Tranh luận nóng

Tăng trưởng tín dụng nóng: Việt Nam đã có bài học

Thứ Hai, 17/07/2017 07:16

(Tài chính) - Việt Nam đã có bài học cách đây gần chục năm khi các ngân hàng rộng tay cung cấp tín dụng cho lĩnh vực bất động sản, dẫn đến nợ xấu khủng. 

Nợ xấu khổng lồ

Thời gian qua, Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) liên tiếp đưa ra những cảnh báo về tình trạng tăng trưởng tín dụng quá nhanh ở Việt Nam có thể gây ra những rủi ro mới cho hệ thống ngân hàng.

TS Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính-ngân hàng nhận xét, cảnh báo của các định chế tài chính quốc tế đối với tăng trưởng tín dụng ở Việt Nam là có cơ sở.

Ông khẳng định, tăng trưởng tín dụng là cần thiết để phát triển kinh tế vì trong kinh tế, khi nguồn vốn đổ vào tín dụng, các thành phần kinh tế sử dụng vốn đó mới có thể sản xuất kinh doanh.

Tuy nhiên, bất cứ khi nào tăng trưởng tín dụng cao hơn tăng trưởng huy động thì đều coi là có dấu hiệu tăng trưởng nóng.

Tang truong tin dung nong: Viet Nam da co bai hoc
Tăng trưởng tín dụng quá nhanh gây rủi ro cho hệ thống ngân hàng nói riêng và nền kinh tế nói chung

Từ đầu năm đến nay, tại Việt Nam, tăng trưởng tín dụng cao hơn tăng trưởng huy động. Đây là dấu hiệu các cơ quan chức năng, trong đó có Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và các ngân hàng thương mại (NHTM) đều đang rất quan tâm và tìm mọi biện pháp để có thể cân bằng lại tăng trưởng tín dụng và tăng trưởng huy động.

"Nếu tình trạng này tăng trưởng tín dụng quá cao, cao hơn nhiều so với huy động tiếp tục kéo dài đến cuối năm thì có thể tạo ra tình trạng thiếu hụt thanh khoản trên hệ thống ngân hàng", TS Nguyễn Trí Hiếu cảnh báo.

Phân tích cụ thể hơn, chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu cho hay, trong 6 tháng đầu năm, các ngân hàng rất mạnh tay cho vay bất động sản và những tín dụng được thế chấp bằng bất động sản. Trong khi đó, nếu cho vay bất động sản quá nhiều có thể tạo ra bong bóng trong thị trường bất động sản, từ đó tạo ra rủi ro thị trường này.

Một khi các bong bóng bị vỡ ra có thể gây nên thiệt hại rất lớn cho nền kinh tế.

"Tăng trưởng tín dụng trong những tháng vừa rồi có một phần tín dụng đổ vào thị trường thứ cấp, tức thị trường mà sản phẩm hàng hóa (chứng khoáng, bất động sản) là những sản phẩm thành hình, trao tay, mua đi bán lại.

Người mua bán các sản phẩm này cần tín dụng của ngân hàng và ngân hàng đổ tiền vào đó để hỗ trợ các giao dịch mua bán, nhưng nó không đóng góp nhiều cho tăng trưởng kinh tế", TS Hiếu nói.

Ông nhắc lại bài học Việt Nam đã trải qua cách đây gần 10 năm. Khi đó, ngân hàng rộng tay cung cấp tín dụng cho lĩnh vực bất động sản, dẫn đến khoản nợ xấu khổng lồ, mà hiện nay con số này đã lên tới gần 600.000 tỷ đồng.

Dù vậy, không phải vì thế mà cho rằng tín dụng đi lạc hướng, TS Nguyễn Trí Hiếu nhấn mạnh.  

"Kinh doanh bất động sản luôn là một loại hình cho vay khá hấp dẫn trên tất cả thị trường ngân hàng, không chỉ ở Việt Nam.

Các ngân hàng luôn mặn mà cho vay bất động sản. Khi bất động sản tăng trưởng tốt thì đó là miếng bánh hấp dẫn, nhưng khi nó đến chu kỳ suy giảm, nhiều nhà kinh doanh bất động sản vỡ nợ, nó tạo ra nợ xấu, gây rủi ro lớn cho ngành ngân hàng", TS Hiếu chí rõ.

Xem lại cách phân loại nợ

Vị chuyên gia tài chính-ngân hàng phủ nhận việc các ngân hàng ngoại rút khỏi các hoạt động ở Việt Nam do lo ngại hệ thống ngân hàng Việt Nam tăng trưởng nóng.

Theo đó, các ngân hàng ngoại rút khỏi Việt Nam do không còn nhìn thấy thị trường Việt Nam hấp dẫn như ngày trước.

"Cách đây 20 năm, các ngân hàng ngoại rất hồ hởi tham gia vào thị trường Việt Nam. Lúc đó tiềm năng cho ngành ngân hàng rất lớn với gần 90 triệu dân và chỉ có một số ít ngân hàng hoạt động, sản phẩm thô sơ, quản lý lỗi thời. '

Tuy nhiên, sau hơn 20 năm, một số ngoại ngân hàng thất vọng khi lợi nhuận không cao, ngân hàng Việt bao giờ cũng có thế mạnh trong cạnh tranh hơn ngân hàng ngoại và cả những sai phạm trong hệ thống ngân hàng làm hệ thống này trở nên kém lành mạnh.

Trong những năm qua, Việt Nam đã có sự cải tiến, tái cơ cấu hệ thống ngân hàng nhưng một số ngân hàng nước ngoài thất vọng vì sự cải tổ ấy chưa được như kỳ vọng. Họ cảm thấy thị trường khác có thể kinh doanh có lợi hơn nên rút khỏi Việt Nam", TS Nguyễn Trí Hiếu phân tích. 

Trở lại với những cảnh báo của các định chế tài chính quốc tế đối với tăng trưởng tín dụng tại Việt Nam, TS Nguyễn Trí Hiếu cho hay, từ những cảnh báo này, cơ quan chức năng, đặc biệt là NHNN, cần có sự tái định hướng hoạt động tín dụng của các NHTM.

NHNN cần đưa ra những thông tin chính xác về cho vay bất động sản, trong cho vay BĐS có bao nhiêu là cho vay kinh doanh kinh doanh bất động sản.

"Ngay cả việc phân loại nợ cũng phải được xem xét lại. Cho đến bây giờ, việc cho người dân vay tiền mua nhà, sửa nhà không tính vào tín dụng bất động sản mà được xếp loại vào cho vay tiêu dùng.

Hệ quả là nó làm tỷ lệ cho vay bất động sản trên tổng dư nợ có thể quá thấp. Khi con số không chính xác thì định hướng cũng không chính xác.

Do đó, phải phân loại nợ, đưa những tín dụng trước nay vẫn xem là cho vay tiêu dùng trở lại là tín dụng bất động sản để có bức tranh chính xác, từ đó có định hướng đúng.

Khi NHNNcó định hướng tốt và các NHTM cùng chung tay theo đuổi định hướng đó, lúc bấy giờ việc kiểm soát rủi ro tín dụng mới có thể thực hiện an toàn", TS Hiếu nhấn mạnh.

  • Thành Luân