Tranh luận nóng

Thương chiến leo thang, Trung Quốc ngầm tố Mỹ ở WTO

Thứ Tư, 15/05/2019 19:26

(Thị trường) - Không nêu đích danh Mỹ nhưng Trung Quốc nhắc đến những chính sách mà chỉ riêng Mỹ mới có và cho rằng chúng đe dọa sự tồn tại của WTO.

Ngày 13/5, trong tài liệu đề xuất cải cách Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) được đăng tải trên website của định chế tài chính này, Trung Quốc không nêu đích danh Mỹ, nhưng nhắc đến việc chặn bổ nhiệm trọng tài kháng cáo WTO, cũng như thuế quan "dựa trên vấn đề an ninh quốc gia" áp lên thép, nhôm và xe hơi. Đây là những chính sách mà chỉ riêng Mỹ mới có.

Tài liệu trên được Trung Quốc đưa ra đúng vào thời điểm cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đang leo thang. Ngày 13/5, Trung Quốc đã tuyên bố áp thuế lên 60 tỷ USD hàng hóa Mỹ để đáp trả việc Washington áp thuế 25%  lên 200 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc trước đó, trong khi cuộc đàm phán giữa hai bên lâm vào bế tắc.

Trung Quốc nói một "thành viên nhất định" của WTO đã đơn phương nâng hàng rào thuế quan và áp thuế quan nhập khẩu một cách tùy tiện mà không có sự cho phép của WTO.

Thuong chien leo thang, Trung Quoc ngam to My o WTO
Trung Quốc ngầm cáo buộc các chính sách của Mỹ đe dọa sự tồn tại của WTO

"Việc lạm dụng ngoại lệ về an ninh quốc gia, các biện pháp đơn phương không phù hợp với quy định WTO, cũng như việc lạm dụng các biện pháp phòng vệ thương mại hiện có đã làm hỏng nghiêm trọng trật tự thương mại quốc tế dựa trên nguyên tắc, tự do và cởi mở", tài liệu của Trung Quốc có đoạn viết.

Ông Trump đã nhiều lần chỉ trích việc WTO dành đối xử đặc biệt cho bất kỳ quốc gia nào tự xưng là nền kinh tế "đang phát triển", trong đó có Trung Quốc, cũng như việc tổ chức này không thể chấm dứt việc Trung Quốc trợ cấp cho các doanh nghiệp nhà nước.

Tài liệu của Trung Quốc nói những hoạt động đó có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của các quốc gia đang phát triển, dù các quy định liên quan nên rõ ràng hơn.

Theo chính quyền Washington, thuế quan không phải là một vấn đề trong phạm vi các quy định của WTO, và bất kỳ nỗ lực nào của Trung Quốc nhằm đưa tranh chấp thuế quan với Mỹ lên WTO cũng có thể sẽ mất nhiều năm, ngay cả trong trường hợp hệ thống giải quyết tranh chấp của định chế này tiếp tục hoạt động bình thường.

Về trợ cấp, vấn đề mà Liên minh châu Âu (EU) và Nhật Bản đã cùng Mỹ chỉ trích Trung Quốc, Bắc Kinh nói rằng cải cách WTO không nên phân biệt đối xử giữa các công ty "với cấu trúc sở hữu khác nhau".

Cũng theo tài liệu của Trung Quốc, WTO không hoàn hảo nhưng là kênh tốt nhất để tự do hóa và thuận lợi hóa thương mại và đầu tư trên phạm vi toàn cầu.

Tài liệu nhấn mạnh rằng cải cách WTO cần phải bao trùm 4 lĩnh vực bằng hành động cụ thể, bao gồm: "giải quyết những vấn đề quan trọng và cấp bách đe dọa sự tồn tại của WTO"; gia tăng vai trò của WTO trong quản trị kinh tế toàn cầu; cải thiện hiệu quả hoạt động của WTO; và tăng cường sự bao trùm của hệ thống thương mại đa phương.

Trung Quốc đã nhiều lần thể hiện sự hăng hái trong việc cải tổ WTO. Giới quan sát đánh giá, chính sách Nước Mỹ trên hết của Tổng thống  Donald Trump và việc sử dụng các biện pháp trừng phạt bằng thuế quan đã làm xáo trộn các mối quan hệ thương mại toàn cầu.

Đây là thời điểm thích hợp để Trung Quốc lôi kéo sự chung tay của cộng đồng quốc tế nhằm thay đổi chủ nghĩa đơn phương của chính quyền Mỹ.

Nếu kế hoạch cải tổ WTO thành công, Trung Quốc chắc chắn sẽ đáp ứng được mục đích thực sự của họ trước sự lớn mạnh của chủ nghĩa đơn phương, chủ nghĩa bảo hộ, đặc biệt là cuộc đối đầu thương mại của Mỹ với hàng loạt các nền kinh tế Trung Quốc, EU, các nền kinh tế đang phát triển.

An Nhiên