Tranh luận nóng

Giá xăng trong nước giảm ít hơn thế giới: Chưa hợp lý

Thứ Ba, 17/03/2020 14:17

(Thị trường) - Chuyên gia kinh tế Bùi Trinh cho rằng, thời điểm này, giảm giá xăng, giá điện là phương án tốt nhất để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp.

Ngày 15/3, Liên Bộ Công thương- Tài chính đã quyết định giảm mạnh giá xăng dầu. Cụ thể, xăng E5 RON92 giảm tới 2.290 đồng/lít; xăng RON95 giảm 2.315 đồng/lít. Các mặt hàng dầu cũng đồng loạt giảm 1.353 - 1.830 đồng một lít, tuỳ loại.

Trước đó, theo dữ liệu của Bộ Công thương, giá xăng thành phẩm bình quân trên thị trường Singapore 15 ngày qua với RON 92 là 43 USD/thùng, RON 95 là 44 USD/thùng, giảm 30-35% so với kỳ điều hành trước, cùng với đó, giá dầu thế giới đang lao dốc. Do đó, giá xăng dầu trong nước được dự đoán có thể giảm 3.000-4.000 đồng/lít.

Từ diễn biến trên thị trường dầu thế giới, rõ ràng, giá xăng dầu trong nước vẫn còn dư địa để giảm  thêm.

Tuy nhiên, với quyết định của liên Bộ Công thương - Tài chính là trích Quỹ bình ổn giá xăng dầu với xăng E5 là 200 đồng/lít, xăng RON 95 và dầu diesel 800 đồng/lít, giá xăng dầu đã mất đi cơ hội giảm giá sâu hơn.

Trao đổi với Đất Việt, chuyên gia kinh tế - TS Bùi Trinh cho rằng, mức giảm giá như trên là không hợp lý vì đây là thời điểm mà các doanh nghiệp Việt Nam nói chung rất cần hỗ trợ, không chỉ bằng lãi suất, các gói kích cầu mà phải bằng giá xăng, giá điện mới là phương án tốt và thiết thực nhất nhằm giảm gánh nặng cho doanh nghiệp.

"Có vẻ như Bộ Công thương vẫn ưu ái cho doanh nghiệp do mình quản lý. Bình thường các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu và ngành điện đã luôn được đảm bảo không bao giờ lỗ nhờ lợi nhuận định mức, thậm chí ngành điện còn lợi hơn.

Thế nhưng, các hộ cá thể đóng góp hơn 30% vào GDP cả nước, và thời điểm này là cơ hội để giúp giảm chi phí cho các hộ cá thể và doanh nghiệp nói chung, nhưng chính sách lại chưa làm được như vậy.

Thời gian qua, rất nhiều nghệ sĩ bỏ tiền túi ra đóng góp, ủng hộ phòng chống dịch bệnh Covid-19 và chống hạn mặn ở miền Tây. Nhiều ý kiến tranh cãi về chuyện nghệ sĩ nọ, nghệ sĩ kia đóng góp ít nhưng chuyện nhiều ít không quan trọng, quan trọng là tấm lòng của họ.

Cơ quan quản lý nhà nước, cụ thể là Bộ Công thương lại càng phải đứng về phía người dân và đại đa số doanh nghiệp, chứ không phải về phía một số ít doanh nghiệp của Bộ này", TS Bùi Trinh bày tỏ quan điểm.

Gia xang trong nuoc giam it hon the gioi: Chua hop ly
Chuyên gia cho rằng đợt giảm giá xăng trong nước vừa qua chưa hợp lý. Ảnh minh họa

Nhấn mạnh giảm giá xăng, giá điện là phương án tốt ở thời điểm này để giảm gánh nặng cho doanh nghiệp, vị chuyên gia cũng bày tỏ lo ngại về gói tín dụng 250.000 tỷ đồng lãi suất thấp. 

"Dù gói hỗ trợ này trên danh nghĩa vẫn là do ngân hàng thương mại tự nguyện đồng hành cùng doanh nghiệp, thế nhưng, nếu không cẩn thận sẽ gây nên các rủi ro về lạm phát và rủi ro về mặt đạo đức, chỉ một số người được lợi mà thôi".

Trong khi đó, GS.TS Đặng Đình Đào, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Phát triển, Đại học Kinh tế Quốc dân nhận xét, về nguyên tắc giá xăng dầu phải đi sát theo diễn biến thị trường nhưng thực tế lại chưa được như vậy.

GS Đào nhắc lại quan điểm phải xem lại việc có nên duy trì Quỹ bình ổn giá xăng dầu nữa hay không. Bản chất Quỹ bình ổn xăng dầu hiện nay là lấy tiền ứng trước của chính người mua xăng dầu để "bình ổn giá" cho người mua xăng dầu chứ không nhờ sự can thiệp của bên thứ ba.

Trong khi đó, báo cáo hồi tháng 2/2020 của Bộ Tài chính cho thấy, tổng số dư Quỹ bình ổn giá xăng dầu đến hết quý IV/2019 là gần 2.800 tỷ đồng nhưng lãi phát sinh chỉ có hơn 2 tỷ đồng. Điều đó cho thấy số tiền thu về quỹ lại chưa được sử dụng hiệu quả, gửi ngân hàng với lãi suất thấp là rất lãng phí.

"Chừng nào việc vận hành, quản lý và sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu còn chưa minh bạch, rõ ràng thì nguy cơ tiêu cực, thất thoát là rất lớn.

Chưa kể, hiện nay Việt Nam đã chủ động được tới gần 80% nguồn cung xăng dầu, giá xăng dầu trong nước không còn phụ thuộc nhiều vào  giá thế giới, yêu cầu trích lập quỹ bình ổn không còn quá bức thiết như trước đây", GS Đặng Đình Đào cho biết và một lần nữa để nghị xem xét bỏ Quỹ bình ổn xăng dầu.

Lý giải nguyên nhân khiến giá xăng dầu trong nước không giảm sâu cùng nhịp với giá thế giới, báo VnExpress dẫn lời ông Trần Duy Đông - Vụ trưởng Vụ thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho hay, với quy định tại Nghị định 83 về kinh doanh xăng dầu, Việt Nam điều hành theo chu kỳ 15 ngày.

Ngoài độ trễ điều hành giá theo bình quân 15 ngày, nhà điều hành cũng phải tính tới kịch bản để có dư địa cho kỳ điều hành tiếp theo nếu giá dầu bật tăng trở lại.

"Tình hình địa chính trị rất phức tạp, giả sử Nga và OPEC đạt được thoả thuận, giá dầu có thể bật tăng 30-40%, nên phải để dư địa cho kịch bản giá dầu tăng sốc trở lại", ông Trần Duy Đông nói.

 Thành Luân