Tranh luận nóng

Lo phá sản, TCT Sông Hồng xin thoái vốn: Kẽ hở lớn

Thứ Ba, 17/09/2019 07:12

(Doanh nghiệp) - PGS.TS Nguyễn Quang Học lưu ý một số vấn đề trong định giá đất vàng của TCT Sông Hồng khi thoái toàn bộ vốn Nhà nước.

Tổng Công ty CP Sông Hồng vừa có báo cáo gửi Thủ tướng, khẩn thiết đề nghị cho phép Sông Hồng được thoái vốn ngay trong năm 2019.

Trong báo cáo, Tổng Công ty CP Sông Hồng cho biết, là doanh nghiệp Nhà nước cổ phần hóa năm 2010 và hiện nay vốn Nhà nước là 132,412 tỷ đồng/vốn điều lệ 270 tỷ đồng (chiếm 49%).

Sau cổ phần hóa đến nay, tình hình tài chính và hoạt động sản xuất kinh doanh của Tổng công ty gặp rất nhiều khó khăn. Cụ thể, lỗ lũy kế đến 31/12/2018 là âm 908 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu âm 581 tỷ đồng, nợ phải trả ngắn hạn là 1.145 tỷ đồng, trong khi tổng tài sản ngắn hạn chỉ còn 586 tỷ dẫn đến mất khả năng thanh toán rất nghiêm trọng.

Nếu tình trạng này tiếp tục kéo dài trong một thời gian rất ngắn nữa thì Tổng Công ty CP Sông Hồng chắc chắn sẽ buộc phải tuyên bố phá sản và mất toàn bộ phần vốn Nhà nước tại Tổng công ty.

Trao đổi với Đất Việt, PGS.TS Nguyễn Quang Học, khoa Quản lý Đất đai, Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho biết, việc định giá doanh nghiệp, trong đó có giá trị đất đai phải tính theo giá thị trường ở thời điểm hiện tại chứ không phải giá cách đây gần chục năm khi Sông Hồng bắt đầu cổ phần hóa. Trên cơ sở định giá doanh nghiệp theo giá thị trường sẽ tính được giá trị 49% vốn Nhà nước tại tổng công ty này để tránh thất thoát.

Tình hình kinh doanh bết bát, mất khả năng thanh toán của Tổng Công ty CP Sông Hồng là điểm trừ khi định giá doanh nghiệp. Do đó, việc công ty tư vấn thẩm định giá một cổ phần của Sông Hồng vào cuối năm 2018 là 3.000 đồng/cổ phần là dễ hiểu. Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Quang Học, các nhà đầu tư chủ yếu là mua đất của doanh nghiệp này và đây mới chính là điểm hấp dẫn của Tổng Công ty CP Sông Hồng trong quá trình thoái toàn bộ vốn Nhà nước.

Lo pha san, TCT Song Hong xin thoai von: Ke ho lon
Tổng Công ty CP Sông Hồng xin thoái toàn bộ vốn Nhà nước ngay trong năm 2019 để tránh bị mất trắng

Cụ thể, theo báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2019 của Tổng Công ty CP Sông Hồng, trụ sở của doanh nghiệp nằm trên khu đất vàng (70 An Dương, phường Yên Phụ, quận Tây Hồ, Hà Nội). Chưa kể, doanh nghiệp này còn có 7 công ty con mà nhiều diện tích đất nằm ở khu vực giá cao như Công ty CP Sông Hồng Thăng Long ở thị trấn Yên Viên, Gia Lâm, Hà Nội.

"Đất ở Yên Viên, Gia Lâm không hề rẻ vì vẫn thuộc Hà Nội. Trước đây, khi chưa có một tập đoàn kinh tế tư nhân lớn vào đầu tư ở Gia Lâm, đất ở đây chỉ chừng 15-20 triệu đồng/m2, tuy nhiên sau khi tập đoàn này rót vốn vào, đất ở khu vực này đã lên đến cả trăm triệu đồng/m2", ông Học kể và nhấn mạnh, việc xác định giá đất theo giá thị trường ở thời điểm nào rất quan trọng.

Chẳng hạn, giá đất ở thời điểm tháng 5/2018 khác với giá đất vào tháng 5/2019; giá đất tháng 5/2019 lại khác với giá đất tháng 10/2019... Trong trường hợp này, phải xác định giá đất theo giá thị trường ở thời điểm quyết định cổ phần hóa. Đặc biệt phải tính đến khả năng sinh lợi của đất, không thể tính theo khung giá Nhà nước vì như vậy chính Nhà nước lại là người mất nhiều nhất.

Đối với các công ty con của Tổng Công ty Sông Hồng, Báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2019 của tổng công ty này cho thấy, Sông Hồng có 7 công ty con với tỷ lệ sở hữu khác nhau, cụ thể: Công ty CP Sông Hồng Thăng Long (tỷ lệ sở hữu thực tế 55,73%); Công ty CP Sông Hồng Đà Nẵng (655%; Công ty CP Đầu tư Reenco Sông Hồng (66,31%); Công ty CP Xây dựng dân dụng và hạ tầng Sông Hồng (66,31%); Công ty CP Tư vấn và Xây dựng Đô thị Sông Hồng (57,08%); Công ty TNHH MTV Cơ giới và Xây dựng Sông Hồng, Công ty TNHH MTV Sông Hồng An Dương (cùng sở hữu 100%).

PGS.TS Nguyễn Quang Học cho hay, giá trị đất đai của các công ty con cũng phải tính theo giá thị trường nơi họ đóng trụ sở vào thời điểm cổ phần hóa. Mặt khác, phải xác định các công ty con nói trên có được giao quyền tự chủ, hạch toán độc lập hay không. Nếu giao quyền tự chủ thì phải hạch toán riêng các công ty con, phần giá trị tính vào công ty mẹ căn cứ theo tỷ lệ sở hữu của công ty mẹ tại các công ty con này. Tuyệt đối không thể cộng dồn lại làm chi phí tăng lên, lãi không còn nữa, khi ấy giá trị doanh nghiệp kém đi.

"Các công ty hiện nay khi cổ phần hóa chủ yếu ăn nhau ở chênh lệch giá trị cổ phiếu, giá trị đất, khả năng sinh lời của đất.

Bình thường số lượng cổ phần đã được định hình và quản lý doanh nghiệp thường là những người nắm giữ nhiều nhất. Do đó, khi cổ phần hóa, họ hay tìm mọi cách làm cho giá trị cổ phần rớt xuống thấp để không ai mua, không chuyển đổi được, chỉ quanh quẩn những người đó với nhau, nhưng cổ phần hóa xong thì quay ra định hình lại để kiếm lời.

Đây là kẽ hở lớn nhất trong cổ phần hóa, vậy nên mới có tình trạng có lời thì cổ phần, còn không lời thì để cho doanh nghiệp chết trôi nổi", PGS.TS Nguyễn Quang Học chỉ rõ.

Thành Luân