Tranh luận nóng

Thái Lan tiếp tục thâu tóm doanh nghiệp Việt

Chủ Nhật, 04/03/2018 14:12

(Doanh nghiệp) - Đã đến lúc phải lo lắng khi liên tiếp diễn ra các vụ thâu tóm doanh nghiệp Việt của các đại gia Thái Lan thời gian qua.

Ngay sau khi Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước - SCIC đăng ký bán toàn bộ hơn 24,1 triệu cổ phần nắm giữ tại CTCP Nhựa Bình Minh (BMP), một doanh nghiệp nhựa của Thái Lan đã nhảy vào đăng ký tham gia đấu giá.

Doanh nghiệp Thái này chính là The Nawaplastic Industries (Saraburi) Co., Ltd, cổ đông lớn nắm giữ hơn 16,7 triệu cổ phiếu BMP, tương đương hơn 20,4% vốn điều lệ tại Nhựa Bình Minh.

Ngày 2/3 vừa qua, doanh nghiệp Thái này đã có văn bản gửi ban tổ chức chào bán cạnh tranh về việc đăng ký tham gia mua cổ phần tại Nhựa Bình Minh. Đơn vị này muốn mua toàn bộ hơn 24,1 triệu cổ phần BMP được đem ra đấu giá, tương đương 29,51% vốn điều lệ của Nhựa Bình Minh. Như vậy, nếu đấu giá thành công số cổ phần mà SCIC rao bán, người Thái sẽ sở hữu 49,91% vốn góp tại Nhựa Bình Minh.

The Nawaplastic Industries là một thành viên của Tập đoàn SCG của Thái Lan - chuyên sản xuất ống nhựa PVC. Công ty này đã hiện hữu tại các doanh nghiệp nhựa của Việt Nam từ lâu như Nhựa Thiếu Niên Tiền Phong, Nhựa Bình Minh.

Trước khi đăng ký mua toàn bộ lô cổ phiếu BMP, The Nawaplastic Industries cũng là cổ đông lớn tại CTCP Nhựa Thiếu Niên Tiền Phong nắm giữ 24% vốn công ty này. Tuy nhiên, người Thái đã quyết định bán toàn bộ vốn tại Nhựa Thiếu Niên Tiền Phong để chuyển sang Nhựa Bình Minh.

Thai Lan tiep tuc thau tom doanh nghiep Viet
Người Thái muốn thâu tóm Nhựa Bình Minh

Chính SCG tại Việt Nam thời gian qua đã tiến hành một loạt thương vụ đình đám như: mua lại Nhà máy xi măng Bửu Long tại Đồng Nai và mua 85% cổ phần của 85% cổ phần của Công ty cổ phần Prime Group (Việt Nam) với giá 7,2 tỷ baht (gần 5.000 tỷ đồng) vào cuối năm 2012; Công ty Bao bì nhựa TC, công ty thành viên của SCG đã mua lại 80% cổ phần của Công ty CP Bao bì Tín Thành.

Hồi cuối năm 2017, Tập đoàn Thái Lan SCG cũng chi 156 triệu USD mua lại nhà máy xi măng của Kusto Group ở Quảng Bình

Nhìn lại những vụ thâu tóm thời gian qua có thể thấy người Thái dành sự quan tâm đặc biệt đến cổ phần của các doanh nghiệp lớn của nhà nước Việt Nam khi cổ phần hóa.

Tiêu biểu là vụ tỷ phú Thái Charoen Sirivadhanabhakdi thông qua Công ty TNHH Vietnam Beverage do ThaiBev (thuộc sở hữu của TTC Holdings) nắm giữ 49% vốn chi 110.000 tỷ đồng (xấp xỉ 4,8 tỷ USD) mua lô cổ phần tại bia Sài Gòn - Sabeco để trở thành cổ đông nắm giữ trên 51% vốn tại "ông lớn" nắm giữ 41% thị phần bia tại Việt Nam này.

Ngoài ra, thông qua F&N Bev Manufacturing và F&N Dairy Investments (2 đơn vị thuộc Tập đoàn F&N của Singapore nhưng đã bị TTC Holdings mua lại), người Thái còn nắm 19,06% vốn Vinamilk.

Người Thái đã thắng cuộc đua sở hữu hệ thống bán lẻ lớn nhất nhì Việt Nam khi Tập đoàn Central bỏ ra 1,14 tỷ USD để mua đứt Big C Việt Nam. Thông qua công ty con là Central Group Việt Nam, chỉ riêng tập đoàn này đã có khoảng 100 trung tâm và cửa hàng trên cả nước, gồm trung tâm thương mại, cửa hàng thể thao, thời trang, khách sạn, cửa hàng điện máy, doanh nghiệp thương mại điện tử, nhà phân phối hàng tiêu dùng nhanh và các siêu thị.

Cũng trong năm 2016, Singha Group, tập đoàn sản xuất bia đến từ Thái, đã chi 1,1 tỷ USD để trở thành đối tác chiến lược của Masan, thông qua việc nắm giữ 25% cổ phần của Masan Consumer Holding và 33,3% cổ phần Masan Brewery.

Đánh giá về chiến lược bành trướng thị trường của Thái Lan, trả lời trên báo chí, chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh cho rằng, trong bối cảnh Việt Nam có những bước đi hội nhập và mở cửa mạnh mẽ hơn Thái Lan, đặc biệt là những hiệp định có ý nghĩa lớn như Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU, Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP)... thì với việc tăng sự hiện diện tại Việt Nam, Thái Lan sẽ tận dụng xuất xứ và nhãn mác từ Việt Nam để được hưởng ưu đãi về thuế khi xuất khẩu, đẩy mạnh kinh doanh sang các nước khác...

Để tấn công vào thị trường Việt, chính phủ Thái đã xây dựng chiến lược với những chương trình làm việc rõ ràng và giúp ích cụ thể cho doanh nghiệp. Thí dụ, doanh nghiệp nào sang Việt Nam ký được hợp đồng, về nước sẽ được hoàn lại tiền máy bay và một số chi phí khác. Các doanh nghiệp Thái còn được hỗ trợ tín dụng để cho nhân viên học tiếng Việt.

“Có doanh nghiệp Thái nói với tôi, người Việt không còn tin vào hàng hóa giá rẻ nhưng chất lượng độc hại, đây là cơ hội lớn của hàng hóa sản phẩm Thái Lan", ông Lê Đăng Doanh kể.

Còn chuyên gia Vũ Vinh Phú bày tỏ sự lo lắng khi hàng Thái đổ bộ vào Việt Nam mà doanh nghiệp Việt lại chuyển mình chậm chạp. Điều đáng lo không chỉ ở hệ thống phân phối mà còn ở sản xuất, bởi phân phối sẽ chi phối sản xuất. Trong khii đó, doanh nghiệp bán lẻ ngoại, gồm có Thái Lan, không những đầu tư vào hệ thống phân phối mà còn đầu tư vào sản xuất.

Theo ông Vinh, bức tranh bán lẻ đã khá xám xịt khi doanh nghiệp Việt thua về chất lượng, thua về giá, văn hóa phục vụ, trách nhiệm khách hàng. Các doanh nghiệp Việt cần đoàn kết, chia sẻ kinh nghiệm, mua chung bán chung để có mức giá tốt. Cần có người dẫn đầu, xốc lại tổ chức, chiến lược, liên kết, văn hóa kinh doanh thì mới cạnh tranh bền vững được trên sân nhà và tận dụng được cơ hội mở rộng thị trường của các hiệp định thương mại giữa Việt Nam và các nước.

Minh Thái (Tổng hợp)