Tranh luận nóng

TQ có dùng khối nợ khổng lồ làm vũ khí chống Mỹ?

Thứ Bảy, 07/04/2018 11:11

(Tài chính) - Trung Quốc là chủ nợ nước ngoài lớn nhất của Mỹ và Bắc Kinh hoàn toàn có thể bán tống phần lớn số trái phiếu của Mỹ họ đang nắm giữ.

Mỹ và Trung Quốc đang tiến gần đến một cuộc chiến tranh thương mại khi hai bên gia tăng các biện pháp thuế quan theo kiểu ăn miếng trả miếng.

Mới đây nhất, hôm 4/4, Bắc Kinh thông báo sẽ áp thuế trị giá 50 tỷ USD lên hàng hoá Mỹ để trả đũa việc Tổng thống Trump ra lệnh áp thuế nhập khẩu 25% vào các mặt hàng Trung Quốc. Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã áp thuế đối với thép và nhôm của Trung Quốc và các nước khác.

Các nhà kinh tế và đầu tư lo ngại, nếu thực sự nổ ra chiến tranh thương mại, Trung Quốc có thể biến nợ khổng lồ của Mỹ thành vũ khí chống lại Tổng thống Trump. Cụ thể, Trung Quốc có thể bán tống một phần lớn trong số gần 1,17 ngàn tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ mà Bắc Kinh đang nắm giữ.

TQ co dung khoi no khong lo lam vu khi chong My?
Chiến tranh thương mại sẽ khiến cả Mỹ và Trung Quốc thiệt hại nặng nề. Ảnh: BBC

Với số trái phiếu đang nắm giữ trên, Trung Quốc  trở thành chủ nợ nước ngoài lớn nhất của Mỹ, đồng thời là chủ sở hữu trái phiếu chính phủ lớn thứ hai sau Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED).

Trong nhiều năm trở lại đây, Trung Quốc đã tích cực mua vào trái phiếu Chính phủ Mỹ, bởi họ đang dồi dào ngoại tệ và cần phải chi tiêu. Không giống như bất cứ nhà đầu tư nào khác, Trung Quốc muốn gửi những khoản lợi nhuận khổng lồ mà họ thu được từ việc xuất khẩu hàng hoá sang Mỹ vào những chốn đầu tư an toàn, mà không đâu an toàn hơn trái phiếu Mỹ.

Ông Jeff Mills, nhà chiến lược đầu tư tại PNC Financial Services Group nhận định: "Nếu Trung Quốc quyết định bán hết số trái phiếu này nhằm ra “cú đòn quyết định” với Tổng thống Trump, họ có thể gây ra một cuộc tàn phá với các thị trường quốc tế. Đó chắc chắn là điều họ có thể làm”.

Ảnh hưởng lớn nhất của một động thái như vậy sẽ là giá trái phiếu và lợi tức. Nếu Trung Quốc bung ra ngập thị trường bằng trái phiếu chính phủ Mỹ, nguồn cung trái phiếu Mỹ sẽ tăng vọt, sau đó giá sẽ lao dốc và lợi tức ngược lại sẽ tăng lên.

Một khi lợi tức trái phiếu (dành cho các chủ nợ) tăng, các công ty và người tiêu dùng Mỹ sẽ phải chi phí nhiều hơn để vay, điều đó sẽ khiến nền kinh tế Mỹ tăng trưởng chậm lại. Hơn nữa, chính phủ Mỹ sẽ phải tốn kém hơn nhiều khi phát hành nợ (trái phiếu) vì phải trả lãi suất cao hơn cho chủ nợ. Các tài sản khác cũng có thể sụp đổ khi lợi tức trái phiếu Mỹ tăng.

“Tỷ lệ lãi suất cao sẽ tàn phá toàn bộ nền kinh tế. Và đó sẽ là một hiệu ứng từ từ”, ông Jeff Mills cảnh báo.

Vì vậy, bất kỳ động thái nào liên quan đến các khoản nợ nói trên của Trung Quốc cũng có thể gây ra thiệt hại đáng kể đối với hệ thống tài chính và đầu tư toàn cầu của Mỹ, đẩy lợi suất trái phiếu tăng cao và khiến chính phủ liên bang Mỹ phải chi tiêu mạnh hơn.

Bên cạnh đó, nếu Trung Quốc quyết định bán phá giá trái phiếu Kho bạc Mỹ, họ có thể khiến các chủ nợ khác hoảng sợ và cũng bán ra, Vincent Reinhart, nhà kinh tế trưởng và chiến lược gia vĩ mô tại BNY Mellon, nhận định.

Tuy vậy, theo các chuyên gia kinh tế, việc bán tống trái phiếu Kho bạc Mỹ là con dao hai lưỡi.

“Chẳng khác nào tự dí súng vào đầu mình và kêu tôi là con tin”, ông Reinhart ví von.

Nếu Trung Quốc bán tống trái phiếu Mỹ, hầu như chắc chắn họ sẽ phải chịu lỗ và nếu các nước khác cũng hoảng sợ bán ra, thì giá trái phiếu lao dốc sẽ khiến Bắc Kinh mất trắng nhiều tỷ USD, chuyên gia Reinhart nhận xét. Ông cũng cho rằng, Trung Quốc có thể tiến hành những bước đi tính toán hơn.

Giám đốc điều hành Công ty DoubleLine Capital LP, Jeffrey Gundlach, cho rằng Trung Quốc có thể sử dụng các khoản nợ như là đòn bẩy với điều kiện họ phải giữ chúng trong tầm tay.

"Nó sẽ hiệu quả hơn nếu là một mối đe dọa. Nếu họ bán (trái phiếu và để Mỹ trả nợ), không còn mối đe dọa nào nữa mà sẽ chỉ làm leo thang tình hình và làm mất đi đòn bẩy của họ", ông Gundlach nói.

Về việc sử dụng các khoản nợ để trả đũa thương mại, Thứ trưởng Tài chính Trung Quốc Zhu Guangyao nhắc lại chính sách lâu dài của Bắc Kinh về dự trữ ngoại tệ, khẳng định nước này là một nhà đầu tư có trách nhiệm. Điều đó có nghĩa là Trung Quốc dường như không quan tâm đến việc sử dụng lợi thế này để áp dụng vào cuộc chiến thương mại đang diễn ra với Mỹ.

An Nhiên