Tranh luận nóng

GDP quý I cao nhất 10 năm: Đột biến và căn cơ...

Thứ Ba, 03/04/2018 07:04

(Tài chính) - Một quốc gia muốn hạnh phúc thì phải tăng trưởng GDP nhưng nó còn phụ thuộc vào môi trường sinh thái, môi trường xã hội, bộ máy công quyền...

Tổng cục Thống kê vừa công bố, tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý I/2018 ước tính tăng 7,38% so với cùng kỳ năm trước, đây là mức tăng cao nhất của quý I trong 10 năm gần đây. Đóng góp lớn nhất vào thành tích này là khu vực công nghiệp và xây dựng, trong đó có sự tăng trưởng mạnh mẽ của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo với mức tăng 13,56% - mức tăng cao nhất trong 7 năm gần đây.

Samsung và Formosa là hai doanh nghiệp đóng góp lớn vào mức tăng trưởng GDP quý I.

Nhìn vào những số liệu này, TS Đinh Sơn Hùng, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM nhận xét, mức tăng trưởng GDP quý I năm nay được coi là đột xuất, nằm ngoài quy luật bởi 9 năm là một khoảng thời gian dài và trong suốt 9 năm ấy, GDP quý I đã không đạt được mức tăng trưởng cao như vậy.

Ví dụ, tăng trưởng GDP quý I của năm 2009 chỉ tăng 3,14%; năm 2010 tăng 5,84%; năm 2011 tăng 5,90%; năm 2012 tăng 4,75%; năm 2013 tăng 4,76%; năm 2014 tăng 5,06%; năm 2015 tăng 6,12%; năm 2016 tăng 5,48%; năm 2017 tăng 5,15%.

Đối với việc Formosa và Samsung đóng góp lớn vào tăng trưởng GDP quý I/2018, theo TS Hùng, cần phải làm rõ.

"Bất cứ doanh nghiệp nào trên lãnh thổ Việt Nam tăng trưởng đều góp phần vào tăng trưởng kinh tế của Việt Nam, Formosa hay Samsung cũng vậy. Vấn đề ở chỗ, Nhà nước Việt Nam luôn ưu đãi cho đầu tư nước ngoài, thậm chí ưu đãi đầu tư nước ngoài nhiều hơn so ưu đãi cho kinh tế tư nhân.

Điều đó cho thấy sự bất bình đẳng trong phát triển, trong khi Việt Nam đã xác định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của nền kinh tế. Một khi đã xác định kinh tế tư nhân là động lực của nền kinh tế thì phải có cơ chế chính sách để lực lượng này thực sự là động lực", nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM chỉ rõ.

GDP quy I cao nhat 10 nam: Dot bien va can co...
Động lực tăng trưởng GDP đến từ Samsung, Formosa

Bên cạnh đó, TS Đinh Sơn Hùng cũng chỉ ra rằng, GDP vẫn là một chỉ tiêu trong phát triển và cho tới nay, GDP của Việt Nam đã tính theo kiểu tính của quốc tế nên có thể chấp nhận được. Tuy nhiên, điều người dân quan tâm là cuộc sống của họ thay đổi như thế nào mà thôi. Đó chính là lý do nhiều quốc gia trên thế giới hiện nay tham gia xếp hạng quốc gia hạnh phúc.

"Một quốc gia muốn hạnh phúc, người dân muốn cuộc sống của mình thay đổi thì đúng là phải tăng trưởng GDP nhưng GDP không phải là yếu tố duy nhất để xếp hạng quốc gia hạnh phúc. Nó còn bao gồm các vấn đề về môi trường sinh thái, môi trường xã hội, bộ máy công quyền thế nào...

Xu hướng của thế giới bây giờ là hình thành các tiêu chí quốc gia hạnh phúc để xếp hạng quốc gia hạnh phúc, cái này mới cải thiện đời sống nhân dân và đây mới là cái người dân cần", TS Đinh Sơn Hùng nói.

Đối với Việt Nam, vị chuyên gia khẳng định, Việt Nam có điều kiện để tăng trưởng  thực chất nhưng Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức.

"Một trong những nội dung cấu thành tăng trưởng bền vững là nội dung về môi trường. Việt Nam cũng đã có chương trình nghị sự 21 nói về phát triển bền vững nhưng môi trường sinh thái của Việt Nam đang bị hủy hoại trầm trọng, làm sao tăng trưởng bền vững? Chưa nói đến môi trường xã hội, đụng đâu cũng có tham nhũng, tiêu cực làm sao tăng trưởng bền vững?

Rõ ràng, điều kiện để tăng trưởng bền vững thì Việt Nam có nhưng Việt Nam tính tăng trưởng thế nào? Trước nay, chúng ta cứ nói thay đổi mô hình tăng trưởng, phải chuyển tăng trưởng số lượng sang tăng trưởng chất lượng, nhưng giờ địa phương nào, ngành nào cũng chạy theo số lượng, làm sao thay đổi mô hình được? Người ta cứ làm dự án cho thật nhiều, giành nhau dự án dẫn đến trường hợp chạy dự án", TS Hùng thẳng thắn. 

Từ đây, ông khẳng định, để tăng trưởng thực chất, Việt Nam cần lấy tiêu chí đầu tiên là tiêu chí về năng suất các nhân tố tổng hợp, chứ không phải tăng GDP bao nhiêu %.

Một vấn đề quan trọng khác được vị chuyên gia lưu ý, đó là làm thế nào để tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển bởi doanh nghiệp chính là động lực của nền kinh tế, quyết định tăng trưởng.

"Phong trào khởi nghiệp của Việt Nam thời gian qua phát triển mạnh mẽ. Điều này đúng ở chỗ nền kinh tế của quốc gia phát triển được hay không không phải do Nhà nước quyết định mà do các doanh nghiệp quyết định. Vậy nên số lượng doanh nghiệp tăng lên, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển thì nó sẽ quyết định tăng trưởng.

Nhưng khởi nghiệp mà môi trường kinh doanh không cải thiện thì làm sao khởi nghiệp được? Chính phủ khuyến khích khởi nghiệp, nhưng Bộ Tài chính lại tìm cách tăng thuế, ngành điện tìm cách tăng giá điện làm sao doanh nghiệp khởi nghiệp được?

Nền kinh tế tăng trưởng và phát triển là do các doanh nghiệp, nhưng các doanh nghiệp lại hoạt động trong môi trường về pháp lý, cơ chế, chính sách mà những cái này do Nhà nước tạo ra. Nhiệm vụ chính của Nhà nước là xây dựng khuôn khổ pháp lý và cơ chế, chính sách để tạo điều kiện thúc đẩy doanh nghiệp phát triển", TS Đinh Sơn Hùng nhấn mạnh.

  • Thành Luân