Tranh luận nóng

FDI Trung Quốc lớn nhất nhưng phân bố nhỏ lẻ

Thứ Ba, 30/07/2019 18:31

(Tài chính) - 1,78 tỷ USD vốn FDI Trung Quốc đầu tư vào Việt Nam nhưng trải đều ra hơn 364 dự án, mỗi dự án trung bình dưới 5 triệu USD.

Theo thống kê của Tổng cục Thống kê, trong 7 tháng qua, các nhà đầu tư Trung Quốc đã đổ lượng vốn hơn 1,78 tỷ USD vào Việt Nam, đứng đầu trong các quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam, chiếm khoảng 21% tổng vốn đăng ký của cả nước.

FDI Trung Quoc lon nhat nhung phan bo nho le
Vốn FDI Trung Quốc lớn nhất nhưng phân bố nhỏ lẻ. Ảnh: Tạp chí Tài chính

Nếu cộng cả vốn từ lãnh thổ Đài Loan 359 triệu USD và Đặc khu hành chính Hồng Kông (991 triệu USD), vốn của các nhà đầu tư liên quan đến Trung Quốc là 3,1 tỷ USD, gấp 2 lần vốn của các nhà đầu tư Hàn Quốc, gấp gần 3 lần vốn nhà đầu tư Nhật Bản và hơn 4 lần so với các nhà đầu tư Singapore - những đối tác luôn có lượng vốn đổ vào Việt Nam rất nhiều thời gian trước đây.

Tuy nhiên, thống kê cũng cho thấy dù là quốc gia có nguồn vốn đầu tư rất lớn nhưng nguồn vốn phân bố nhỏ lẻ, với 1,78 tỷ USD, nhưng các nhà đầu tư Trung Quốc trải đều ra hơn 364 dự án, mỗi dự án trung bình dưới 5 triệu USD (hơn 112 tỷ đồng).

Xu hướng trên khớp với thống kê của Bộ KH-ĐT 4 tháng đầu năm 2019. Theo đó, vốn Trung Quốc vào Việt Nam bằng 70% cả năm 2018.

Không thể phủ nhận, đã có những thương vụ rất lớn nhưng chủ yếu hình thức đầu tư vẫn chủ yếu là góp vốn, mua cổ phần, mua bán sáp nhập. Trong top các dự án lớn giai đoạn này, đáng kể nhất là dự án góp vốn, mua cổ phần của Beerco Limited (Hồng Kông, Trung Quốc) vào Công ty Vietnam Beverage, giá trị vốn góp là 3,85 tỉ USD.

Hai dự án chế tạo lốp xe với vốn đăng ký trên 200 triệu USD tại Tây Ninh và Tiền Giang cũng ghi dấu ấn nhà đầu tư Trung Quốc.

Giữa bối cảnh Thương chiến Mỹ - Trung Quốc đang cực kỳ căng thẳng, từ năm ngoái đến năm nay nhiều tổ chức ngành nghề, cơ quan chức năng, chuyên gia chỉ ra vốn Trung Quốc đổ vào Việt Nam ở những dự án quy mô nhỏ bé, chủ yếu lập nhà xưởng, để nhập hàng bán thành phẩm từ Trung Quốc về Việt Nam, thay đổi nguồn gốc xuất xứ để hưởng lợi xuất đi các thị trường mà Mỹ, EU, nơi hàng Trung Quốc đang bị kiểm soát chặt chẽ, bị Mỹ đánh thuế cao.

Dòng vốn đầu tư từ Trung Quốc vào Việt Nam cũng được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm. Theo đánh giá của ĐBQH Lê Công Nhường (đoàn Bình Định) - Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, dòng vốn FDI Trung Quốc chảy mạnh vào Việt Nam là tín hiệu tích cực, song cũng tiềm ẩn không ít rủi ro khó lường.

Ông Nhường cảnh báo dòng vốn FDI Trung Quốc tăng có thể là chiêu mượn thị trường Việt Nam để né thuế quan của Mỹ.

Tiếp đến, vị đại biểu lưu ý, đối với vốn FDI đăng ký của Trung Quốc tăng mạnh tới 450%, cần xác định giải ngân được bao nhiêu hay mới chỉ là động thái "xí chỗ". "Chúng ta cần yêu cầu nhà đầu tư phải đặt cọc hoặc ký cam kết về tính khả thi của các dự án đã đăng ký", ông Nhường đề xuất.

Vốn FDI Trung Quốc tăng mạnh: Chiến lược "mũi tên hai đích"

Vị ĐB cho rằng, đã đến lúc Việt Nam không cần phải thu hút vốn FDI bằng mọi giá, mà cần kiểm soát công nghệ từ Trung Quốc chuyển vào Việt Nam, tuyệt đối ngăn chặn những dự án có công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường đến Việt Nam.

Ngoài ra, Việt Nam cũng cần cảnh giác tránh trở thành xưởng gia công của thế giới, tránh trường hợp các doanh nghiệp Trung Quốc mượn thương hiệu của doanh nghiệp Việt Nam để xuất khẩu vào Mỹ.

Tương tự,  ĐBQH Trương Minh Hoàng - Phó Trưởng đoàn Chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau đánh giá, làn sóng dịch chuyển sản xuất từ Trung Quốc sang Việt Nam sẽ là cơ hội cho Việt Nam lựa chọn nhà đầu tư nước ngoài tốt nhất. "Tuy nhiên, chúng ta cần tránh tình trạng chuyển giá, trốn thuế", ông Hoàng nói.

Thái An (Tổng hợp)