Tranh luận nóng

Thấy gì từ cú bắt tay Trần Phương Bình-Vũ nhôm?

Thứ Sáu, 06/04/2018 06:57

(Doanh nghiệp) - Ngày càng nhiều bằng chứng về việc một số lãnh đạo ngân hàng vì lợi ích nhóm mà có hành động, quyết định vượt quy định của pháp luật.

Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã hoàn tất kết luận điều tra vụ án Cố ý làm trái, vi phạm quy định trong cho vay xảy ra tại Ngân hàng TMCP Đông Á (DAB), chuyển hồ sơ sang Viện KSND Tối cao đề nghị truy tố ông Trần Phương Bình, nguyên Tổng giám đốc DAB và 20 đồng phạm.

Đặc biệt, trong sai phạm của ông Trần Phương Bình, cơ quan điều tra xác định có những hành vi vi phạm liên quan trực tiếp đến Phan Văn Anh Vũ (còn gọi là Vũ nhôm), người đã bị khởi tố về các tội cố ý làm lộ bí mật nhà nước, trốn thuế và lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Theo kết luận điều tra, trong hàng loạt sai phạm của ông Trần Phương Bình có việc ông Bình đã xuất quỹ sai nguyên tắc, chi 200 tỷ đồng cho Phan Văn Anh Vũ, người đại diện theo pháp luật của Công ty cổ phần xây dựng Bắc Nam 79 để Vũ mua cổ phần của DAB.

Tuy nhiên, sau đó DAB tăng vốn điều lệ không thành, số tiền 200 tỷ đồng đã chi cho Vũ, DAB không thu hồi được.

Bên cạnh đó, theo cơ quan điều tra, ông Trần Phương Bình còn chỉ đạo nhân viên lấy tiền mặt của ngân hàng mua USD đưa cho Vũ nhôm. Tổng cộng Phan Văn Anh Vũ đã nhận số tiền 13,4 triệu USD từ ông Trần Phương Bình.

Trước vụ việc tại DAB, nhiều đại án đã được đưa ra xét xử, trong đó nhiều vụ có liên quan về vi phạm trong quy định cho vay tại các ngân hàng.

Không bình luận về vụ việc tại DAB vì cho rằng vụ việc nằm trong thẩm quyền của các cơ quan điều tra và bản thân là người ngoài cuộc, không nắm được các chi tiết, song chuyên gia tài chính-ngân hàng Nguyễn Trí Hiếu đã có những phân tích xung quanh việc một số lãnh đạo của các ngân hàng lợi dụng vị trí của mình để thực hiện lợi ích nhóm, cho vay bên liên quan hay dùng nguồn tài chính của ngân hàng để tạo ra lợi ích cho những người liên quan tới mình.

Thay gi tu cu bat tay Tran Phuong Binh-Vu nhom?
Nguyên Tổng giám đốc DAB Trần Phương Bình đã có cú bắt tay với Vũ nhôm, gây thiệt hại cho DAB.

Vị chuyên gia khẳng định, những trường hợp này rất phổ biến tại Việt Nam trong nhiều năm qua. Bởi vậy, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) yêu cầu tất cả các ngân hàng đầu tư vào ngân hàng khác vượt quy định phải thoái vốn, đảm bảo tất cả các ngân hàng và những người có liên quan phải tuân thủ quy định của NHNN.

"Đến bây giờ, việc thoái vốn của các ngân hàng vẫn đang diễn ra và một số cá nhân mặc dù trên giấy trắng mực đen sở hữu một tỷ lệ cổ phần của ngân hàng theo đúng quy định, nhưng thông qua những người liên quan, người quen của họ, thực chất họ sở hữu lượng cổ phiếu lớn hơn luật định. Nó tạo điều kiện để các cổ đông lớn, những người có quan hệ chằng chịt trong hệ thống ngân hàng lợi dụng quan hệ, quyền lực của mình để có hoạt động trái quy định của pháp luật", TS Nguyễn Trí Hiếu nhận xét và nói thêm: đối với các ngân hàng ở Mỹ khó xảy ra chuyện này.

Theo đó, ở Mỹ, các cơ quan chức năng, các nhà quản lý như Cục Dự trữ Liên bang Mỹ hoặc các cơ quan quản lý ngân hàng của các tiểu bang xem xét rất kỹ các vấn đề liên quan đến cổ phần, cổ phiếu. Việc dùng quan hệ cá nhân để có một lượng cổ phiếu vượt quy định là một điều rất khó xảy ra vì khi cơ quan chức năng Mỹ thấy có những dấu hiệu của việc sở hữu cổ phiếu vượt quy định thì họ sẽ điều tra và đưa ra cảnh báo đối với các cá nhân đó.

Trong nhiều trường hợp, những cá nhân đó khi ra điều trần phải  tuyên thệ trước pháp luật là họ không vượt quy định. Nếu sau đó, cơ quan chức năng phát hiện cá nhân nói trên vượt quy định, người đó sẽ bị khép vào tội gian dối, bị phạt rất nặng, kể cả đi tù.

"Thế nhưng ở Việt Nam, dường như có sự chống chế cho những trường hợp sở hữu cổ phần, cổ phiếu vượt quy định từ nhiều năm nay và nó tạo tiền đề cho các sai phạm được tiếp tục", TS Hiếu nói.

Vị chuyên gia nhớ lại, cách đây nhiều năm, đã có lúc NHNN yêu cầu các cổ đông phải khai báo với NHNN về việc mình có những người liên quan thế nào trong ngân hàng để từ đó NHNN có thể tính toán được số cổ phần của những người có liên quan là bao nhiêu.

Dù các ngân hàng, các cổ đông có khai báo nhưng việc yêu cầu tất cả cổ đông thực hiện yêu cầu một cách nghiêm túc nhất có lẽ chưa được sát sao. Từ đó đến nay, đã nhiều năm trôi qua nhưng vấn đề các bên liên quan, các ngân hàng có sở hữu cổ phần tại ngân hàng khác vượt quy định vẫn tồn tại.

Các vụ việc xảy ra tại nhiều ngân hàng ngày càng dấy lên hồi chuông cảnh báo về việc một số lãnh đạo, cổ đông lớn của ngân hàng lợi dụng vị trí, quyền lực của mình để thao túng ngành ngân hàng vẫn đang tồn tại.