Tranh luận nóng

Người Việt hay nghỉ Tết dài ngày: Kích cầu hàng ngoại?

Thứ Tư, 26/12/2018 13:40

(Thị trường) - Nghỉ Tết dài ngày tưởng là được lợi nhưng hóa ra là chúng ta đang làm lợi cho các nhà sản xuất nước ngoài, cho hàng hóa nước ngoài.

Theo quy định của Bộ luật Lao động 2012, vào dịp Tết Dương lịch, người lao động được nghỉ 1 ngày. Tuy nhiên, theo phương án mà Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đưa ra, công chức, viên chức nghỉ từ thứ Hai (31/12/2018) đến hết thứ Ba (1/1/2019), đi làm bù vào thứ Bảy (5/1/2019). Như vậy, cộng thêm ngày thứ Bảy và Chủ Nhật thì lịch nghỉ tết dương lịch người lao động sẽ nghỉ liền 4 ngày.

Nguoi Viet hay nghi Tet dai ngay: Kich cau hang ngoai?
Xu hướng thích mua sắm hàng ngoại, du lịch nước ngoài đang phổ biến ngày Tết. Ảnh: asia-food.com.vn

Riêng đối với dịp Tết âm lịch, công chức, viên chức nghỉ 9 ngày, từ thứ Hai (4/2/2019) đến hết thứ Sáu (8/2/2019).

Như vậy, chuyện nghỉ Tết dài ngày hay ít ngày dù vẫn còn gây tranh luận nhưng phương án cuối cùng cũng được đưa ra. Trao đổi với Đất Việt, GS Đặng Đình Đào (ĐH KTQD Hà Nội) cho rằng, quy định nghỉ Tết dài hay ngắn nên dựa theo hiệu quả nền kinh tế đạt được.

Vị GS phân tích: "Nếu các hoạt động sản xuất của nền kinh tế, doanh nghiệp đều hiệu quả, năng suất, chất lượng thì cần có thời gian cho người lao động nghỉ ngơi là cần thiết. Đó là điều kiện giúp người lao động phục hồi sức khỏe, tái sinh sức sản xuất.

Quan trọng hơn, nghỉ Tết sẽ là dịp người dân tăng cường mua sắm, kích cầu tiêu dùng, tạo cơ hội cho một số ngành sản xuất trong nước phát triển".

Với góc nhìn tích cực nói trên, vị GS ủng hộ phương án nghỉ lễ kéo dài trong vài ba ngày, tuy nhiên, ông cũng cho rằng không nên để kỳ nghỉ lễ kéo quá dài để tránh gây áp lực lên hạ tầng giao thông, hạ tầng xã hội, gây khó cho doanh nghiệp.

Đó là nhìn từ hướng tích cực, tuy nhiên, khi đi sâu vào phân tích, vị GS cũng chỉ ra một số vấn đề cần cân nhắc.

Thứ nhất, thời gian nghỉ ngơi là cần thiết để cho người lao động tái sinh sức lao động, tiếp tục phát huy sức sản xuất cho nền kinh tế làm ăn hiệu quả.

Tuy nhiên, soi vào điều kiện của Việt Nam, hiệu quả của nền kinh tế trong suốt năm qua còn rất hạn chế, trong khi đó, những vấn đề về tham nhũng, lãng phí còn là điểm nóng đáng quan ngại. Cùng với đó, tâm lý làm ít hưởng nhiều, việc nhàn lương cao, không thích lao động mà chỉ muốn vào cơ quan hành chính nhà nước để nghỉ nhiều, thưởng lớn... vẫn còn phổ biến, khiến dư luận bức xúc. Chính vì những lẽ này, vị GS cho rằng, khái niệm nghỉ dài ngày để tái sinh sức lao động có lẽ chỉ phù hợp với một số trường hợp, một số lĩnh vực, không hoàn toàn đúng với toàn bộ các khu vực trong nền kinh tế.

Cá biệt, ở một số DNNN, một số tập đoàn kinh tế còn khiến dư luận đang hiểu nhầm, nghỉ Tết là dịp để các lãnh đạo, cán bộ chia thưởng, với những mức lương hàng trăm, thậm chí vài trăm triệu/người.

"Đây là lý do thứ nhất khiến dư luận còn băn khoăn về nghỉ Tết dài ngày. Vì những người cần được nghỉ ngơi thực sự là những lao động làm việc trực tiếp tại các nhà máy, doanh nghiệp thì không được hưởng lợi nhiều", GS Đặng Đình Đào băn khoăn.

Vấn đề thứ hai, vị GS cho rằng, thông thường nghỉ lễ dài sẽ là điều kiện thuận lợi giúp kích cầu hàng tiêu dùng trong nước. Tại Việt Nam, một nghiên cứu của Công ty nghiên cứu thị trường và quảng bá toàn cầu (Nielsen Holdings N.V.) năm 2016 cho biết, mức chi chi tiêu của người tiêu dùng Việt Nam trong suốt dịp Tết là 643 USD (tương đương 14,2 triệu đồng).

Trong khi đó thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam năm 2017 ước tính đạt 53,5 triệu đồng, tương đương 2.385 USD. Mức thu nhập bình quân đầu người 53,5 triệu đồng có nghĩa mỗi tháng người Việt thu nhập khoảng 4,45 triệu đồng.

Với mức chi tiêu trên, Tết là dịp tốt để kích thích sự gia tăng mạnh nhu cầu về hàng hóa, dịch vụ, du lịch, và điều này sẽ giúp nhiều ngành sản xuất trong nước phát triển tốt hơn.

Tuy nhiên, trên thực tế, nghĩ Tết lại đang được xem là cơ hội kích cầu cho hàng hóa nhập ngoại hoặc hàng hóa của doanh nghiệp FDI.

Theo thống kê 8 tháng năm 2017, Việt Nam nhập siêu hơn 3,5 tỷ USD từ Thái Lan.

Trong đó có năm nhóm mặt hàng góp phần lớn vào giá trị nhập siêu từ Thái Lan là hàng điện gia dụng và linh kiện (646 triệu USD), rau quả (618 triệu USD), ô tô nguyên chiếc (432 triệu USD), xăng dầu các loại (406 triệu USD), chất dẻo nguyên liệu (403 triệu USD), linh kiện phụ tùng ô tô (340 triệu USD).

"Như vậy, tưởng là được lợi nhưng hóa ra là chúng ta đang làm lợi cho các nhà sản xuất nước ngoài, cho hàng hóa nước ngoài.

Dù vậy, tôi vẫn cho rằng đây là cơ hội để các doanh nghiệp trong nước nhìn thấy sức ép mà vươn lên", GS Đặng Đình Đào phân tích.