Tranh luận nóng

Nghịch lý Mỹ xuất khẩu dầu ngược sang Trung Đông

Thứ Ba, 13/02/2018 07:29

(Thị trường) - Mỹ chọn tính năng sản phẩm làm yếu tố gia tăng lợi ích đã giúp khắc phục được bất lợi từ việc "sinh sau đẻ muộn" trên thị trường thế giới...

Mỹ tạo nghịch lý khi xuất khẩu dầu thô sang vựa dầu Trung Đông

Báo Daily Mail ngày 7/2 cho hay, Các tiểu vương quốc Ả-rập thống nhất (UAE)-quốc gia xuất khẩu dầu mỏ nổi tiếng ở vùng Vịnh và đứng thứ 4 trong OPEC về sản lượng - đã trở thành khách hàng tiêu thụ dầu của Mỹ.

Một nghịch lý được xác lập.

Theo số liệu của chính phủ Mỹ, UAE đã mua dầu thô trực tiếp của Mỹ từ tháng 12/2017 và mới tháng trước, một tàu chở dầu xuất phát từ cảng Houston cũng đã đến vùng Vịnh, chở theo những lô dầu bán cho khách hàng đặc biệt này.

Giới chuyên gia cho rằng đây là minh chứng cho thấy sự nổi lên của ngành công nghiệp dầu đá phiến của Mỹ làm đảo lộn trật tự trên thị trường năng lượng toàn cầu mạnh mẽ như thế nào.

Nghich ly My xuat khau dau nguoc sang Trung Dong
Dầu thô của Mỹ chảy ngược về Trung Đông

Việc Mỹ dỡ bỏ lệnh hạn chế xuất khẩu dầu vào năm 2015, cùng với sự phát triển bùng nổ của hoạt động khai thác dầu đá phiến ở nước này đã làm thay đổi dòng chảy dầu mỏ trên thế giới.

Dầu xuất khẩu từ Mỹ đã tăng từ mức hơn 100.000 thùng/ngày vào năm 2013 lên mức 1,53 triệu thùng/ngày vào tháng 11/2017. Dầu của Mỹ được bán cho nhiều quốc gia khác nhau, trong đó có cả Trung Quốc và Anh.

Số liệu của Cục Thống kê Mỹ công bố hôm 6/2 cho thấy Mỹ đã xuất khẩu khoảng 700.000 thùng dầu sang UAE trong tháng 12/2017. Cơ quan Năng lượng Mỹ (IEA) cho biết đây là lần đầu tiên UAE  nhập khẩu dầu Mỹ.

Tuy nhiên, hồi tháng 7/2017, công ty dầu khí quốc gia UAE (ADNOC), cho hay Abu Dhahi đã mua dầu giao tháng 9/2017 từ Mỹ. Nghĩa là UAE không còn là khách hàng xa lạ với dầu Mỹ.

Theo tính toán của IEA, nếu như năm 2006, nhập khẩu ròng dầu thô của Mỹ là hơn 12 triệu thùng/ngày, thì năm 2029, Mỹ sẽ có thể trở thành một nước xuất khẩu ròng dầu thô với sản lượng lớn, làm đảo lộn trật tự của thị trường dầu mỏ thế giới.

Mỹ chọn phân khúc thị trường hợp lý, đảm bảo tối đa lợi ích, dù thị trường dầu mỏ chao đảo

Điều đáng lưu ý, theo giới thạo tin tiết lộ, thì loại dầu thô mà UAE mua của Mỹ thuộc loại khí ngưng (condensate), một loại dầu thô siêu nhẹ, được ưa chuộng hơn các loại dầu cùng loại tại thị trường Trung Đông.

Dù xuất khẩu hơn 2 triệu thùng dầu mỗi ngày, song UAE vẫn phải nhập loại dầu siêu nhẹ này để sử dụng cho quy trình của bộ chia tách (splitter) trong nhà máy lọc dầu và chất lượng loại dầu này của Mỹ hiện đảm bảo hơn của khách hàng khác.

Như vậy, UAE đã chọn nhập khẩu dầu siêu nhẹ của Mỹ để phục vụ cho công nghiệp lọc hoá dầu và với một quỹ đầu tư quốc gia khổng hình thành từ dòng tiền xuất khẩu dầu thô, UAE đã trở thành khách "sộp" của những nhà xuất khẩu dầu thô Mỹ.

Nghich ly My xuat khau dau nguoc sang Trung Dong
Tạo nghịch lý, dầu thô Mỹ vớ được khách sộp UAE

Trong bối cảnh thị trường dầu mỏ thế giới vẫn còn chao đảo và các nước xuất khẩu dầu thô vẫn dựa vào giá cả và số lượng để gia tăng lợi ích, thì việc Mỹ chọn cung ứng dầu siêu nhẹ cho UAE là cách lựa chọn phân khúc thị trường rất hợp lý.

Bởi sau hơn 40 năm bị cấm xuất khẩu, nay các doanh nghiệp xuất khẩu dầu thô của Mỹ đã trở nên "yếu thề" trước các đối thủ, cả ở trong và ngoài OPEC. Do vậy chọn "mặt đối mặt" sẽ khiến doanh nghiệp xuất khẩu dầu thô của Mỹ có thể ôm hận.

Điều đó khiến cho việc xác định sản phẩm dầu thô Mỹ nằm ở đâu trên thỉ trường dầu mỏ thế giới là cực kỳ quan trọng, từ đó xác định chủng loại sản phẩm có thể tung ra thị trường, làm sao đảm bảo mức độ bị cạnh tranh thấp nhất.

Và người Mỹ đã chọn tính năng sản phẩm làm yếu tố chính trong việc gia tăng lợi ích. Đây là một lựa chọn chuẩn xác, đảm bảo tối đa hoá lợi ích cho dầu thô Mỹ xuất khẩu và khắc phục được những bất lợi từ việc "sinh sau đẻ muộn" trên thị trường.

Đặc biệt, với việc chọn dòng sản phẩm dầu siêu nhẹ và những sản phẩm đặc biệt khác từ lọc hoá dầu, các doanh nghiệp xuất khẩu dầu thô của Mỹ có thể hạn chế tới mức thấp nhất thiệt hại từ sự chao đảo của thị trường dầu mỏ thế giới.

Mỹ định vị sản phẩm chuẩn xác, giúp sản phẩm dầu thô Mỹ có thể chiếm lĩnh thị trường nhanh nhất

Ông Andy Lipow, Chủ tịch hãng Tư vấn năng lượng Lipow Oil Associates LLC, ở Houston, Mỹ  nhận định : "Là thành viên OPEC và là nước sản xuất dầu thô lớn, UAE sẽ tự đảm bảo được nguồn cung của họ".

Vị chuyên gia này cho rằng việc UAE mua dầu Mỹ chỉ là một vài phi vụ nhỏ lẻ trong lúc khan hiếm sản phẩm thích hợp, vì vậy sự việc khó có thể tiếp diễn và kéo dài trong thời gian tới.

Tuy nhiên, theo giới phân tích, việc UAE nhập khẩu dầu siêu nhẹ của Mỹ sẽ không dừng lại mà nguyên nhân là do người Mỹ đã định vị chuẩn xác, giúp cho sản phẩm dầu thô của Mỹ có thể chiếm lĩnh thị trường nhanh  nhất.

Nghich ly My xuat khau dau nguoc sang Trung Dong
Dầu siêu nhẹ Mỹ được UAE chọn thay thế sản phẩm Qatar là kết quả của việc định vị sản phẩm chuẩn xác

Theo Daily Mail, cho tới tháng 6/2017, UAE vẫn dựa vào nguồn dầu siêu nhẹ từ Qatar, tuy nhiên khi cuộc khủng hoảng ngoại giao vùng Vịnh xảy ra thì Abu Dhabi đã quyết định ngừng việc nhập dầu siêu nhẹ từ Qatar.

Khi nguồn cung thiếu, UAE đã chọn nhập của Mỹ, chứng tỏ sản phẩm Mỹ đáp ứng được yêu cầu của vị khách hàng Trung Đông này - người Mỹ đã xác định được vị trí sản phẩm của mình nằm ở lựa chọn hàng đầu của UAE.

UAE vốn nhập dầu siêu nhẹ từ Qatar, nay nhập từ Mỹ, chưa thể nhận định Abu Dhabi sẽ thay thể bằng sản phẩm trong nước, như quan điểm của ông Andy Lipow. Vì vậy dòng dầu thô chảy ngược từ Mỹ sang Trung Đông vẫn chưa thể ngừng chảy.

Ngọc Việt