Tranh luận nóng

Lee & Man gây ô nhiễm: 70 năm, giám sát ra sao?

Thứ Ba, 04/04/2017 07:28

(Liên hiệp hội) - Mới chạy thử, nhà máy Lee & Man đã khiến người dân xung quanh khốn khổ vì bụi, ồn và mùi hôi.  

Công ty TNHH Giấy Lee & Man Việt Nam (thuộc tập đoàn Lee & Man Paper Hong Kong - Trung Quốc) chính thức tiến hành vận hành thử nghiệm nhà máy ngày 7/3 nhưng đã sớm bộc lộ các vấn đề ô nhiễm môi trường như bụi, tiếng ồn và mùi hôi nồng nặc. Người dân gần khu vực nhà máy ở thị trấn Mái Dầm (huyện Châu Thành, Hậu Giang) đã phải lên tiếng nhiều lần kêu gọi các cơ quan chức năng can thiệp.

Đánh giá về tình hình ô nhiễm hiện nay tại khu vực quanh nhà máy Lee & Man, TS. Lê Anh Tuấn – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Biến đổi khí hậu (Trường ĐH Cần Thơ) cho hay, trong quá trình chạy thử nghiệm nhà máy, nếu thấy có tác động ra môi trường không theo đúng các kịch bản dự liệu ban đầu thì phải tìm cách để thay đổi, tìm các biện pháp xử lý vấn đề đó. Sau đó tiếp tục theo dõi và đánh giá tới khi kết thúc quá trình thử nghiệm.

Lee & Man gay o nhiem: 70 nam, giam sat ra sao?
Vận hành chưa lâu, Lee & Man gây ô nhiễm nặng mùi.

Theo ghi nhận từ báo chí và cam kết mà Lee & Man đã đưa ra với chính quyền địa phương cùng cơ quan quản lý thì hiện tại, công ty này đang thực hiện các bước sửa chữa trên trong thời gian chạy thử nghiệm.

Tuy nhiên, ông Lê Anh Tuấn cho hay, vì nhà máy giấy Lee & Man đang trong thời gian chạy thử, tức là các chất thải ra trong quá trình này phải nằm trong các khu vực xử lý thuộc khuôn viên nhà máy chứ chưa được xả ra môi trường. Khi kết thúc quá trình chạy thử, tổ giám sát sẽ kiểm tra, phân tích chất lượng của chất thải này xem đã đạt tiêu chuẩn hay chưa. Nếu chất thải lưu lại tại bể chứa đạt tiêu chuẩn cho phép thì nhà máy mới được cấp giấy phép xả thải ra môi trường.

Tuy nhiên, từ khi bắt đầu chạy thử tới nay, người dân quanh khu vực này đã phản ánh nhiều lần tới cơ quan chức năng nỗi thống khổ chịu cảnh ô nhiễm từ nhà máy này. Trong đó, khói, bụi, tiếng ồn, mùi hôi thối phát ra ảnh hưởng nghiêm trọng tới đời sống của người dân.

TS. Lê Anh Tuấn lo ngại, chỉ với quá trình chạy thử nghiệm, tức là chạy chưa hết công suất thực mà nhà máy giấy đã phát sinh các vấn đề về ô nhiễm nặng như hiện nay thì tới lúc nhà máy này đi vào hoạt động với công suất lên tới tối đa thì môi trường sẽ còn tàn phá ra sao (?!)

"Việc giám sát quá trình chạy thử nghiệm của nhà máy giấy phải do một tổ công tác độc lập làm việc với sự tham gia của giới nghiên cứu khoa học. Nếu trong quá trình chạy thử mà phát hiện ra các vấn đề phát sinh ảnh hưởng tới môi trường thì tổ giám sát này sẽ phải là người biết thông tin đầu tiên" - TS. Lê Anh Tuấn nhấn mạnh.

Tuy nhiên, trên thực tế, quá trình chạy thử đã bắt đầu từ lâu nhưng sau khi kiến nghị tới cơ quan chức năng, người dân mới được gặp các cơ quan chính quyền. Hơn nữa,  tổ công tác sau khi có sự chỉ đạo của Bộ Tài nguyên- Môi trường mới xuống tận nơi ghi nhận sự việc và lắng nghe giải trình từ phía nhà máy. Điều này rõ ràng cần phải xem lại vai trò của tổ giám sát.

Ngoài ra, TS. Lê Anh Tuấn cũng nhắc lại lo ngại đặc biệt hiện nay của người dân là tổ hợp các nhà máy này được phép thuê vị trí hiện tại trong 70 năm.

"Liệu trong 70 năm Lee & Man được phép hoạt động tại Việt Nam, chúng ta có 24/7 theo dõi suốt quá trình vận hành nhà máy và xử lý nước thải của họ được hay không? Hay tin vào cam kết không để xảy ra bất cứ sự cố môi trường nào hay không?" - TS. Tuấn đặt câu hỏi.

Ông cho rằng, người dân đang đặt ra câu hỏi: "Vì sao Lee & Man lại nghiễm nhiên được thuê đất hợp đồng trong vòng 70 năm? Trong khi, luật pháp Việt Nam hiện tại chỉ cấp phép cho hoạt động đầu tư từ nước ngoài tối đa là 50 năm. Trên mức tối đa này phải được thông qua Quốc hội. Vậy thực hư việc này ra sao?"

Lee & Man gay o nhiem: 70 nam, giam sat ra sao?
Chạy thử gây ô nhiễm, tổ giám sát ở đâu?

Vị chuyên gia nhắc lại tuyên bố của một thành viên trong Đoàn thanh tra của Bộ TN-MT  làm việc tại Công ty TNHH giấy Lee & Man khẳng định rằng: "Họ (Công ty Lee & Man - PV) cam kết nếu nước thải xả ra sông Hậu vượt ngưỡng quy định, dù chỉ 1 lần thì chính quyền sẽ đóng cửa nhà máy ngay lập tức, họ vẫn chấp nhận".

Ông Lê Anh Tuấn nói, người dân hiện nay chỉ mong muốn Lee & Man và phía chính quyền thực hiện đúng các cam kết này. Tức là nếu để xảy ra bất cứ một vụ việc ảnh hưởng môi trường nào thì phía công ty Lee & Man sẽ bị buộc đóng cửa.

"Nếu phía Lee & Man đã hứa sẽ thực hiện các cam kết của mình, chúng ta càng cần phải giám sát lời hứa đó. Thực hiện đúng cam kết là 'luật bất thành văn" khi thực hiện kinh doanh, đầu tư ở bất cứ quốc gia nào cũng vậy. Tuy nhiên, nếu chỉ dựa vào tính tự giác của doanh ngiệp mà không có sự giám sát thì tất yếu không mang lại hiệu quả thực sự. Nếu không thực hiện đúng cam kết, Chính phủ hoàn toàn có quyền đóng cửa, rút giấy phép hoạt động. Việc giám sát này hoàn toàn là trách nhiệm của Bộ Tài nguyên - Môi trường - cơ quan nhà nước được giao cho vai trò quản lý các vấn đề về môi trường" - TS. Lê Anh Tuấn nói.