sẵn sàng vận dụng đúng quy trình, thuộc quy trình để đạt được mục đích" - TS. Lê Hồng Sơn nhận định.

Đồng thời, vị chuyên gia cho rằng, lương tri và liêm sỉ của người cán bộ xuống cấp, bộ phận cán bộ, thoái hóa biến chất đang có cơ hội để phát triển số lượng. Quy trình ở trong tay những kẻ thoái hóa, trục lợi thì dễ bị dùng các cơ chế để lợi dụng. Nếu quy trình trong tay cán bộ có trách nhiệm, có tâm sẽ được sử dụng để ngăn ngừa các cán bộ thoái hóa.

Tuy nhiên, bản thân các quy trình, quy định hiện nay lại có tính hời hợt, chung chung, xây dựng trên tinh thần thiếu trách nhiệm, nên sẽ là điều kiện tốt để một số cán bộ dễ bề lợi dụng.

Cũng phải nói thêm, đây là sự tương quan mật thiết, quy trình được vận dụng để cán bộ thoái hóa giấu thân. Họ sẽ tạo ra những quy trình sai lệch, trông như rất chặt chẽ nhưng thật ra cực kỳ lỏng lẻo. Đó là vì sao, các vấn đề gây bức xúc thì lại đúng quy trình.

"Không chỉ là lương tri của cán bộ mà sự thoái hóa, biến chất trong đội ngũ cán bộ đã tạo nên những quy trình đúng nhưng khi vận hành lại gây bức xúc trong xã hội" - ông Sơn nhấn mạnh.

TS. Lê Hồng Sơn cho rằng, hiện nay, cán bộ thoái hóa biến chất nằm "ẩn mình và xen kẽ" với các cán bộ tốt, có tâm đức nên không có mặt trận rõ ràng để đánh loại "giặc" này.

Vị chuyên gia khẳng định, giải pháp trước mắt để giải quyết tình trạng này, chỉ có thể là thực hiện nghiêm kỷ luật kỷ cương.

"Hành vi vi phạm pháp luật một cách cố ý, trục lợi, tham nhũng thì phải xử lý thật mạnh tay, cách chức, buộc thôi việc.. chứ không thể để việc xử lý mềm mỏng như hiện nay: xử lý kiểm điểm, nghiêm túc nhắc nhở... Nếu chỉ đợi xét rồi xem quy trình, thì lúc chưa xét xong đã đi chữa bệnh ở nước ngoài cả rồi" - TS. Lê Hồng Sơn nhấn mạnh.

Sai phạm "đúng quy trình" chỉ có thể là lỗi của con người

Cùng chung quan điểm trên, GS.TS. Nguyễn Đăng Dung - nguyên Trưởng Bộ môn Luật hành chính hiến pháp, khoa Luật, ĐH Quốc gia Hà Nội cho rằng, cán bộ viện cớ đúng quy trình để làm giảm bớt trách nhiệm của mình đối với mỗi sự việc.

"Đúng quy trình" là một cách gọi của những người thiếu kiến thức về pháp luật và không có lương tâm.

Giai cuu luong tri de khong con loi 'dung quy trinh'
Bổ nhiệm đúng quy trình nhưng sai phạm vẫn có. Ảnh biếm họa: Người đưa tin

Đơn cử việc bổ nhiệm cán bộ mà người đó gây sai phạm, bị dư luận nghi ngờ thì sẽ lấy ngay một quy trình nào đó để  minh họa cho đúng quy trình hòng giảm nhẹ trách nhiệm. Song, một cán bộ chịu sự quản lý của nhiều văn bản luật chứ không chỉ một luật. Không thể lôi một quy trình bất kỳ nào đó và dựa vào đó để nói việc bổ nhiệm vợ, con, họ hàng làm cấp dưới là đúng quy trình" - GS. TS. Nguyễn Đăng Dung phân tích.

Về vấn đề này, một nguyên Phó Trưởng ban Tổ chức Trung ương cho rằng, "đúng quy trình" có lỗi một phần ở cán bộ tổ chức nhưng để xảy ra các sự việc bức xúc trong dư luận thì "đúng quy trình" cũng là lỗi của cả hệ thống.

"Nếu người cán bộ cấp dưới ký một văn bản, chắc chắn phải chịu ảnh hưởng chỉ đạo của cấp trên. Lôi quy trình ra để tìm lỗi nhưng không thấy bởi đây là lỗi từ cả một hệ thống không chỉ gồm những cán bộ làm công tác tổ chức mà còn cả người thực hiện các khâu trong quy trình đó".

"Khi sai, người ta lật lại quy trình bổ nhiệm cán bộ. Nhưng khi xem lại quy trình thì lại đúng. Hóa ra, sự việc khi đó lại không thể sai? Điều này rất mâu thuẫn. Nếu không đổ hết lỗi cho quy trình mà chứng minh bằng năng lực, bằng cái đầu và tính minh bạch thì sai phạm sẽ không xảy ra" - nguyên Phó Trưởng ban Tổ chức Trung ương nhận xét, 

Vị này cũng cho rằng, trong công tác bổ nhiệm cán bộ, cán bộ có cái tâm trong sạch, thực hiện theo đúng quy trình và công bằng, không bị ảnh hưởng bởi đút lót, chạy chọt, thì người tài chắc chắn phải được trọng dụng.

Nhưng bởi vì nạn hối lộ, đút lót nên quy trình đúng không kiếm được người tài ngoài xã hội mà chỉ kiếm được người tài là người nhà. Thực chất, có tài hay không thì vẫn chưa biết.

Điều này đã và sẽ còn là một thiệt thòi lớn cho quốc gia.

Cúc Phương


 

}