Tranh luận nóng

Cơ chế đặc thù cho TP.HCM: Sợ nhất là...

Thứ Ba, 28/11/2017 13:40

(Tài chính) - Việc tận dụng cơ chế đặc thù rất quan trọng, TP.HCM phải có nghiên cứu thấu đáo, từ quan điểm đến các giải pháp cụ thể để thực hiện.

Quốc hội đã thông qua nghị quyết về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM. Theo đó, dù một số cơ chế Chính phủ đề xuất đã bị rút, như thí điểm thuế tài sản, nhưng với nghị quyết này, TP.HCM vẫn được cho phép "vượt rào" khá nhiều quy định trong quản lý đất đai, đầu tư, tài chính - ngân sách nhà nước, cơ chế uỷ quyền giữa các cấp chính quyền và thu nhập của các bộ, công chức, viên chức thuộc thành phố quản lý.

TS Võ Kim Cương, nguyên Phó Kiến trúc sư trưởng TP.HCM cho rằng, những cơ chế đặc thù mà TP.HCM được trao sẽ tạo sức bật cho TP để xứng đáng là đầu tàu kinh tế của cả nước và bù lấp được khoảng cách với các TP khác trong khu vực. Tuy nhiên, để làm được như vậy, điều quan trọng nhất là TP.HCM phải nghiên cứu, tận dụng những cơ chế này như thế nào, thực sự biết mấu chốt nằm ở đâu.

"Sợ nhất là TP không tìm được mấu chốt, đáng lẽ đầu tư vào điểm A thì lại đầu tư vào điểm B, mà điểm B không mang lại hiệu quả đáng kể, khi ấy sẽ uổng phí đồng vốn.

Chính vì thế, việc tận dụng cơ chế này là rất quan trọng, phải có nghiên cứu thấu đáo từ quan điểm đến biện pháp cụ thể, tránh trường hợp đưa ra giải pháp không chín, cuối cùng bị bác", ông nói.

Co che dac thu cho TP.HCM: So nhat la...
Cơ chế đặc thù sẽ giúp TP.HCM có bước phát triển đột phá

Cũng theo vị chuyên gia, TP.HCM cần phải trả lời được câu hỏi: nguồn thu ngân sách của TP ước tính tăng lên được bao nhiêu nhờ cơ chế đặc thù? TP giữ lại được bao nhiêu? Đó là câu hỏi mà ông cho rằng TP có thể tính được và có thể điều chỉnh khi cần thiết.

Chẳng hạn, đối với việc tăng mức thuế hay thuế suất đối với một số hàng hóa không chỉ là số thu tuyệt đối mà TP.HCM còn phải tính đến hệ lụy của nó. Nếu tăng mức thu thuế, liệu người sản xuất có tiếp tục làm nổi nữa không? Trong trường hợp tăng thuế ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất thì cuối cùng số thu tuyệt đối chưa chắc đã tăng lên.

Bởi vậy, TS Võ Kim Cương nhận xét, việc tăng thuế chính là con dao hai lưỡi, nếu tác động tốt thì TP sẽ thu được nguồn tuyệt đối, nhưng cũng có thể ảnh hưởng đến sản xuất lâu dài về sau. Do đó, TP.HCM phải nghiên cứu kỹ về việc này.

Trước câu hỏi đặt ra: ưu tiên cho TP.HCM đến mức nào thì có thể tạo ra sự mất cân đối ảnh hưởng đến đà tăng trưởng chung của cả nước? Phần lợi ích mà số vốn ưu tiên cho TP.HCM tạo ra có thể bù đắp được thiệt hại do sự chênh lệch về phát triển giữa các vùng hay không?, TS Võ Kim Cương thừa nhận đây là một bài toán rất khó. Tuy nhiên, ông nói rằng bài toán ấy vẫn có thể giải được trên cơ sở hiệu quả đầu tư của TP: TP đầu tư bao nhiêu, hiệu quả mức đầu tư đó đem lại cho chính TP và đất nước được bao nhiêu?

"Khi tiến hành đầu tư không phải chỉ so sánh hiệu quả trong từng dự án mà phải so sánh hiệu quả của các dự án với nhau vì đồng vốn có hạn.

Trước nay, địa phương thường chỉ trình lên là dự án có hiệu quả hay không có hiệu quả, mà quên rằng nếu đầu tư dự án đó so với việc đầu tư vào cái khác thì sẽ thế nào. Ví dụ, đối với dự án đầu tư cao tốc Bắc Nam, đã ai so sánh nếu không bỏ tiền làm cao tốc Bắc-Nam mà làm việc khác thì hiệu quả thế nào, có hơn hay không?

Đối với  việc ưu tiên cho TP.HCM cũng thế, cũng phải so sánh rất rộng với nhiều yếu tố khác để xem xét.

Có những chuyện bằng mắt thường cũng có thể thấy. Ví dụ, nếu đầu tư một con đường ở TP.HCM, con đường đó được khai thác triệt để, lúc nào cũng đầy ắp xe chứng tỏ hiệu quả đầu tư tốt. Trong khi cũng con đường đó nhưng đầu tư ở nơi khác không có điều kiện phát triển, ít xe qua lại thì hiệu quả thấp. Trừ trường hợp vì lý do an ninh quốc phòng thì mới đầu tư, còn đứng về hiệu quả kinh tế thì phải so sánh như vậy, mới thấy được đồng vốn có được bỏ đúng chỗ hay không", vị chuyên gia phân tích.

Dù còn nhiều vấn đề cần TP.HCM làm rõ, nhưng TS Võ Kim Cương khẳng định, điều quan trọng là hãy cứ để TP.HCM đi trước, mở cửa cho TP.HCM là để cho TP tìm cách đi của mình, miễn sao không trái với Hiến pháp và đảm bảo phát triển. Còn nếu đi quá sâu vào những quy định, chi tiết thì có thể đến một lúc nào đó nó sẽ trở thành sợi dây ràng buộc sự phát triển.

"Trước đây, người ta e ngại việc tập trung phát triển vào một đô thị lớn vì cứ nghĩ các đô thị lớn như thế phát triển lên sẽ gây ra bệnh "to đầu", ô nhiễm... nên mới đầu tư dàn trải khắp cả nước, rút đầu tư của TP lớn đó đưa ra phân tán cho các nơi khác. Người ta còn ngộ nhận, tưởng rằng mình làm việc đó thì sẽ tránh được bệnh "to đầu".

Nhưng thực ra, khi thị trường phát triển, có xu hướng tập trung dân vào các thành phố lớn mà cứ nghĩ theo hướng phân tán, không đầu tư cho thành phố lớn thì thành phố lớn ấy sẽ không đủ sức về hạ tầng để gánh sự tập trung dân như thế. Chính việc đầu tư không tới nơi dẫn đến tình trạng quá tải, các vấn đề về môi trường...", vị chuyên gia chỉ rõ.

Thành Luân

}