Tranh luận nóng

'Siêu ủy ban' quản 5 triệu tỷ đồng: Không khả thi

Thứ Bảy, 23/07/2016 14:47

(Tài chính) - Dù Ủy ban hay Bộ thì vẫn là cơ quan quản lý hành chính, mà đã quản lý hành chính đi quản lý vốn là không phù hợp.

Không khả thi

Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa chính thức công bố dự thảo Nghị định quy định thành lập một cơ quan chuyên trách quản lý doanh nghiệp nhà nước với quy mô vốn và tài sản lên tới 5 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, vẫn có nhiều ý kiến chưa thống nhất về cách lựa chọn mô hình.

Khẳng định việc thành lập cơ quan này để thay thế cho vai trò chủ quản của Bộ chuyên ngành hiện nay là chủ trương phù hợp, đúng đắn cần phải triển khai trong nhiệm kỳ này, nhưng ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) không nhất trí với việc thành lập Ủy ban hay Bộ quản lý nhà nước về vấn đề này. Bởi theo ông, dù Ủy ban hay Bộ thì vẫn là cơ quan quản lý hành chính, mà đã quản lý hành chính đi quản lý vốn là không phù hợp.

'Sieu uy ban' quan 5 trieu ty dong: Khong kha thi
Nhiều ý kiến cho rằng việc thành lập 'siêu ủy ban' quản vốn Nhà nước tại doanh nghiệp là không phù hợp

ĐBQH Trần Hoàng Ngân (Đoàn Đại biểu Quốc hội TP.HCM) cũng thẳng thắn cho rằng, mô hình “siêu ủy ban” là không khả thi.

"Nguồn vốn nhà nước tại doanh nghiệp không nên giao cho nhiều cơ quan, mà nên tập trung giao cho cơ quan đang quản lý tài sản vốn nhà nước, đó là Bộ Tài chính. Mô hình này nên học tập như Singapore ; còn mô hình “siêu bộ” giống như của Trung Quốc đang thất bại".

Trong khi đó, PGS.TS Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam thì lo ngại, với trọng trách lớn và nhiều quyền lực như vậy thì giám sát thế nào để đảm bảo không nảy sinh tiêu cực: “Quản lý nguồn lực quá lớn, phức tạp vì có nhiều tập đoàn, tổng công ty nhiều ngành nghề khác nhau, quy mô vốn lớn. Các tập đoàn, tổng công ty  hoạt động còn nhiều yếu kém thua lỗ. Quản lý đòi hỏi phải có năng lực. Có lẽ phải tính thêm về mặt chức năng, quy mô lớn thế đòi hỏi nhân lực thế nào, gắn với hiệu quả hoạt động. Lớn như thế thì giám sát thế nào là một vấn đề lớn. Bây giờ không thể nào trở lại câu chuyện bộ chủ quản được. Nhưng lập ủy ban như thế nào thì phải có bàn luận nghiêm túc có giải pháp tin cậy”.

Ông Đặng Quyết Tiến, Phó Cục trưởng Cục Tài chính doanh nghiệp, Bộ Tài chính cho biết, Chính phủ đang đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn theo hướng thu gọn còn khoảng 200 doanh nghiệp nhà nước. Trong khi đó, 30 doanh nghiệp nằm trong danh mục đưa về Ủy ban quản lý đa phần đều thuộc diện phải cổ phần hóa, thoái vốn thời gian tới, rồi đưa về Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC).

Vậy đến năm 2020, khi doanh nghiệp nhà nước giảm dần về số lượng thì việc lập ra Ủy ban như vậy có cần thiết không, hay lại tạo ra sự chồng chéo với SCIC, vốn đang thực hiện việc quản lý và thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Chưa kể, việc thành lập Ủy ban này có thể làm chậm tiến trình cổ phần hóa, thoái vốn. Bởi, quá trình chuyển đổi, tách doanh nghiệp nhà nước ra khỏi Bộ chủ quản sẽ mất nhiều thời gian, nên những đơn vị chưa muốn cổ phần hóa có thể lấy lý do chuyển đổi sang Ủy ban để dừng lại, nghe ngóng.

Ông Đặng Quyết Tiến nói: “Nếu mô hình này ra đời cách đây 10 năm thì hoàn toàn phù hợp vì khi đó khối lượng DNNN của ta còn rất nhiều và rất cần có một bộ máy để quản lý, đôn đốc. Theo lộ trình cổ phần hóa giai đoạn 2016-2020 và sau 2020 thì khối lượng DNNN đã sắp xếp cơ bản rồi, có còn phải một bộ máy cồng kềnh hay không, đấy là cái chúng ta cần phải tính. Mô hình kinh nghiệm của Trung Quốc họ cũng ra một ủy ban nhưng sau đấy thì người ta nhận thấy để quá lâu mô hình ủy ban sẽ dẫn đến độc quyền và trì trệ, dẫn đến lại phải sắp xếp lại. Do đó, cuối cùng Uỷ ban đó được sắp xếp lại theo hướng tách hết chức năng chủ sở hữu ra dưới mô hình công ty đầu tư vốn. Vì vậy, điều quan trọng là nên chọn mô hình nào cho hợp lý.”

Nên lập các tập đoàn đầu tư tài chính?

Theo ông Vũ Tiến Lộc, thay vì lập cơ quan hành chính chuyên quản vốn và tài sản Nhà nước tại doanh nghiệp, nên lập các tập đoàn tài chính giữ chức năng đầu tư vốn.

"Tôi đề nghị thành lập ít nhất 2 tập đoàn tài chính của Nhà nước. Các tập đoàn này sẽ thực hiện vai trò tập hợp vốn, quản lý vốn Nhà nước ở các doanh nghiệp. Họ sẽ hoạt động như các công ty tài chính trong việc đầu tư vào doanh nghiệp, kể cả các doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước và cũng như khối doanh nghiệp cổ phần.