Tranh luận nóng

Ngân hàng ngoại đổ bộ Việt Nam: Vài điều cần lo

Thứ Hai, 15/08/2016 07:03

(Tài chính) - Miếng bánh thị phần không nở ra trong khi đối thủ cạnh tranh ngày càng mở rộng. Ngân hàng nội không chịu cải tiến, thị phần sẽ ngày càng bị thu hẹp. 

Đó là nhận định của TS Bùi Quang Tín, giảng viên khoa Quản trị Kinh doanh, Đại học Ngân hàng TP.HCM trước sự gia tăng hiện diện của các ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam.

PV: - Thời gian qua, các ngân hàng ngoại đang nỗ lực gia tăng hiện diện tại Việt Nam. Theo một thống kê, tính đến thời điểm này, cả nước có 6 ngân hàng 100% vốn ngoại và mới đây Thống đốc NHNN cũng đã chấp thuận về nguyên tắc cho một ngân hàng Hàn Quốc thành lập ngân hàng 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam. Ngoài ra, số chi nhánh của ngân hàng nước ngoài đã tăng lên con số 50, chưa kể 50 văn phòng đại diện và một số ngân hàng liên doanh.

Trong bối cảnh Việt Nam mở cửa hội nhập, ông đánh giá như thế nào về việc các ngân hàng ngoại gia tăng hiện diện tại Việt Nam? Liệu đây có phải là liều thuốc giúp hệ thống ngân hàng Việt Nam cạnh tranh hơn, minh bạch hơn hay không?

Ngan hang ngoai do bo Viet Nam: Vai dieu can lo
Ngân hàng Woori Bank của Hàn Quốc sắp được cấp phép hoạt động tại Việt Nam

TS Bùi Quang Tín: - Các ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam hiện diện dưới 3 hình thức: 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam, văn phòng đại diện và chi nhánh. Điều đó hoàn toàn phù hợp với các thỏa thuận song phương và đa phương Việt Nam đã cam kết, đặc biệt  là trong WTO và các hiệp định thương mại tự do (FTA) Việt Nam đã tham gia.

Sự nhập cuộc của các ngân hàng ngoại tại Việt Nam sẽ làm tăng tính cạnh tranh và phù hợp với quá trình tái cơ cấu nền kinh tế của Chính phủ cũng như đề án tái cơ cấu hệ thống ngân hàng trong giai đoạn mới của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

Trong bản dự thảo và các hội thảo gần đây nhằm chuẩn bị nội dung cho đề án tái cơ cấu hệ thống ngân hàng giai đoạn 2016-2020, NHNN và Chính phủ Việt Nam kêu gọi đầu tư vốn, sự gia nhập vào thị trường của các ngân hàng nước ngoài để tái cơ cấu hệ thống ngân hàng ở mảng xử lý nợ xấu; tiếp tục nâng cao các sản phẩm dịch vụ truyền thống của ngân hàng; tăng cường các nguồn thu về dịch vụ.

Trong thời gian qua, cơ cấu nguồn thu của các ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam trái ngược với ngân hàng trong nước. Theo đó, ở các ngân hàng trong nước, trên 80% thu nhập đến từ mảng tín dụng; 10-15% từ mảng dịch vụ; 5%  là thu nhập khác. Trong khi đó, với các ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam, 80% thu nhập đến từ dịch vụ, 10-15% từ tín dụng.

Việc đổ bộ của ngân hàng nước ngoài vào thị trường Việt Nam không những nâng cao tính cạnh tranh, minh bạch hóa thị trường mà còn thay đổi cơ cấu nguồn thu của ngân hàng trong nước, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay khi ngân hàng Việt Nam tăng trưởng tỷ lệ tín dụng cao lên và đi liền với đó là nợ xấu, việc tạo ra nguồn  thu cho ngân hàng không được bảo đảm.

Ở góc độ nâng cấp sản phẩm dịch vụ truyền thống của ngân hàng Việt Nam, khi ngân hàng nước ngoài vào Việt Nam đưa theo rất nhiều sản phẩm, không chỉ là sản phẩm tín dụng, huy động vốn mà cả sản phẩm trước nay họ đã phát triển ở thị trường nước ngoài để tạo nguồn thu dịch vụ. Nếu họ vào Việt Nam, không những ngân hàng trong nước phải cạnh tranh để nâng cao các sản phẩm dịch vụ của mình lên mà còn giúp tạo ra nguồn thu ổn định, đặc biệt là các nguồn thu dịch vụ.

Đó là tác động về mặt cạnh tranh, còn về sự minh bạch, khi ngân hàng nước ngoài vào Việt Nam, Việt Nam buộc phải cải tiến một số vấn đề:

Thứ nhất là hệ thống pháp luật, đặc biệt là pháp luật trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, phải theo các chuẩn mực quốc tế, trong đó có chuẩn mực Basel. Trước mắt, Việt Nam đang có 10 ngân hàng thí điểm theo chuẩn mực Basel 2 và sắp tới sẽ thực hiện đồng loạt bởi các ngân hàng trên thế giới đã thực hiện chuẩn mực Basel 3.

Thứ hai, phải minh bạch về công bố thông tin. Xét riêng góc độ công bố xử lý vấn đề nợ xấu, phân loại nợ xấu theo Thông tư 02 và 09, thời gian qua nhiều ngân hàng Việt Nam do thiếu sự minh bạch nên giấu bớt nợ xấu để giảm mức trích lập dự phòng. Tuy nhiên, khi Việt Nam đã hội nhập, tham gia sân chơi chung, hệ thống pháp luật minh bạch hơn và phải theo thông lệ quốc tế thì các ngân hàng trong nước cũng buộc phải minh bạch theo hệ thống pháp luật và minh bạch theo cách làm của các ngân hàng nước ngoài.

Thứ ba, phải minh bạch mọi thông tin để tạo ra niềm  tin cho khách hàng.

}