Tranh luận nóng

Vicem xin tái cơ cấu nợ: HUD bán nợ thế nào?

Thứ Hai, 11/12/2017 13:42

(Doanh nghiệp) - HUD, đơn vị đại diện sở hữu phần vốn nhà nước tại Xi măng sông Thao, không phải chịu trách nhiệm về khoản nợ sau khi bán vốn.

Phải chịu trách nhiệm về nợ theo tỷ lệ vốn góp

Tổng công ty Công nghiệp Xi măng Việt Nam (Vicem) có công văn gửi Bộ Tài chính kiến nghị xem xét phương án trả nợ các khoản vay Quỹ tích lũy trả nợ của dự án Xi măng Sông Thao. Tổng số tiền là 1,92 triệu euro và 2,9 triệu USD. Các khoản nợ gốc này đến hạn vào năm 2015, 2016 và Tổng công ty Đầu tư phát triển Nhà và đô thị (HUD) - khi đó là cổ đông lớn nhất của dự án đã không trả nợ đúng hạn.

Đến tháng 4 vừa qua, Xi măng Sông Thao mới trả các khoản lãi quá hạn và lãi phạt chậm trả, còn nợ gốc vẫn chưa trả.

Là đơn vị nhận chuyển giao đại diện sở hữu phần vốn nhà nước tại Xi măng Sông Thao từ tay HUD theo chỉ đạo của Chính phủ, Vicem đã đề xuất tái cơ cấu lại khoản nợ nói trên. Theo đó, tổng công ty này đề xuất được trả nợ gốc khoản vay trong 3 kỳ, từ nay đến hết năm 2018.

Bình luận về việc HUD bán vốn nhà nước tại Xi măng Sông Thao cho Vicem, chuyên gia kinh tế - PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho biết, số nợ của Xi măng Sông Thao nằm trong phần vốn hình thành nên tổng giá trị nhà máy và các bên đều phải chịu trách nhiệm về khoản nợ này căn cứ theo tỷ lệ vốn góp.

Về nguyên tắc, khi bán vốn, doanh nghiệp phải bán luôn phần vốn đó đi kèm với nợ cho bên đối tác nhận nợ. Đối tác nhận nợ sẽ trả cho doanh nghiệp số tiền trong đó đã trừ đi phần nợ. 

Vicem xin tai co cau no: HUD ban no the nao?
Hiện Bộ Tài chính đã kiến nghị Thủ tướng xem xét, chấp thuận phương án trả nợ gốc khoản vay Quỹ tích lũy trả nợ nước ngoài của Xi măng Sông Thao. Ảnh: Báo Đầu tư

"Như vậy, HUD phải chịu trách nhiệm về nợ của Xi măng Sông Thao tùy theo tỷ lệ vốn góp của doanh nghiệp này và khi bán vốn tại Xi măng Sông Thao cho Vicem, HUD bán luôn phần nợ này. Khi ấy, HUD không còn phải chịu trách nhiệm về khoản nợ mà Vicem, đơn vị mua lại phần vốn đó tại Xi măng Sông Thao có trách nhiệm trả nợ. Đây là điều hết sức bình thường", PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho biết.

Để dễ hình dung, ông Thịnh lấy ví dụ: HUD bán vốn tại Xi măng Sông Thao được 20 triệu USD, trong đó có 7 triệu USD là phần nợ HUD phải chịu trách nhiệm tính theo cổ phần tại Xi măng Sông Thao. Khi thanh toán, HUD sẽ bị trừ đi 7 triệu USD và lúc đó HUD không còn trách nhiệm về khoản nợ của Xi măng Sông Thao nữa.

Đối với Vicem, đơn vị tiếp quản phần vốn cũng như nợ từ HUD, vị chuyên gia nhận định, thời điểm này có thể đã đến hạn vay nợ và Vicem có thể chưa trả được ngay. Cơ quan quản lý sẽ xem xét xem khả năng trả nợ của Vicem thế nào để từ đó cho vay nợ.

Nếu cơ quan quản lý thấy rằng về lâu dài, doanh nghiệp hoàn toàn có thể trả được, giờ chỉ là khó khăn tạm thời về mặt thời hạn thanh toán không phù hợp với thời gian vay nợ, từ đó có thể đồng ý cho kéo dài để doanh nghiệp có nguồn thu trả nợ.

Có nhiều biện pháp để thu hồi nợ

Việc Vicem xin tái cơ cấu nợ tại Xi măng Sông Thao, theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, tức là Vicem đề nghị với cơ quan quản lý nhà nước nhìn nhận lại khoản nợ này với những điều kiện và yêu cầu về mặt lãi suất, thời hạn, cách thức thanh toán mới... Theo đó, Vicem xin được trả nợ gốc khoản vay làm 3 kỳ, từ nay đến hết năm 2018.

"Quỹ tích lũy trả nợ của Nhà nước đã đứng ra trả nợ cho nước ngoài, giờ Vicem chỉ trả nợ Nhà nước, tức đây là nợ trong nước với nhau. Vicem xin trả làm 3 lần và cơ quan quản lý nhà nước có đầy đủ các biện pháp, điều kiện để buộc doanh nghiệp này trả nợ, dù họ hoạt động có lãi hay không có lãi.

Không có gì đáng ngại, kể cả Xi măng Sông Thao lỗ hay lãi, vì đã có Vicem đứng ra bảo đảm. Vicem là một tổng công ty lớn, trong đó Xi măng sông Thao chỉ là một dự án nhỏ nên dẫu khoản nợ về euro và USD của Xi măng Sông Thao tương đối lớn nhưng nếu khả năng tài chính và nguồn thu của Vicem có thể đảm bảo trả nợ. Đây là điểm cơ quan quản lý nhà nước sẽ xem xét thật kỹ càng trước khi quyết định để cho Vicem tái cơ cấu nợ tại Xi măng Sông Thao", ông Thịnh phân tích.

Nhấn mạnh còn nhiều vấn đề phải xem xét thận trọng, đặc biệt là khả năng của Vicem nhưng PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cũng cho rằng, việc thu hồi từ Vicem số tiền nợ là bắt buộc, chỉ là nhanh hay chậm. Nếu doanh nghiệp làm ăn được thì Nhà nước thu hồi được nợ sớm, nếu không phải tính đến chuyện lãi thế nào, điều kiện đi kèm ra sao, kiểm tra giám sát thế nào, điều kiện của bên quản lý...

"Có những trường hợp có tiền rồi doanh nghiệp chưa chắc đã trả nợ. Trong trường hợp đó hoặc doanh nghiệp không trả được nợ thì Quỹ tích lũy trả nợ phải làm một việc bắt buộc, đó là nhờ ngân hàng thương mại định kỳ thu từ tài khoản của Vicem để thu hồi nợ. Biện pháp cuối cùng, như các nền kinh tế thị trường vẫn làm, là kiện ra tòa án kinh tế buộc doanh nghiệp phải thực thi trả nợ, nếu không sẽ cưỡng chế", ông Thịnh cho biết.

Thành Luân