Tranh luận nóng

Tín dụng tăng trưởng cao: Rộng đường vào doanh nghiệp lớn...

Thứ Bảy, 10/06/2017 08:22

(Tài chính) - Theo chuyên gia, tăng trưởng tín dụng vẫn đi vào doanh nghiệp lớn, những dạng đầu tư có tính chất thâm dụng vốn, kể cả bất động sản.

Ngân hàng chưa đủ khả năng?

Tính đến cuối tháng 5, tăng trưởng tín dụng đạt 6,53%, cao hơn cùng kỳ các năm trước (năm 2016 đạt 5%, năm 2015 đạt 4%). Tuy nhiên, các doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn khó tiếp cận vốn.

Nhận xét về con số này, theo chuyên gia kinh tế Đinh Thế Hiển, rất khó tin rằng tăng trưởng tín dụng cao này đi vào những nơi kỳ vọng như những doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, nông nghiệp.

Theo ông, để tín dụng đi vào chiều sâu trong sản xuất kinh doanh đòi hỏi một câu chuyện rất dài về hệ thống ngân hàng mà năm 2015-2016 hệ thống này chưa chuyển biến được.

Trong khi đó, về nguyên tắc, khi một quốc gia đang cần tăng trưởng nhanh như Việt Nam, tỷ lệ tăng trưởng tín dụng tăng hợp lý luôn là điều tích cực.

Ví dụ, đối với Việt Nam, GDP 6,7% thì tăng tưởng tín dụng một năm khoảng 15-17% là tốt. 5 tháng đầu năm tăng 6,53% là mức khá tốt.

Tin dung tang truong cao: Rong duong vao doanh nghiep lon...
Tín dụng vẫn rót chủ yếu vào doanh nghiệp lớn. Ảnh minh họa

"Tuy nhiên, chắc chắn hiện nay mức tăng trưởng này vẫn đi vào doanh nghiệp lớn, những dạng đầu tư có tính chất thâm dụng vốn, kể cả bất động sản mà chưa đi vào vốn lưu động và sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ và vừa theo kỳ vọng.

Không trách được ngân hàng trong giai đoạn hiện nay vì ngân hàng muốn làm việc này đòi hỏi phải có sự đồng bộ từ hội đồng quản trị thật sự chuyên nghiệp về kinh tế tài chính, thị trường, ban tổng giám đốc phải xây dựng được những chiến lược, giải pháp tổ chức vốn và xây dựng được các giám đốc tín dụng doanh nghiệp, tài sản cá nhân.

Một phần tín dụng phải được cấu trúc lại thật đồng bộ thì họ mới dám đưa vốn ra, còn nếu bộ phận còn yếu và bị chưa đủ mà đẩy mạnh vốn vào dạng không thế chấp, dạng doanh nghiệp sản xuất dựa trên vốn lưu động thế chấp thì rất rủi ro. Ngân hàng chưa đủ bộ máy và chưa đủ khả năng làm chuyện đó", TS Đinh  Thế Hiển phân tích.

Dù vậy, vị chuyên gia cũng cho rằng, đứng ở góc độ của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), việc đánh giá hệ thống các tổ chức tín dụng đã tập trung chủ yếu hướng tín dụng ưu tiên vào các hoạt động sản xuất kinh doanh, kiểm soát chặt chẽ tín dụng vào những lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro như bất động sản hay dự án đầu tư BT, BOT… là phù hợp.

Bởi nhận định của NHNN dựa trên những báo cáo, thống kê về tín dụng của các NHTM. Còn thực tế, đất vùng ven TP.HCM thời gian qua không chỉ tăng giá, mà còn có khối lượng giao dịch thật rất lớn.

"Rõ ràng có một lượng tiền đã chuyển vào. Tiền đó có thể rút từ ngân hàng, hoặc có thể người mua đất dùng hình thức vay kiểu khác để chuyển tiền vào. Chuyện này có thể NHTM không thể theo sát được", TS Hiển nói.

Điều kiện cần và đủ

Để tín dụng đổ vào sản xuất, theo vị chuyên gia, Chính phủ, NHNN và NHNN khu vực đã đưa ra tỉ lệ các khoản vay cho các NHTM và giám sát việc thực hiện. Tuy nhiên, đó mới là điều kiện cần.

"Điều kiện đủ nằm trong hệ thống NHTM, họ có nhận diện ra và chấp nhận cải tổ để đi vào dạng kinh doanh vốn bám sát thị trường hay không.

Việc đó rất gian khổ, một đằng là ý chí Nhà nước muốn phát triển kinh tế lành mạnh, một đằng NHTM với hệ thống dàn trải chi nhánh mà không chuyên sâu về các ngành nghề, nhân viên tín dụng đa phần là người trẻ, không thực sự có kinh nghiệm, từng trải trong việc quản trị kinh doanh của các doanh nghiệp, đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc tìm hiểu, phân tích... còn kém.

Chính vì vậy, NHTM sẽ không dám đưa tín dụng vào hoặc sợ rủi ro", TS Đinh Thế Hiển chỉ rõ.

Về phía các doanh nghiệp, ông Hiển nhấn mạnh, cần phải tự chủ lên, đừng nghĩ rằng họ là đối tượng được ngân hàng cho vay ưu đãi.

"Nghĩ như vậy là hiểu sai về nền kinh tế. Nền kinh tế khởi nghiệp là những người thấy có cơ hội kinh doanh có thể sắp xếp được vốn ban đầu, có những tính toán trong sử dụng vốn để ra lập nghiệp và nỗ lực.

Họ chỉ cần môi trường pháp lý, môi trường kinh doanh bình đẳng, còn vốn ban đầu phải tự nỗ lực, phải dùng lợi thế nhỏ, năng động để sử dụng vốn. Chính phủ không thể tự lo hết cho cả triệu người khởi nghiệp. Nếu họ chủ động, làm ăn tốt, quan hệ tốt với ngân hàng thì dần dần ngân hàng sẽ cho vay", TS Đinh Thế Hiển nói.

  • Thành Luân