Tranh luận nóng

Thang máy nội tiếp tục bị chối bỏ: Giải thích khó nghe

Thứ Sáu, 14/07/2017 13:57

(Thị trường) - Đại diện chủ đầu tư gói thầu giải thích việc dùng thang máy ngoại do không nắm hết quy định về đấu thầu là giải thích khó có thể chấp nhận.

Hành động đáng trách

Mới đây, các nhà thầu đã phát giác 2 gói thầu mua sắm, lắp đặt thang máy tiếp tục vướng bệnh sính ngoại.

Theo phản ánh của báo chí, gói thầu thứ nhất là gói cung cấp và lắp đặt thang máy thuộc Dự án Đầu tư xây dựng trụ sở làm việc Chi cục Thuế quận Bình Thuỷ do Cục Thuế TP. Cần Thơ làm chủ đầu tư.

Điểm lưu tâm nhất trong hồ sơ mời thầu là trong phần yêu cầu về mặt kỹ thuật, mục đặc tính kỹ thuật chi tiết chỉ định rõ xuất xứ hàng hóa nhập khẩu đồng bộ mới 100%.

Gói thầu thứ hai là gói cung cấp lắp đặt 2 thang máy thuộc Dự án Trụ sở chi nhánh Phú Quốc và nhà khách nội bộ do Ban Quản lý dự án Khu vực phía Nam của một ngân hàng TMCP (Nhà nước nắm cổ phần chi phối) làm chủ đầu tư.

Hồ sơ mời thầu gói này cũng quy định rất rõ “nhà thầu phải cung cấp loại thang máy có xuất xứ nhập khẩu đồng bộ nguyên chiếc”, với những địa chỉ cụ thể là “nhãn hiệu châu Âu, G7” hoặc “xuất xứ châu Âu, G7, Thái Lan” trong mục các thông số kỹ thuật cơ bản.

Nhìn nhận động thái trên, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh,  Trưởng Bộ môn Quản trị Tài chính Quốc tế, khoa Tài chính Quốc tế, Học viện Tài chính cho rằng đây là một thực tế đang diễn ra ở nhiều nơi thời gian qua.

Theo ông Thịnh, Chính phủ và các Bộ, ngành đã đẩy mạnh kêu gọi người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam. Nhiều mặt hàng trong nước sản xuất đã đạt chất lượng tốt và được người tiêu dùng lựa chọn, đánh giá cao.

Đặc biệt, chỉ thị 13 của Thủ tướng Chính phủ ban hành đầu tháng 4/2017 cũng nhấn mạnh đến việc tăng cường sử dụng vật tư, hàng hóa sản xuất trong nước trong công tác đấu thầu dự án đầu tư phát triển và hoạt động mua sắm thường xuyên sử dụng vốn nhà nước.

Thang may noi tiep tuc bi choi bo: Giai thich kho nghe
Các nhà thầu đã phát giác 2 gói thầu mua sắm, lắp đặt thang máy tiếp tục vướng bệnh sính ngoại. Ảnh minh họa

“Câu chuyện phân biệt hàng nội, hàng ngoại và dẫn tới việc không sử dụng hàng nội là một điều rất đáng lên án và đáng trách vào thời điểm này.

Khi chúng ta sử dụng nguồn vốn ODA đi vay, trong đó chủ đầu tư yêu cầu phải nhập khẩu đồng bộ từ nước họ thì đó là vấn đề bắt buộc.

Còn ở đây là sử dụng nguồn vốn từ ngân sách nhà nước, tức là không ai bắt buộc phải sử dụng mặt hàng nhập khẩu đồng bộ cả.  Việc đưa ra yêu cầu thiết bị nhập khẩu đồng bộ của thang máy rõ ràng là điều không chuẩn xác.

Trong hồ sơ mời thầu, chúng ta có quyền đưa ra các yêu cầu về tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng, mẫu mã sản phẩm nhưng không được phép quy định nguồn gốc hàng hóa phải nhập ngoại”, ông Thịnh khẳng định.

Trong trường hợp, sản phẩm nhập ngoại và trong nước cùng chủng loại, giá cả và chất lượng ngang nhau, ông Thịnh cũng cho rằng chúng ta nên ưu tiên sử dụng hàng hóa của Việt Nam để phù hợp với chủ trương của nhà nước cũng kích thích sản xuất trong nước.

Phải đấu thầu công khai

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cũng không đồng tình với việc đại diện chủ đầu tư gói thầu giải thích do không nắm hết quy định về đấu thầu, nên đã không quán xuyến được hết hồ sơ yêu cầu chào hàng cạnh tranh do tư vấn đấu thầu trình duyệt.

Theo ông Thịnh, những quy định về xuất xứ hàng hoá trong đấu thầu rất rõ ràng, từ yêu cầu về mặt chất lượng, quy cách, thời gian đến các yếu tố đảm bảo an toàn.

“Đó là điều đương nhiên một chủ đầu tư nào cũng phải làm. Ở đây rõ ràng phía chủ đầu tư và những người lên kế hoạch phải chịu trách nhiệm về các gói thầu này. Nếu trong quá trình đấu thầu có sai phạm thì phải khắc phục, tiến hành làm công khai, minh bạch”, ông Thịnh khẳng định.

Để tránh những tình trạng tương tự có thể xảy ra, vị chuyên gia cho rằng bất cứ gói thầu nào cũng cần phải được thực hiện đấu thầu công khai, minh bạch.  Việc này theo ông Thịnh không những đảm bảo sự công bằng giữa các doanh nghiệp trong nước mà còn tuân thủ đúng các quy định của quốc tế.

“Hiện nay Việt Nam đã vào WTO cũng như tiến hành đàm phán các hiệp định song phương và đa phương với nhiều tổ chức quốc tế và quốc gia.

Bất kể xây dựng cơ bản hay mua sắm máy móc thiết bị cơ bản chúng ta đều phải đấu thầu chứ không thể có chuyện chỉ định thầu, có những yêu cầu riêng biệt đối với chủ đầu tư.

Việc này rất dễ bị các quốc gia và các đơn vị nhà thầu tham gia phản ứng tiêu cực. Nếu kéo dài chính Việt Nam là quốc gia vi phạm các điều khoản chúng ta ký kết với cộng đồng quốc tế”, ông Thịnh nhấn mạnh.

Hà Hoàng