Tranh luận nóng

Tài sản ngân hàng sụt giảm vì đâu?

Thứ Hai, 28/05/2018 07:21

(Tài chính) - Vốn tự có giảm của NHTM giảm sẽ làm giảm tỷ lệ an toàn vốn. Bởi mức giảm không đáng kể nên không ảnh hưởng đến an toàn hệ thống.

Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), đến cuối tháng 2/2018, tổng tài sản của hệ thống tổ chức tín dụng đã giảm khoảng 70.000 tỷ đồng so với đầu năm, xuống còn 9,93 triệu tỷ đồng. Vốn tự có của hệ thống ngân hàng cũng giảm 0,63% tương đương hơn 4.000 tỷ đồng.

Theo PGS.TS Ngô Hướng, nguyên Hiệu trưởng trường Đại học Ngân hàng TP.HCM, về nguyên tắc, tài sản của ngân hàng giảm chủ yếu là do người gửi tiền gửi vào ít.

Trong khi đó, vốn tự có của các ngân hàng thương mại (NHTM) bao gồm vốn điều lệ, lợi nhuận giữ lại và các quỹ dự trữ, trong đó vốn điều lệ thường không thay đổi, còn các loại quỹ có thể giảm.

"Vốn tự có của các ngân hàng tức là tiền lãi của họ. Vốn tự có bị giảm có thể là do lợi nhuận đó không còn nằm trong ngân hàng nữa, ngân hàng tiến hành chia cổ tức cho cổ đông thay vì giữ lại hoặc chia ít cho cổ đông như trước đây.

Hay chẳng hạn, trước đây ngân hàng thường trích quỹ dự phòng rủi ro. Tuy nhiên, bây giờ khi ngân hàng đem ra sử dụng, có thể là bồi thường trong một hay một vài sự việc nào đó khiến quỹ giảm đi.

Dĩ nhiên, phải xem báo cáo cụ thể của các ngân hàng, ví dụ, có chia cổ tức hay không, thì mới có thể đánh giá chính xác", PGS.TS Ngô Hướng cho biết.

Tai san ngan hang sut giam vi dau?
Thống kê một số chỉ tiêu cơ bản của hệ thống TCTD cuối tháng 2/2018, Đơn vị: tỷ đồng. Nguồn: Ngân hàng Nhà nước 

Nguyên Hiệu trưởng trường Đại học Ngân hàng TP.HCM cũng khẳng định, chuyện tổng tài sản, vốn tự có của ngân hàng giảm là chuyện bình thường. Tuy nhiên, khi vốn tự có của ngân hàng giảm sẽ làm giảm mức độ an toàn trong hoạt động của ngân hàng, cũng như khả năng chịu đựng rủi ro của ngân hàng sẽ yếu đi.

Bằng chứng là theo thống kê của NHNN, tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR) xuống thấp còn 11,98%, giảm 0,25% so với cuối năm 2017. Trong đó, CAR của khối NHTM Nhà nước giảm 0,16% xuống còn 9,36%; khối NHTM cổ phần giảm 0,44% xuống còn 11,03%.

"Tỷ lệ an toàn giảm đến mức nào, có được phép hay không lại là chuyện khác. Nếu tỷ lệ an toàn giảm nhưng vẫn ở trong khung quy định thì không có vấn đề gì, trường hợp vượt khung quy định thì phải có cảnh báo đối với các ngân hàng", ông Hướng nhấn mạnh.

Trong khi đó, chuyên gia kinh tế-tài chính Trịnh Đoàn Tuấn Linh chỉ ra công thức: Tổng tài sản của NHTM (Tổng tài sản có) = Tổng tài sản nợ (nguồn vốn). Vốn tự có của NHTM = Vốn chủ sở hữu + Lợi nhuận chưa phân phối + Các quỹ dự trữ (Quỹ khen thưởng phúc lợi, quỹ công đoàn...).

"Thông thường, đầu năm (quý 1) rơi vào tháng Tết Nguyên đán, tốc độ tăng trưởng của các tổ chức tín dụng thường rất chậm, cộng với việc đầu năm các tổ chức tín dụng phải chi tiền  thưởng cho cán bộ nhân viên. Việc này làm cho các quỹ dự trữ như khen thưởng, phúc lợi... của tổ chức tín dụng giảm.

Hệ quả là vốn tự có của tổ chức tín dụng giảm kéo theo tổng nguồn vốn giảm và cuối cùng là tổng tài sản giảm, căn cứ theo công thức nói trên.

Nhìn vào bảng thống kê của NHNN có thể thấy, nhóm các NHTM cổ phần nhà nước có tốc độ giảm lớn nhất: tổng tài sản (-0,45) và vốn tự có (-2,95%) nhưng vốn điều lệ không đổi. Điều này cho thấy tổng tài sản có và vốn tự có giảm là do các quỹ dự trữ giảm", chuyên gia Trịnh Đoàn Tuấn Linh chỉ rõ.

Vị chuyên gia nhận định, khi vốn tự có của NHTM giảm sẽ làm giảm tỷ lệ an toàn vốn(CAR). Tuy nhiên, những con số nói trên cho thấy tỷ lệ giảm không đáng kể và cũng không ảnh hưởng đến an toàn hệ thống cũng như khả năng chịu đựng rủi ro của các ngân hàng.

"Theo tôi, sụ sụt giảm này là bình thường và trong quý 2 chắc chắn sẽ có sự tăng trưởng cao trong toàn hệ thống", ông Linh nói.

Thành Luân