Tranh luận nóng

Lý do sốc Ả-rập Saudi không IPO Aramco trên thị trường Âu-Mỹ?

Thứ Ba, 26/11/2019 13:28

(Tài chính) - Quy trình làm bẩn tiền trong các giao dịch tại các trung tâm tài chính Âu-Mỹ quá dễ dàng, khiến Riyadh e ngại IPO Aramco tại sàn giao dịch London...

Ả-rập Saudi quyết định IPO Aramco tại sản giao dịch chứng khoán Riyadh

Ngày 17/11, Công ty Dầu Ả-rập Saudi - Saudi Aramco - công bố sẽ đưa 1,5% cổ phần lên giao dịch ở Tadawul, sàn giao dịch chứng khoán Riyadh, vào tháng 12 tới  đây. Hãng dầu khí không lồ hy vọng đợt IPO này sẽ mang lại từ 24-25,5 tỷ USD.

Theo Reuters, Ả-rập Saudi luôn coi trung tâm tài chính London là nơi lý tưởng cho IPO Aramco - hãng dầu khí quốc gia, mà theo Goldman Sachs là có giá trị từ 1,6 tới 2,3 nghìn tỷ USD, còn theo Merrill Lynch thì có giá trị từ 1,2 đến 2,3 nghìn tỷ USD.

Aramco hiện sở hữu trữ lượng dầu mỏ khổng lồ, theo số liệu của OPEC 2018 là 267,026 tỷ thùng trữ lượng xác minh, đứng thứ hai trên thế giới, chiếm 18% tổng trữ lượng hydrocarbon. Sản lượng dầu thô sản xuất được trên 10 triệu thùng/ngày.

Ly do soc A-rap Saudi khong IPO Aramco tren thi truong Au-My?
IPO Aramco không diễn ra ở các trung tâm tài chính Âu-Mỹ là nỗi buồn cho không ít người.

Vì vậy, cổ phiếu của Aramco hoàn toàn có thể sẽ là một blue-chip trên thị trường  chứng khoán London, cùng với các oilers khủng như BP của Anh hay Royal Dutch Shell của Hà Lan.

Hiện BP và Shell đang chiếm 17% điểm của Footsie và đương nhiên mọi động thái của hai công ty sẽ ảnh hưởng đến biên độ của lên hay xuống của cả sàn. Tác động tương tự đối với FTSE 100 index.

Vậy mà, nếu so sánh giá trị vốn hoá trên thị trường ở mức 257 tỷ USD - lớn nhất trên thị trường chứng khoán London - thì Shell vẫn là muỗi so với Aramco, khi  hãng dầu khí Ả-rập Saudi có giá trị gấp ít nhất 5 lần giá trị của tập đoàn dầu khí Hà Lan.

Do đó, nếu Aramco niêm yết ở thị trường chứng khoán London, chắc chắn giá trị vốn hoá của công ty dầu lửa khổng lồ này sẽ chiếm vị trí từ thứ năm trở lên, từ đ1o sẽ khiến cho FTSE 100 chịu ảnh hưởng kép : giá dầu và ý chí chính trị của Riyadh.

Nghĩa là việc IPO Aramco ở thị trường tài chính London - trung tâm tài chính toàn cầu - sẽ mang lại lợi ích kép cho Hoàng gia Ả-rập, chủ sở hữu Saudi Aramco. Thế mà cuối cùng Riyadh lại chọn IPO tại thị trường tài chính nội địa, với lý do :

"Ả-rập Saudi luôn muốn niêm yết cổ phiếu của Aramco trên một sàn giao dịch chứng khoán quốc tế, nhưng trước khi làm điều này, Riyadh muốn xem việc bán cổ phiếu Aramco trên thị trường nội địa diễn ra như thế nào", theo Reuters.

Không IPO Aramco trên thị trường tài chính Âu-Mỹ, Ả-rập Saudi sợ gì?

Giới phân tích cho rằng, Ả-rập Saudi không chọn IPO Aramco tại sàn chứng khoán London không đơn giản là để đánh giá việc IPO Aramco tại thị sàn giao dịch nội địa, mà Riyadh e ngại cổ phiếu của Aramco giao dịch tại thị trường tài chính Âu-Mỹ.

Nguyên nhân khiến chính phủ Hoàng gia e ngại là khoản tiền thu được từ việc bán cổ phiếu của Công ty dầu khí quốc gia Ả-rập Saudi có thể bị làm bẩn và không thể hồi hương. Trường hợp của Nga là cảnh báo nghiêm khắc, khiến Riyadh dè chừng.

Ly do soc A-rap Saudi khong IPO Aramco tren thi truong Au-My?
Trung tâm tài chính London không được chính phủ Ả-rập saudi chọn IPO Aramco, dù rất thích

Hẳn dư luận còn nhớ, tháng 5/2018, Ủy ban Đối ngoại Quốc hội Anh đã đưa ra cáo buộc rằng có tiền của người Nga ẩn giấu trong số lượng lớn tài sản ở Anh và có hoạt động rửa thiền thông qua các tổ chức tài chính của London.

Các động thái trên được cho là gây thiệt hại cho các nỗ lực của chính phủ Anh trong việc thể hiện lập trường cứng rắng phản đối các chính sách đối ngoại của Nga. Vì vậy, không thể nhắm mắt làm ngơ với việc người Nga rửa tiền qua London.

Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Quốc hội Anh Tom Tugendhat kêu gọi: “Chính phủ Anh phải kiên quyết đẩy lùi nạn tham nhũng tràn từ Kremlin sang các thị trường tài chính của chúng ta và chúng ta phải hành động".

Uỷ ban Đối ngoại Quốc hội Anh đề nghị chính phủ Anh phải phối hợp với các đồng minh quốc tế để gây sức ép khiến Nga gặp khó khăn hơn trong việc phát hành trái phiếu chính phủ ở trung tâm tài chính London.

Báo cáo Đối ngoại Quốc hội Anh, việc sử dụng London làm cơ sở cho tài sản tham nhũng của các cá nhân người Nga có liên quan đến một chiến lược rộng lớn hơn của Điện Kremlin và có ảnh hưởng nghiêm trọng tới an ninh quốc gia của Anh.

"Quy mô của thị trường tài chính London và tầm quan trọng của nó đối với các nhà đầu tư Nga mang lại lợi thế đáng kể cho Anh trước sự quan tâm của Điện Kremlin", báo cáo Đối ngoại Quốc hội Anh nhận định.

Trong khi đó, báo cáo của Cơ quan Phòng chống Tội phạm Quốc gia Anh tháng 10/2018 cũng khẳng định rằng hoạt động rửa tiền lên tới hàng trăm tỉ bảng mỗi năm của giới siêu giàu Nga đã gây ảnh hưởng không nhỏ tới an ninh và đối ngoại của Anh.

“Các nhân vật có liên quan tới Điện Kremlin sử dụng London như một kho chứa tài sản tham nhũng cho thấy chiến lược sâu rộng của Nga, và là mối đe dọa tiềm tàng cho an ninh quốc gia Anh”, Reuters trích dẫn.

Với nguy hại từ "tiền bẩn" của Nga như vậy, các báo cáo của Ủy ban Đối ngoại Hạ Viện Anh, Cơ quan Phòng chống Tội phạm Quốc gia Anh và Viện nghiên cứu Quốc tế Hoàng gia Anh đều cho rằng London phải hành động dứt khoát.

Ly do soc A-rap Saudi khong IPO Aramco tren thi truong Au-My?
Quy trình làm bẩn tiền dưới chiêu bài chống rửa tiền khiến Riyadh dè chừng

Động thái bất thường từ London khiến giới quan sát rất hoài nghi. Chẳng lẽ rửa tiền ở Anh lại dễ dàng vậy sao? Có thể thấy rằng, hoạt động phòng chống rửa tiền tại Anh nghiêm ngặt không thua gì Mỹ, nên không dễ gì người Nga có thể rửa tiền ở London.

Ngay từ tháng 12/1990, chính phủ Anh đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn các ngân hàng phát hiện và ngăn chặn hoạt động rửa tiền, phải báo ngay với cơ quan chức năng biết những hoạt động và giao dịch đáng ngờ.

Ngoài ra, trong quy định, luật lệ liên quan đến phòng chống rửa tiền tại Anh còn có Luật Chống buôn bán ma tuý năm 1986, Luật Phòng, chống khủng bố năm 1987, Luật Hình sự - Hợp tác quốc tế - năm 1990 và đặc biết là Luật Hình sự năm 1993.

Luật Hình sự năm 1993 là bộ luật đầu tiên của Anh cho phép cảnh sát có quyền điều tra những tài sản đáng ngờ có liên quan đến hoạt động rửa tiền, mở rộng quyền của tòa án trong việc kết tội rửa tiền như một tội phạm hình sự.

Với hàng rào pháp lý vây kín hoạt động rửa tiền tại Anh như vậy thì làm sao Nga dễ dàng rửa tiền ở London. Thực ra, sự việc được nhận diện là nhằm ngăn chặn Tổng thống Putin hồi hương những khối tài sản và những lượng tiền của Nga ở nước ngoài.

Trong khi, Ả-rập Saudi dù không phải là quốc gia đối nghịch với Anh, nhưng với những chuyển động tại Vương quốc dầu mỏ trước khi IPO Aramco diễn ra, thì việc "làm bẩn tiền" của Aramco tại London đã có cả điều kiện cần và đủ.

Ly do soc A-rap Saudi khong IPO Aramco tren thi truong Au-My?
Việc IPO Aramco có thể chưa biết khi nào mới diễn ra ở các trung tâm tài chính Âu-Mỹ

Một là, chính phủ Hoàng gia đã và đang tiến hành chiến dịch chống tham nhũng, mà có liên quan đến cả các thành viên trong Hoàng tộc, trong khi chính phủ Hoàng gia sở hữu 100% Aramco. Do vậy, tiền của Aramco rất dễ làm bẩn nếu ai đó muốn.

Hai là, vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi mà Thái tử Mohammed Bin Salman - người đứng đầu Ủy ban chống tham nhũng Ả-rập Saudi - được cho là có liên quan. Điều này khiến ai đó nghi ngờ tiền của Aramco bẩn thì Riyadh cũng khó biện bạch.

Trước thực tế đó, chính phủ Ả-rập Saudi chọn IPO Aramco tại sàn giao dịch nội địa là rất dễ hiểu. Rõ ràng, quy trình làm bẩn tiền trong các giao dịch tại các trung tâm tài chính Âu-Mỹ quá dễ dàng mới là lý do khiến Riyadh e ngại IPO Aramco tại sàn giao dịch London.

Ngọc Việt