Tranh luận nóng

Cổ phần hóa Tập đoàn Cao su: Khó định giá vì đất

Thứ Ba, 02/01/2018 08:00

(Doanh nghiệp) - Việt Nam đang là nền kinh tế chuyển đổi, chưa có thị trường đất đai, do đó khi cổ phần hóa Tập đoàn Cao su, việc định giá rất khó. 

Theo phương án cổ phần hóa Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam vừa được Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ phê duyệt, Bộ trưởng Bộ NN-PTNT được Thủ tướng ủy quyền phê tiêu chí, quyết định và chịu trách nhiệm lựa chọn nhà đầu tư chiến lược trong nước sau khi bán đấu giá cổ phần lần đầu ra công chúng, không bán cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược nước ngoài; bảo đảm nhà đầu tư cam kết gắn bó lợi ích lâu dài với doanh nghiệp sau cổ phần hóa.

Theo PGS.TS Nguyễn Văn Nam, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thương mại (Bộ Công thương), việc cổ phần hóa Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam khác với việc cổ phần hóa Tổng Công ty Bia-Rượu-Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco). Việc không bán cổ phần Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam cho nhà đầu tư chiến lược nước ngoài chủ yếu xuất phát từ yếu tố đất đai.

Cụ thể, nếu Sabeco là lĩnh vực công nghiệp chế biến thì đây là lĩnh vực sản xuất liên quan đến ngành nông nghiệp nói chung và đất nông nghiệp nói riêng. Nếu rao bán cổ phần của Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam cho nhà đầu tư nước ngoài tức là giao đất cho họ, mà đất trồng cao su là đất giao dài hạn. Trong khi đó, đối với doanh nghiệp trong nước, việc xử lý vấn đề này không đáng ngại.

"Luật của Việt Nam Nam chưa thể có chuyện cấp đất cho nước ngoài một cách vô thời hạn. Khi nhà đầu tư nước ngoài vào mua cổ phần mà Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam có bao nhiêu nông trường cao su, trang trại cao su, lúc đó giải quyết vấn đề sở hữu đất cho họ thế nào? Xử lý trong nông nghiệp nông nghiệp phải khác với công nghiệp chế biến.

Các nước khác đơn giản hơn Việt Nam vì thị trường đã phát triển, mà thị trường qua cạnh tranh hình thành giá rõ. Việt Nam đang là nền kinh tế chuyển đổi, có nhiều lĩnh vực Việt Nam chưa có thị trường, trong đó có đất đai.

Ở Việt Nam chưa có quyền sở hữu đất đai mà mới chỉ có quyền sử dụng, mà quyền sử dụng này đối với cá nhân là vô thời hạn, có thể thừa kế, cho con cho cháu hay chuyển nhượng, nhưng với người nước ngoài không như thế được, họ chỉ có quyền sử dụng mà không thể như người Việt Nam, nó phức tạp hơn", PGS.TS Nguyễn Văn Nam phân tích.

Co phan hoa Tap doan Cao su: Kho dinh gia vi dat
Chính phủ quyết định không bán cổ phần Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam cho nhà đầu tư chiến lược nước ngoài.

Vì lẽ đó, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thương mại nhấn mạnh, khi cổ phần hóa Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, việc định giá rất khó. Bởi Việt Nam chưa có thị trường đất đai nên cuối cùng phải nhờ kế toán, kiểm toán, thẩm định giá, tài chính, ngân hàng ngồi bàn với nhau ước tính một giá nào đó, giá đó mang tính chủ quan nhiều hơn.

Bên cạnh đó, năng suất trong nông nghiệp thay đổi rất nhanh, nay có thể lẹt đẹt nhưng khi đưa công nghệ mới vào thì vài ba năm sau sẽ lên rất cao, cho nên rất khó định giá.

PGS.TS Nguyễn Văn Nam lưu ý, việc cổ phần hóa Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam lần này là cổ phần hóa công ty mẹ, chứ không phải cổ phần hóa các đơn vị  thành viên độc lập khác. Cho nên không thể tính toàn bộ hơn 100 đơn vị thành viên của tập đoàn, nếu chỉ có những đơn vị trực tiếp hạch toán báo sổ, còn đơn vị hạch toán độc lập thì làm riêng.

Trở lại với việc tìm nhà đầu tư chiến lược trong nước cho Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, theo vị chuyên gia, việc này vừa khó vừa dễ. Khó ở chỗ để có nhà đầu tư lớn ôm được một lượng lớn cổ phiếu chắc chắn không hề dễ dàng. Tuy nhiên, hiện nay bắt đầu có những đại gia kinh doanh ngành khác đầu tư vào nông nghiệp, nên hy vọng họ có thể tính toán đầu tư vào trồng và chế biến cao su.

"Vấn đề là chính sách quản lý của Việt Nam có phù hợp hay không. Trước nay, chính sách quản lý của Việt Nam còn nhấp nhô, tùy tiện và nhiều cản trở. Nhà đầu tư không hiểu nếu họ đầu tư vào thì sau này chính sách có mở rộng, thông thoáng không", PGS.TS Nguyễn Văn Nam nhấn mạnh.

  • Thành Luân