Tranh luận nóng

Siêu ủy ban quản lý 5 triệu tỷ: Mô hình Trung Quốc?

Thứ Tư, 24/08/2016 10:43

(Tài chính) - Mô hình của Trung Quốc hay Singapore cũng cần nghiên cứu, không thể thuần túy học theo mô hình của một nước nào.

Đó là khẳng định của ông Đặng Huy Đông, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) khi được hỏi siêu Ủy ban quản lý vốn nhà nước sẽ được  làm theo mô hình của nước nào.

Không gọi là siêu bộ

Trước nghi ngại về việc thành lập cơ quan chuyên trách đại diện chủ sở hữu nhà nước đối với vốn Nhà nước tại doanh nghiệp (DN) (thường gọi là siêu ủy ban quản lý vốn nhà nước) là cồng kềnh, tốn kém, lãng phí, thứ trưởng Đặng Huy Đông giải thích, mô hình quản lý như hiện đang dẫn đến sự méo mó thị trường.

Sieu uy ban quan ly 5 trieu ty: Mo hinh Trung Quoc?
Ảnh minh họa

Ông Đông nêu ví dụ, cùng lĩnh vực khai khoáng nếu một DNNN quản lý nằm ở Bộ Công thương với một doanh nghiệp tư nhân thì tư nhân vi phạm môi trường sẽ bị xử lý nghiêm còn DNNN thuộc bộ lại không sao.

"Việc tách ra sẽ giải quyết được vấn đề này, không có việc bộ, ngành đưa chính sách để doanh nghiệp của mình hưởng lợi hoặc bao che nữa. Tách ra các bộ chuyên ngành chỉ chuyên tâm về quản lý chuyên ngành theo chức năng quản lý Nhà nước và dù DNNN hay doanh nghiệp tư nhân vi phạm sẽ vẫn bị xử lý như nhau", tờ Dân trí dẫn lời ông Đông cho biết.

Cũng theo ông Đông, hiện dư luận đang hiểu chưa đúng về siêu ủy ban, ủy ban là hành chính Nhà nước hay quản lý vốn quá lớn. Ông cho biết, đó mới chỉ là tên gọi ban đầu, còn phải bàn thảo nhiều.

"Bộ hay siêu bộ là chúng ta tính trong tương quan nền kinh tế của chúng ta thôi, trên thế giới có nhiều tập đoàn to gấp đôi, gấp 3. Không thể gọi là siêu bộ, đây là cách hiểu sai, lập một cơ quan quản lý chuyên về nghiệp vụ kinh tế của các DNNN không giống như các bộ hiện làm 2 việc một lúc như hiện nay. Trước kia mỗi bộ quản lý một ít DNNN, thậm chí tại một DNNN, có sự tham gia của nhiều bộ ngành nên khi xảy ra thất thoát, không biết quy trách nhiệm cho ai, của chung không ai xót", ông Đông nói.

Thứ trưởng Đặng Huy Đông cũng khẳng định, yêu cầu thành lập cơ quan này đặt quyết tâm chính trị rất cao. Do đó, sẽ không có một sự can thiệp thô bạo, có chủ đích nào vào hoạt động của cơ quan chuyên trách quản lý vốn Nhà nước sau khi tách khỏi quản lý các Bộ, ngành.

Học Trung Quốc hay Singapore?

Nói thêm về mô hình quản lý của các nước trên thế giới, Việt Nam có thể lựa chọn học theo mô hình Sasac (Trung Quốc) hay Temasek (Singapore). Theo phân tích của giới chuyên giá, cả hai mô hình này đều đang thể hiện những điểm yếu.

Sasac, họ có thành công và có thất bại, thất bại của họ là để cơ quan địa phương, bộ ngành can thiệp nhiều vào hoạt động nghiệp vụ của mình; lãnh đạo vẫn hưởng lương, quản lý theo kiểu hành chính. Còn mô hình Temasek (Singapore) được xem là thành công nhất vì hoạt động mô hình quỹ đầu tư, mọi hoạt động kinh tế tách bạch và được kiểm soát bằng cơ chế kinh tế thị trường.

Tuy nhiên, ông Đông nói thẳng, "Sasac hay Temasek hay nhân thêm một SCIC nữa thì cũng cần phải nghiên cứu và xem xét. Tôi thấy rằng các mô hình trên khác hẳn với Việt Nam. Temasek thừa vốn, họ đi kinh doanh vốn, nên làm theo họ thuần túy không đúng. Làm như SCIC thời gian qua là không ổn, đi đầu tư cả vào thương mại thuần túy".

Vị Thứ trưởng cho biết, mục tiêu thành lập mô hình mới phải đảm bảo nguyên tắc cạnh tranh, công bằng, minh bạch, trách nhiệm giải trình là không thể thay đổi.

"Khi lập cơ quan chuyên trách, DNNN khác DN tư nhân cái gì cần làm rất rõ. DNNN chỉ làm, những việc khu vực tư nhân không tham gia. Không hà cớ gì phải nhảy ra cạnh tranh với DN tư nhân trong lĩnh vực mà DN tư nhân làm được, làm tốt để rồi các bộ, ngành lại xây dựng các chính sách bảo hộ, ưu đãi các DN trên một cách phi thị trường”, Thứ trưởng Đông nói.